Volksgezondheidenzorg.info

Zoekveld

Selectie van ziekten

Selectieprocedure

Selectie van aandoeningen voor de VTV-2014

Stappen gemaakt in de selectieprocedure

Stap

Beschrijving

1

Samenstellen van lijst met kandidaataandoeningen

2

Voorselectie op basis van multicriteria-analyse

3

Aandoeningen toevoegen op basis van criterium 'vermijdbaarheid'

4

Aandoeningen toevoegen op basis van criterium 'participatie'

5

Aandoeningen schrappen op basis van criterium 'lage individuele ziektelast'

6

Vergelijken met andere lijsten van ziekten/aandoeningen en adviezen

7

Resultaten uit enquête onder professionals verwerken

8

Aandoeningen toevoegen op basis van beleids- of maatschappelijke relevantie

9

Kritische beschouwing van de selectie met behulp van experts

Aandoeningen geselecteerd voor de VTV-2014

Volksgezondheidenzorg.info presenteert informatie over een selectie van aandoeningen. Deze selectie komt overeen met de selectie die is gemaakt voor de Volksgezondheid Toekomst Verkenning in 2014 (VTV-2014). Om tot de selectie van aandoeningen te komen, zijn negen stappen doorlopen (Gijsen et al., 2013; Hoeymans et al., 2013).

Stap 1: Samenstellen van lijst met kandidaataandoeningen

Uit de duizenden ziektebeelden en diagnosen die in allerlei artikelen, rapporten en databases worden gehanteerd, is een inventarisatie gemaakt van ruim 300 kandidaataandoeningen voor de VTV-selectie. Daarnaast is meerdere experts gevraagd om aandoeningen aan te dragen die in aanmerking komen voor de selectie. Alle door hen genoemde aandoeningen zijn toegevoegd aan de inventarisatie. 

Stap 2: Voorselectie op basis van multicriteria-analyse

Uit de lijst van ruim 300 kandidaataandoeningen zijn op basis van een multicriteria-analyse de 50 'meest belangrijke' aandoeningen geselecteerd. De gebruikte criteria zijn sterfte, morbiditeit (incidentie en prevalentie in de huisartsenpraktijk), zorggebruik (ziekenhuisopnamen), kosten en ziektelast in DALY’s. 

Stap 3: Aandoeningen toevoegen op basis van criterium vermijdbaarheid

Aan de selectie is een aantal aandoeningen toegevoegd waarvan de incidentie of de sterfte vermijdbaar is. De focus ligt hierbij op preventie, omdat de invalshoek van de VTV publieke gezondheid is.

Stap 4: Aandoeningen toevoegen op basis van criterium ‘participatie’

In de VTV-2014 is (arbeids)participatie een belangrijk thema, en daarom zijn enkele aandoeningen toegevoegd die belangrijk zijn als het gaat om uitval uit het arbeidsproces en jonggehandicapten. Hiervoor is informatie over de Wajong, WIA/WAO en ziekteverzuim bekeken.

Stap 5: Aandoeningen schrappen op basis van criterium ‘lage ziektelast voor patiënt’

Sommige aandoeningen komen weliswaar veel voor en zorgen daarmee op populatieniveau nog voor een redelijke hoeveelheid ziektelast, maar op individueel niveau is de ziektelast zeer laag. Deze aandoeningen zijn geschrapt uit de VTV-selectie.

Stap 6: Vergelijken met andere lijsten van ziekten/aandoeningen en adviezen

Voor morbiditeit en zorggebruik is vooral gebruik gemaakt van registraties bij de huisarts en in ziekenhuizen. Daarom is speciale aandacht besteed aan de Geestelijke Gezondheidszorg (GGZ), de langdurige zorg en de sector verstandelijk gehandicapten. Ook is speciale aandacht besteed aan de problematiek rondom de geboorte (perinatale morbiditeit en aangeboren afwijkingen). Voor kanker is gekeken naar de cijfers van de Nederlandse Kankerregistratie (NKR). Tot slot is als check de voorlopige selectie van aandoeningen naast die van de Regieraad gelegd om te bekijken of er aandoeningen in de selectie van de Regieraad zaten die over het hoofd zijn gezien bij het maken van de eerdere stappen in de selectieprocedure.

Stap 7: Resultaten uit enquête onder professionals verwerken

In deze stap zijn verschillende experts geraadpleegd. Drie groepen van experts is gevraagd welke aandoeningen zij van belang achten om toe te voegen aan de VTV-selectie. Die groepen waren:

  1. medici: zowel specialisten als generalisten, die veel kennis hebben van ziekten/aandoeningen,
  2. mensen binnen het RIVM die veel met de cijfers en de resultaten van de VTV werken,
  3. gebruikers van de VTV, zoals medewerkers van ministeries en koepels van patiëntenorganisaties.

Stap 8: Aandoeningen toevoegen op basis van ‘beleids- of maatschappelijke relevantie’

Als laatste stap zijn nog enkele aandoeningen toegevoegd aan de selectie die voor de verschillende beleidsdossiers bij VWS relevant zijn of maatschappelijk veel aandacht krijgen.

Stap 9: Kritische beschouwing van de selectie met behulp van experts

De lijst met aandoeningen die na stap 8 is ontstaan, is in overleg met experts nog eens onder de loep genomen. De vraag was of er aandoeningen zijn die bij nader inzien samengenomen kunnen worden of toch minder relevant voor de VTV-selectie zijn dan gedacht.

Meer informatie

Overzicht van alle kandidaataandoeningen (ODS: 75 KB)

Bronnen en literatuur

Literatuur

  1. Gijsen R, Poos MJJC, Slobbe LCJ, Mulder M, in't Panhuis-Plasmans M, Hoeymans N. Een nieuwe selectie van ziekten voor de Volksgezondheid Toekomst Verkenningen. Bilthoven: Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM); 2013. Bron
  2. Hoeymans N, Gijsen R, Slobbe LCJ. 59 belangrijke volksgezondheidsproblemen: een selectie van ziekten voor het monitoren van de volksgezondheid. Ned Tijdschr Geneeskd. 2013;157(31):A5994. Pubmed