Volksgezondheidenzorg.info

Zoekveld

SportSport Toekomstverkenning

Hoe ontwikkelt de sporteconomie zich tot 2030?

De kernindicatoren die we behandelen in het cluster sporteconomie

Kernindicator

Ontwikkeling tot 2030

Bbp sport

Het bruto binnenlands product (bbp) op basis van sport als aandeel van het totale bbp zal stijgen.

Werkgelegenheid

Het absoluut arbeidsvolume in de sport zal gelijk blijven.

Sportfan bezoek

Het aandeel van de bevolking dat maandelijks een commercieel sportevenement bezoekt zal stijgen.

Sportfan media

Het aandeel van de bevolking dat wekelijks sport volgt via media zal stijgen.

Trends in de toekomst

Bij de sporteconomie gaat het ten eerste om de activiteiten van sportclubs, fitnesscentra, sportaccommodaties en overkoepelende sportorganisaties, die als hoofdactiviteit sport of sportfaciliteiten aanbieden. Hiernaast zijn er echter ook andere bedrijfstakken actief in het produceren van sportactiviteiten en allerlei aanvullende goederen en diensten die voor sport en sportbeoefening nodig zijn of hieruit voortvloeien. Denk bijvoorbeeld aan productie en consumptie van sportkleding en sportartikelen, sportbijlagen in kranten, sportuitzendingen op tv, gezondheidszorg gerelateerd aan sportblessures en horeca-uitgaven van sporters en bezoekers van sportevenementen.

Sporteconomie groeit licht

Sportdeelname, sportbezoek en sportproducten passen steeds meer binnen de leefstijl van de consument. Sport wordt bovendien steeds commerciëler. Beide zorgen voor een lichte groei van de sporteconomie.

Sportfan volgt vaker sport via media en bezoekt commerciële evenementen

Het volgen van sport via de media neemt toe. De oorzaken zijn veranderingen in het mediagebruik en de toenemende technologische mogelijkheden voor het uitzenden en volgen van sport. Ook het bezoek aan commerciële sportevenementen zal toenemen, voornamelijk omdat ze zich steeds meer richten op de totaalbeleving, wat meer mensen aantrekt.

Werkgelegenheid afhankelijk van sportvraag

De toekomst van werkgelegenheid in de sport hangt samen met de sportdeelname. Commercialisering en professionalisering van de sport kunnen een positief effect hebben op de werkgelegenheid. Wel is dit afhankelijk van hoeveel de burger voor een professionaliseringsslag wil betalen. Individualisering en bezuinigingen kunnen een negatief effect hebben op de werkgelegenheid.

Bruto binnenlands product sport

Figuur bruto binnenlands product sport

Trend in de toekomst

De sporteconomie zal licht groeien in de komende jaren.

Verantwoording

Het aandeel van de sporteconomie in de totale Nederlandse economie (het bbp) bedroeg in 2010 1%. Tussen 2006 en 2010 nam het sportgerelateerde bbp toe van 5,4 miljard euro tot bijna 6 miljard euro. In de gehele periode 2006-2010 was het aandeel van de sporteconomie in de totale economie afgerond echter nooit hoger dan 1%. De groei van de sporteconomie hield dus ruwweg gelijke tred met de ontwikkeling van de totale economie (Tiessen-Raaphorst, 2015). Bij de sporteconomie gaat het ten eerste om de activiteiten van sportclubs, fitnesscentra, sportaccommodaties en overkoepelende sportorganisaties, die als hoofdactiviteit sport of sportfaciliteiten aanbieden. Er zijn  ook andere bedrijfstakken actief in het produceren van sportactiviteiten en allerlei aanvullende goederen en diensten, die voor sport en sportbeoefening nodig zijn of hieruit voortvloeien. Denk bijvoorbeeld aan sportkleding en sportartikelen, sportbijlagen in kranten, sportuitzendingen op tv, gezondheidszorg gerelateerd aan sportblessures en horeca-uitgaven van sporters en bezoekers van sportevenementen.

Verwachte ontwikkelingen naar de toekomst

Minder zeker:
  • Economische groei (+)
  • Commercialisering van het sportaanbod (+)
  • Toenemend belang van beleving (+)
  • Toenemende nadruk op eigen verantwoordelijkheid (+)
  • Steeds meer sportproducten in het dagelijks leven (ook van niet-sporters) (+)
  • Fiscale wetgeving (+/-)

Toelichting: ++ = sterke impact om trend te laten stijgen, + = impact om trend te laten stijgen, - = impact om trend te laten dalen, -- = sterke impact om trend te laten dalen, +/- = kan zowel de trend laten stijgen als dalen, = = geen invloed op de trend, maar wel op de onderliggende processen.

Het overgrote deel van de sporteconomie bestaat uit sport- en fitnessdiensten, zoals bestedingen van consumenten aan contributies voor verenigingen, lesgelden, entreegelden, deelname aan evenementen en bestedingen van de overheid. De omvang van de sporteconomie wordt dus voor het overgrote deel bepaald door het aantal mensen dat sport. De verwachting is dat sportdeelname weinig zal veranderen in de komende jaren; wel is de verwachting dat clublidmaatschap afneemt, wat kan leiden tot minder inkomsten uit contributies.

Economische ontwikkelingen

Vanzelfsprekend zijn economische ontwikkelingen sterk van invloed op de sporteconomie van de toekomst. Een belangrijke factor hier is de economische groei (+). Als de economie groeit, zullen er in absolute zin meer investeringen zijn in vrije tijd, welvaartsproducten en sportsponsoring. Het is echter onzeker hoe in de komende periode de economie zich zal ontwikkelen. Dit is ook afhankelijk van economische cycli: de verwachting is dat de komende jaren zowel tijden van bezuinigingen zullen plaatsvinden als tijden waarin het weer wat beter gaat met de economie. Tegelijkertijd is een toenemende commercialisering (+/-) van het sportaanbod zichtbaar. Er gaat steeds meer geld om in de sport. Deze commercialisering kan ook negatieve effecten en daarmee kosten met zich meebrengen zoals verdringing, milieuoverlast, corruptie, geweld, et cetera.

Sociaal-culturele ontwikkelingen

In de komende jaren wordt beleving (+) steeds belangrijker: mensen willen niet alleen sport, maar ook muziek, entertainment en (gezond) eten en drinken. Commerciële partijen spelen hier op in door van het sporten een steeds groter evenement te maken. Daarnaast is nu al dat sportproducten steeds meer een onderdeel worden van het dagelijks leven (+), ook voor de niet-sporter. Sportkleding en sneakers zien we terug in het straatbeeld en het aanbod sportieve vakanties groeit, net als de markt voor sportgadgets. De verwachting is dat deze groei zich in de komende jaren door zal zetten.

Politieke ontwikkelingen

Fiscale wetgeving (+/-) en andere regelgeving is van invloed op het sportbeleid. Denk bijvoorbeeld aan de recent ingevoerde btw-verlaging op sport, en de teruglopende Lotto-inkomsten voor sport. Dit kan mogelijk van invloed zijn op de sporteconomie in de komende jaren. 

 

Meer informatie

Bronnen en literatuur

Literatuur

  1. Tiessen-Raaphorst A. Rapportage sport 2014. Den Haag: Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP); 2015. Bron

Werkgelegenheid in de sport

Figuur werkgelegenheid in de sport

Trend in de toekomst

Werkgelegenheid in de sport zal ongeveer gelijk blijven de komende jaren. Lichte economische groei kan leiden tot meer werkgelegenheid. Tegelijkertijd leiden individualisering, daling in clublidmaatschap, bezuinigingen en de participatiesamenleving tot minder betaalde krachten in de sport.

Verantwoording

De werkgelegenheid in de sport wordt voor een groot deel bepaald door het aantal mensen dat sport en dan voornamelijk in georganiseerd verband. In 2010 besloeg de werkgelegenheid in de sporteconomie (de sportsector zelf, maar ook gerelateerde sectoren als handel, horeca, overheid of onderwijs) 110.000 voltijd banen (1,6% van de totale werkgelegenheid in Nederland). Dit is een stijging met 10.000 banen ten opzichte van 2006 (Tiessen-Raaphorst, 2015). In het trendscenario zal sportdeelname weinig veranderen; wel verwachten de experts een afname in clublidmaatschap, wat kan leiden tot minder vraag naar trainers en coaches.

Verwachte ontwikkelingen naar de toekomst

Zeker

Minder zeker

Toenemend belang van sociale media (+)

Economische groei (+)

 

Commercialisering van het sportaanbod (+)

 

Toenemend belang van gezondheid (+)

 

Individualisering (-)

 

Bezuinigingen (-)

 

Participatiesamenleving (-)

Toelichting: ++ = sterke impact om trend te laten stijgen, + = impact om trend te laten stijgen, - = impact om trend te laten dalen, -- = sterke impact om trend te laten dalen, +/- = kan zowel de trend laten stijgen als dalen, = = geen invloed op de trend, maar wel op de onderliggende processen.

Economische ontwikkelingen

De werkgelegenheid is afhankelijk van economische groei (+). Meer economische groei betekent meer geld voor sport en daardoor meer werkgelegenheid in de sport. De economische ontwikkeling is echter onzeker. Tegelijkertijd zien we ook commercialisering (+) van de sport, er gaat steeds meer geld om in de sport en sportgerelateerde producten. De verwachting is dan ook dat er vooral bij de commerciële partijen meer banen zullen ontstaan.

Sociaal-culturele ontwikkelingen

Het toenemende belang van gezondheid (+) en de stijgende vraag naar professionals (+) kan een positieve invloed hebben op werkgelegenheid in de sport. Het gaat dan naar verwachting vooral over pedagogen, fitnessinstructeurs, hardloopcoaches, paramedici bij blessurebehandeling en preventie, buursportcoaches die activiteiten voor specifieke doelgroepen opzetten of begeleiden. Anderzijds kan individualisering (-) ertoe leiden dat de werkgelegenheid afneemt. Mensen zullen steeds vaker in ongeorganiseerd verband sporten, waardoor er minder vraag zal zijn naar trainers en begeleiders. Tegelijkertijd zal er ook een groep zijn die meer beroep doet op personal coaches.

Technologische ontwikkelingen

De verwachte groei van het aanbod van sport via de (sociale) media (+) kan ertoe leiden dat er in dit veld meer werkgelegenheid ontstaat. Er zullen bijvoorbeeld meer technici en communicatiemedewerkers nodig zijn om sporten en sportevenementen via sociale media te promoten.

Politieke ontwikkelingen

Nederland gaat steeds meer de richting op van een participatiesamenleving (-). De verwachting van de experts is dat als gevolg hiervan het organiseren van sport steeds meer de eigen verantwoordelijkheid wordt van de burger. Dit kan ertoe leiden dat betaalde banen in de sport verdwijnen, omdat mensen steeds meer dingen zelf kunnen en moeten organiseren. Er bestaat dus een zekere spanning tussen betaald werk en vrijwilligerswerk in de sport. Ook moeten nu al dat veel  gemeenten bezuinigen (-) op sport, wat ten koste kan gaan van de werkgelegenheid in sport. Het is wel de vraag of dit niet slechts om een tijdelijke maatregel gaat.

 

Meer informatie

Bronnen en literatuur

Literatuur

  1. Tiessen-Raaphorst A. Rapportage sport 2014. Den Haag: Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP); 2015. Bron

Sportbezoek, sportevenementen

Trend in de toekomst

Het bezoek aan commerciële sportevenementen zal toenemen tot 2030.

Verantwoording

Het bezoeken van sportevenementen is in Nederland populair. Jaarlijks vinden er in Nederland, buiten de reguliere competities om, circa 600 sportevenementen plaats. In 2012/2013 waren sportevenementen goed voor 77 miljoen bezoeken (bezoeken aan competitiewedstrijden, waaronder 700.000 wedstrijden in het amateurvoetbal, zijn hierbij meegerekend). Tot de meest bezochte sportevenementen in Nederland behoren de Marathon Rotterdam (925.000 bezoekers) en de Nijmeegse Vierdaagse (850.000 bezoekers) (Hover et al., 2014).

Verwachte ontwikkelingen naar de toekomst

Zeker

Minder zeker

Toenemend belang van (sociale) media (+/-)

Toenemend belang van beleving (++)

 

Toenemend bewustzijn van risico’s en kosten van grote evenementen (-)

Toelichting: ++ = sterke impact om trend te laten stijgen, + = impact om trend te laten stijgen, - = impact om trend te laten dalen, -- = sterke impact om trend te laten dalen, +/- = kan zowel de trend laten stijgen als dalen, = = geen invloed op de trend, maar wel op de onderliggende processen.

Sociaal-culturele ontwikkelingen

Beleving (++) wordt steeds belangrijker in onze maatschappij, mensen gaan niet alleen meer naar een wedstrijd om naar sport te kijken, maar gaan voor een totaalbeleving (denk de start van de Tour de France in Utrecht en de wandelvierdaagse in Nijmegen). Dit is ook terug te zien in het aanbod van evenementen: zowel het aantal grote als kleine evenementen neemt toe. Het belang van de sport wordt vaak vermengd met de verwachte opbrengst voor de gemeente of regio (citymarketing).

Technologische ontwikkelingen

Ruchtbaarheid geven aan evenementen is een belangrijke voorwaarde voor het succes van sportwedstrijden en -evenementen. Aandacht hiervoor wordt op verschillende manieren via (sociale) media (+/-) gegenereerd. Goede prestaties in combinatie met media-aandacht dragen sterk bij aan hypes en hoge bezoekcijfers (denk bijvoorbeeld aan de color run). Het toenemende gebruik van sociale media zou daarentegen ook kunnen leiden tot minder sportbezoek: via YouTube en speciale sportkanalen kan men de wedstrijd al goed volgen, waardoor er mogelijk minder behoefte is om daadwerkelijk de wedstrijd bij te wonen.

Politieke ontwikkelingen

Men wordt zich er  steeds meer van bewust dat de massale toeloop naar grote sportwedstrijden en -evenementen ook een aantal risico’s met zich brengt. Te denken valt aan politie-inzet, geweld, dronkenschap, vernieling en andere aantastingen van de openbare orde, en het afzetten van delen van de stad. De verwachting van de expert is dat een toenemende bewustwording van deze risico’s en kosten (-) er toe zal leiden dat er minder vaak toestemming wordt verleend voor grootschalige evenementen en dat dus het aanbod afneemt. 

 

Meer informatie

Bronnen en literatuur

Literatuur

  1. Hover P, Straatmeijer J, Breedveld K. Brancherapport sportevenementen in Nederland. Over sportevenementen en hun maatschappelijke betekenis. Utrecht: Mulier Instituut; 2014. Bron

Sport volgen via media

Trend in de toekomst

Het volgen van sport via de media zal toenemen tot 2030.

Verantwoording

De media trekt veel geïnteresseerden in sport. Een ruime meerderheid (62%) van de bevolking volgt minstens wekelijks sport via diverse media (RS’14). In relatief korte tijd heeft naast de traditionele media internet een vaste plek veroverd  voor het volgen van sport. Een derde van de bevolking zegt wel eens sportwebsites te bezoeken en vooral jongeren wisselen via sociale media sportervaringen uit (Tiessen-Raaphorst, 2015).

Verwachte ontwikkelingen naar de toekomst

Zeker

Minder zeker

Toenemend belang van sociale media (++)

Commercialisering van het sportaanbod (+)

Actief gebruik van sociale media (+)

Concurrentie voor tijd/aandacht van de burger vanuit andere velden (bv. cultuur) (-)

Groeiende toegankelijkheid en personificatie van aanbod (++)

 

Fragmentatie van sportaanbod via verschillende media (-)

 

Toelichting: ++ = sterke impact om trend te laten stijgen, + = impact om trend te laten stijgen, - = impact om trend te laten dalen, -- = sterke impact om trend te laten dalen, +/- = kan zowel de trend laten stijgen als dalen, = = geen invloed op de trend, maar wel op de onderliggende processen.

Economische ontwikkelingen

De commercialisering (+) van de sportwereld zal ertoe leiden dat organisatoren van sportevenementen steeds meer informatie via sociale media zullen aanbieden. Te denken valt aan reclame voor het evenement, mogelijkheden om het evenement online te volgen, winacties et cetera. Ook commerciële sportaanbieders zullen via sociale media nieuwe leden proberen te werven, bijvoorbeeld met speciale kortingsacties.

Sociaal-culturele ontwikkelingen

Er zijn in Nederland veranderingen zichtbaar in het mediagebruik: er vindt een verschuiving plaats van tv naar sociale media (++). De verwachting is dat het gemakkelijk wordt om te allen tijde sport te volgen via nieuwssites, YouTube, uitzending gemist en specifieke sportkanalen. Mensen kunnen hun vrije tijd maar één keer benutten. Dit betekent dat mensen ook voor iets anders kunnen kiezen dan voor sport. Meer sportaanbod via media heeft niet automatisch meer vraag tot gevolg: op sociale media kan sport concurrentie (-) ondervinden vanuit andere velden (bijvoorbeeld cultuur).

Technologische ontwikkelingen

Verschillende technologische ontwikkelingen verbeteren de mogelijkheid voor het volgen van sport via de media. Grotere toegankelijkheid (mobiele media, on demand-kijken, spotify-achtige abonnementen) en personificatie (++) van aanbod zullen de individuele interesses beter bedienen. Meer mensen kunnen vaker  gaan kijken. Verwacht wordt dat de rol van media steeds meer verandert van passief naar  actief (+). Gadgets en wearables maken een persoonlijk en actief gebruik van media mogelijk . Met 3D-brillen zal het daarnaast mogelijk worden om realtime via media mee te doen aan evenementen. Aan de andere kant kan een fragmentatie (-) van uitzendingen over verscheidene tv-zenders of online kanalen een versnippering van de aandacht en minder gemeenschappelijke beleving met zich brengen. Nu pikken mensen veel sporten mee (bijvoorbeeld multisportuitzendingen van de NOS); bij fragmentatie is de kans hierop kleiner. Ook is het de vraag of sport op tv of achter de decoder/betaaltv wel voldoende publiek zal trekken. 

 

Meer informatie

Bronnen en literatuur

Literatuur

  1. Tiessen-Raaphorst A. Rapportage sport 2014. Den Haag: Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP); 2015. Bron

Verantwoording

Definities
  • Sport

    In de Sport Toekomstverkenning hanteren we een brede opvatting van het begrip sport. Sport is het geheel aan sport- en beweegaanbod en voorzieningen, sport- en beweeggedrag, beleving van sport via media en bezoek, (sport)beleid op lokaal en nationaal niveau, en de impact die het geheel heeft op de economie, gezondheid en maatschappij. We hebben ons niet beperkt tot ontwikkelingen binnen het sportdomein, maar hebben zo veel mogelijk andere relevante ontwikkelingen meegenomen, bijvoorbeeld op het gebied van onderwijs, arbeid en leefomgeving.

Methoden
  • Scenariobenadering

    Om te komen tot een (wetenschappelijk) gefundeerde toekomstverkenning voor de Sport passen we een scenariobenadering toe. In zo’n benadering worden alle stappen die gezet moet worden en de keuzen die gemaakt moeten worden om te komen tot een toekomstverkenning, geëxpliciteerd. Een uitgebreide toelichting is te vinden onder Methoden en Verantwoording van de STV

     

     

Andere websites over Sport Toekomstverkenning

Data en gegevensbronnen