Volksgezondheidenzorg.info

Zoekveld

ZiekenhuiszorgCijfers & ContextWachttijden

Cijfers & Context

Nederland telt 79 ziekenhuisorganisaties

Regionaal & Internationaal

Afstand tot ziekenhuis het grootst in het noorden

Kosten

Stijging kosten ziekenhuiszorg vlakt af

Zorgprestaties

Prestatie-indicatoren voor de ziekenhuiszorg

Wachttijden polikliniek 2019

Gemiddelde wachttijden polikliniek per specialisme

April 2019
SpecialismeAprilMaartFebruariJanuariTreeknorm
Allergologie8,17,67,36,94
Cardiologie2,32,52,42,44
Chirurgie algemeen1,61,41,51,74
Dermatologie1,91,91,61,94
Gastro-enterologie (maag-, darm-, leverarts)5,55,75,65,54
Gynaecologie algemeen2,92,82,52,74
Interne geneeskunde algemeen3,53,2334
Kaakchirurgie54,64,74,24
Keel-, neus- en oorheelkunde32,72,82,64
Kindergeneeskunde algemeen3,52,92,82,84
Klinische geriatrie3,43,63,73,74
Longziekten3,63,333,14
Neurochirurgie4,24,24,14,44
Neurologie3,83,43,43,74
Oogheelkunde7,27,17,37,24
Orthopedie2,22,1224
Pijnbestrijding / anesthesiologie4,24,34,24,64
Plastische chirurgie3,33,43,43,54
Psychiatrie5,44,75,24,94
Reumatologie5,95,44,84,94
Revalidatie4,23,93,84,14
Thoraxchirurgie3,43,23,12,84
Urologie3,63,12,83,14

Bron: NZa

  • De Treeknorm voor poliklinische zorg is 4 weken.
  • Wachttijden betreffen ziekenhuizen en zelfstandige behandelcentra.
  • De wachttijden van januari t/m maart 2019 zijn zichtbaar in de tabelweergave

Gemiddelde wachttijd polikliniek

De grafiek toont de gemiddelde wachttijden per specialisme van zorgaanbieders van medisch specialistische zorg (msz) voor april 2019. De wachttijd is het aantal dagen tussen het moment dat een patiënt een afspraak maakt voor de polikliniek tot het moment dat de patiënt terecht kan. Deze cijfers zijn in twee stappen tot stand gekomen:

  1. Per instelling en specialisme wordt de gemiddelde wachttijd berekend over alle locaties van de instelling waar het specialisme geleverd wordt.
  2. De gemiddelde wachttijden van alle instellingen worden vervolgens gebruikt om het landelijk gemiddelde per specialisme te berekenen.

Treeknormen zijn maximaal aanvaardbare wachttijden in de zorg

Zorgaanbieders en zorgverzekeraars hebben afspraken gemaakt over maximaal aanvaardbare wachttijden in de zorg. Deze wachttijden worden Treeknormen genoemd. Voor de polikliniekwachttijden in de grafiek geldt een Treeknorm van 4 weken.

Zorgaanbieders van msz verplicht wachttijden beschikbaar te stellen

Sinds 1 augustus 2018 is een nieuwe regeling wachttijden en wachttijdbemiddeling medisch specialistische zorg van kracht (NR/REG-1823). Nieuw in deze regeling is de wijze van publicatie van wachttijden en de verplichting om patiënten te wijzen op zorgbemiddeling door hun zorgverzekeraar in het geval iemand niet binnen de Treeknorm terecht kan bij de betreffende zorgaanbieder.  

Meer informatie

  • Voor de wachttijden op ziekenhuisniveau verwijzen wij naar de websites van de ziekenhuizen

Experts en redactie

Datum publicatie

10-05-2019

Wachttijden polikliniek per provincie 2019

Test wachttijden 2 (interactief)

Sorteren

 
ProvinciesAllergologie: Gemiddeld aantal weken [Weken]Cardiologie: Gemiddeld aantal weken [Weken]Chirurgie algemeen: Gemiddeld aantal weken [Weken]Dermatologie: Gemiddeld aantal weken [Weken]Gastro-enterologie (maag-, darm-, leverarts): Gemiddeld aantal weken [Weken]Gynaecologie algemeen: Gemiddeld aantal weken [Weken]Interne geneeskunde algemeen: Gemiddeld aantal weken [Weken]Kaakchirurgie: Gemiddeld aantal weken [Weken]Keel-, neus- en oorheelkunde: Gemiddeld aantal weken [Weken]Kindergeneeskunde algemeen: Gemiddeld aantal weken [Weken]Klinische geriatrie: Gemiddeld aantal weken [Weken]Longziekten: Gemiddeld aantal weken [Weken]Neurochirurgie: Gemiddeld aantal weken [Weken]Neurologie: Gemiddeld aantal weken [Weken]Oogheelkunde: Gemiddeld aantal weken [Weken]Orthopedie: Gemiddeld aantal weken [Weken]Pijnbestrijding / anesthesiologie: Gemiddeld aantal weken [Weken]Plastische chirurgie: Gemiddeld aantal weken [Weken]Psychiatrie: Gemiddeld aantal weken [Weken]Reumatologie: Gemiddeld aantal weken [Weken]Revalidatie: Gemiddeld aantal weken [Weken]Thoraxchirurgie: Gemiddeld aantal weken [Weken]Urologie: Gemiddeld aantal weken [Weken]
Drenthe1.72.31.51.72.82.22.42.945.32.88.26.98.11.62.73.40.72.18.21.6
Flevoland0.91.62.13.62.31.9022.23.65.65.76.62.51.66.482.55.43.5
Friesland4.12.31.76.22.926.12.32.82.82.14.12.44.72.11.84.5811.98.72.9
Gelderland22.52.13.14.12.54.96.733.13.94.44.64.86.52.24.53.64.53.95.8124.5
Groningen26.73.12.71.54.75.94.56.19.556.6345.518.85.95.91.983.67.323.3
Limburg01.12.10.82.30.832.52.23.734.24.64.74.31.32.72.53.95.82.722.9
Noord-Brabant621.92.13.73.13.95.43.133.44.45.32.85.71.84.144.16.443.9
Noord-Holland5.81.51.81.34.521.73.92.52.52.12.51.73.25.31.11.82.87.13.82.83.83.5
Overijssel9.11.21.72.94.13.84.26.12.23.23.9523.59.71.83.82.45.32.34.31.31.9
Utrecht6.51.33.12.79.75.53.40.72.11.94.63.86.42.86.33.83.32.13.65.63.82.16.8
Zeeland1.10.11.90.124.400.30.125.57.40.155.41.62.61.3
Zuid-Holland5.93.72.22.17.93.44.872.75.73.23.83.75.27.82.45.83.38.642.55.6
NEDERLAND8.12.31.61.95.52.93.5533.53.43.64.23.87.22.24.23.35.45.94.23.43.6

Gemiddelde wachttijd polikliniek per provincie

De grafiek toont per provincie de gemiddelde wachttijden per specialisme van zorgaanbieders van medisch specialistische zorg (msz) voor april 2019. Een ontbrekende wachttijd in de grafiek betekent dat het specialisme niet geleverd wordt in de provincie. De wachttijd is het aantal dagen tussen het moment dat een patiënt een afspraak maakt voor de polikliniek tot het moment dat de patiënt terecht kan. Deze cijfers zijn in twee stappen tot stand gekomen:

  1. Per instelling en specialisme wordt de gemiddelde wachttijd berekend over alle locaties van de instelling in de provincie waar het specialisme geleverd wordt. Bij instellingen die locaties in meerdere provincies hebben wordt het provinciale instellingsgemiddelde gebaseerd op de locaties van de instelling in de betreffende provincie.
  2. De gemiddelde wachttijden van instellingen per provincie worden vervolgens gebruikt om het gemiddelde voor de provincie per specialisme te berekenen.

Treeknormen zijn maximaal aanvaardbare wachttijden in de zorg

Zorgaanbieders en zorgverzekeraars hebben afspraken gemaakt over maximaal aanvaardbare wachttijden in de zorg. Deze wachttijden worden Treeknormen genoemd. Voor de polikliniekwachttijden in de grafiek geldt een Treeknorm van 4 weken. 

Zorgaanbieders van msz verplicht wachttijden beschikbaar te stellen

Sinds 1 augustus 2018 is een nieuwe regeling wachttijden en wachttijdbemiddeling medisch specialistische zorg van kracht (NR/REG-1823). Nieuw in deze regeling is de wijze van publicatie van wachttijden en de verplichting om patiënten te wijzen op zorgbemiddeling door hun zorgverzekeraar in het geval iemand niet binnen de Treeknorm terecht kan bij de betreffende zorgaanbieder.  

Meer informatie

  • Voor de wachttijden op ziekenhuisniveau verwijzen wij naar de websites van de ziekenhuizen

Wachttijden behandeling 2019

Gemiddelde wachttijden behandeling

April 2019
BehandelingAprilMaartFebruariJanuari
Aneurysma aorta4,44,24,34,2
Tonsillectomie4,95,15,25,6
Baarmoederverw. Los6,26,36,56,4
Baarmoederverw. combi4,44,24,24,0
Blaasverwijdering4,04,14,04,2
Borstverwijdering3,02,92,93,2
Borstvergroting6,87,57,98,0
Borstverkleining10,410,09,99,8
Carotispathologie/aderen1,11,21,31,5
Carotispathologie/zenuw1,52,01,31,4
Carpaal tunnel syndroom3,53,83,43,3
Neurolyse4,24,64,03,9
Staaroperatie7,87,47,47,3
Vaatafwijkingen1,91,41,21,3
Verwijden darm3,03,03,13,4
Dotterbehandeling1,91,81,81,7
Dupuytren7,18,18,48,1
Galblaasverwijdering5,04,95,04,9
Heupvervanging8,38,68,18,1
Prostaatcarcinoom5,15,86,56,4
Kijkoperatie knie4,74,54,64,7
Knie vervanging9,19,39,18,8
Hernia6,15,96,25,8
Liesbreuk6,06,36,46,2
Slokdarmkanker6,47,06,77,3
Maagkanker3,65,93,84,1
Meniscus/kniebanden5,35,55,45,2
Neustussenschot9,99,810,29,3
Buikwandcorrectie9,19,210,010,3
Buisjes oor4,24,74,54,9
Open hartoperatie3,63,93,63,5
Ovariumkanker3,02,92,82,7
POAD3,53,54,04,7
Ruggenmergstimulator5,45,36,95,2
Sterilisatie man4,95,14,64,4
Sterilisatie vrouw5,96,16,35,5
Stressincontinentie8,78,49,78,7
Spataderen - stamv7,57,47,98,7
Spataderen - endov5,86,15,45,5
Verwijderen deel darm3,13,13,43,1

Bron: NZa

  • Wachttijden betreffen ziekenhuizen en zelfstandige behandelcentra.
  • De wachttijden van januari t/m maart zijn zichtbaar in de tabelweergave

Gemiddelde wachttijd behandeling

De grafiek toont de gemiddelde wachttijden per behandeling van zorgaanbieders van medisch specialistische zorg (msz) voor april 2019. De wachttijd voor één behandeling is de tijd (in dagen) tussen het ordermoment en het uitvoeren van de behandeling, getypeerd door de kenmerkende zorgactiviteiten. Deze cijfers zijn in twee stappen tot stand gekomen:

  1. Per instelling en specialisme wordt de gemiddelde wachttijd berekend over alle locaties van de instelling waar de behandeling aangeboden wordt.
  2. De gemiddelde wachttijden van alle instellingen worden vervolgens gebruikt om het landelijk gemiddelde per behandeling te berekenen.

Zorgaanbieders van msz verplicht wachttijden beschikbaar te stellen

Sinds 1 augustus 2018 is een nieuwe regeling wachttijden en wachttijdbemiddeling medisch specialistische zorg van kracht (NR/REG-1823). Onder deze regeling valt ook de lijst met behandelingen (kenmerkende zorgactiviteiten) waarvoor een wachttijd moet worden gepubliceerd. Nieuw in deze regeling is de wijze van publicatie van wachttijden en de verplichting om patiënten te wijzen op zorgbemiddeling door hun zorgverzekeraar in het geval iemand niet binnen de Treeknorm terecht kan bij de betreffende zorgaanbieder. De treeknorm voor de hier getoonde behandelingen is afhankelijk van het type behandeling. Voor poliklinische behandelingen is de Treeknorm zes weken, voor klinische behandelingen is deze zeven weken (TH/BR-018). 

Meer informatie

  • Voor de wachttijden op ziekenhuisniveau verwijzen wij naar de websites van de ziekenhuizen

Wachttijden ziekenhuiszorg

Ziekenhuisafdelingen met wachttijd boven de Treeknorm 2010-2018

PolikliniekBehandelingDiagnostiek
201025,719,413,8
20112516,611,4
201221,915,49,4
201317,413,58,2
201418139,9
201519,41310,2
20162414,113,2
201730,817,720,8
201828,724,021,0

Bron: Wachttijdenregistratie Mediquest, bewerkt door het RIVM

  • Wachttijden betreffen ziekenhuizen en zelfstandige behandelcentra.
  • De Treeknorm voor poliklinische zorg en diagnostiek is 4 weken en voor behandeling 7 weken.
  • 2018 betreft januari t/m juli

Meer dan een kwart ziekenhuisafdelingen met wachttijden boven de Treeknorm

Van de ziekenhuisafdelingen (specialismen) geeft 28,7% aan dat in 2018 patiënten voor een bezoek aan de polikliniek rekening moeten houden met een wachttijd langer dan de Treeknorm. Voor behandeling en diagnostiek liggen de percentages wat lager, respectievelijk 24,0 en 21,0%. 

Treeknormen zijn maximaal aanvaardbare wachttijden in de zorg

Zorgaanbieders en zorgverzekeraars hebben afspraken gemaakt over maximaal aanvaardbare wachttijden in de zorg. Deze wachttijden worden Treeknormen genoemd.

Ziekenhuizen verplicht wachttijden op website te vermelden

Alle ziekenhuizen zijn per 8-1-2009 volgens de ‘Regeling verplichte publicatie wachttijden somatische zorg’ van de Nederlandse Zorgautoriteit (Regeling, 2009) verplicht om maandelijks de wachttijden op hun website te publiceren. Per 1-1-2010 is deze regeling van toepassing op alle instellingen voor medisch specialistische zorg. In de wachttijdregistratie wordt onderscheid gemaakt tussen wachttijd polikliniek, wachttijd behandeling en wachttijd diagnostiek. Wachttijd polikliniek en wachttijd diagnostiek is het aantal dagen tussen het moment dat een patiënt een afspraak maakt en het moment dat de patiënt terecht kan. Wachttijd behandeling is sinds 2016 gelijk aan de mediaan van de wachttijd van alle afgesloten dbc-zorgproducten in de afgelopen drie maanden behorende bij een bepaalde behandeling (Regeling, 2016).

Meer informatie

Datum publicatie

25-03-2019

Wachttijden polikliniek

Gemiddelde wachttijden voor consult op polikliniek, 2010-2016

Specialisme2010201120122013201420152016Treeknorm
Maag-, darm- en leverziekten5,565,4554,55,095,475,974
Oogheelkunde4,363,924,313,6144,765,944
Allergologie6,246,676,374,5455,925,844
Reumatologie5,485,855,154,534,414,44,884
Revalidatiegeneeskunde4,995,075,144,644,814,514,854
Pijnbestrijding / Anesthesiologie3,994,584,864,614,534,614,614
Kaakchirurgie4,433,342,692,542,643,034,074
Neurologie3,853,793,212,763,223,483,874
Neurochirurgie5,034,223,983,773,843,953,674
Interne geneeskunde3,043,033,052,552,572,873,64
Psychiatrie4,184,323,574,34,13,413,464
Geriatrie4,133,883,513,23,123,363,374
Longgeneeskunde2,492,432,472,382,362,663,164
Plastische chirurgie3,773,643,462,672,652,43,034
Dermatologie3,753,332,842,22,442,42,884
Kindergeneeskunde2,272,412,272,072,112,482,854
Cardiologie2,472,572,172,152,232,292,794
Urologie2,552,282,432,282,172,412,774
Gynaecologie / Verloskunde3,032,782,542,192,12,152,454
KNO2,322,482,041,711,832,222,284
Orthopedie3,462,792,431,9522,622,144
Heelkunde1,791,491,411,351,381,611,824
Thoraxchirurgie2,772,172,582,372,162,591,754
Oncologie1,661,931,631,71,741,471,54
Radiologie1,171,141,161,02111,284

De Treeknorm voor poliklinische zorg is 4 weken.

Gemiddelde wachttijd poliklinische zorg voor veel specialismen toegenomen

De gemiddelde wachttijd voor poliklinische zorg is in 2016 voor 20 van de 25 specialismen toegenomen, voor vier specialismen afgenomen en voor één specialisme gelijk gebleven ten opzichte van het voorgaande jaar. Hiermee lijkt een einde te zijn gekomen aan de daling in wachttijden die zich bij de meeste specialismen in de periode 2010-2013 voordeed. De gemiddelde wachttijden voor maag-, darm- en leverziekten, oogheelkunde, allergologie, reumatologie, revalidatiegeneeskunde, pijnbestrijding en kaakchirurgie komen in 2016 boven de Treeknorm van vier weken uit. Met uitzondering van kaakchirurgie was dat in voorgaande jaren ook zo. De gemiddelde wachttijd voor psychiatrie ligt al jaren rond de Treeknorm en is in 2016 weer wat hoger dan in 2015 maar nog wel onder de Treeknorm. 

Lange wachttijd maag-, darm- en leverziekten

Dat de gemiddelde wachttijd voor maag-, darm- en leverziekten zo hoog is, heeft te maken met de invoering van het landelijk bevolkingsonderzoek naar dikkedarmkanker in 2014. Hierdoor werd de vraag naar de zorg voor deze aandoeningen toe en daarmee ook de wachttijd. 

Meer informatie

Wachttijden diagnostiek

Gemiddelde wachttijd voor drie diagnostische verrichtingen toegenomen

In de periode 2014-2016 namen de wachttijden voor de drie diagnostische verrichtingen gastroscopie, MRI-onderzoek en CT-scan toe, maar voor geen van deze verrichtingen kwamen de wachttijden boven de Treeknorm uit. Met deze toename lijkt een einde te zijn gekomen aan de daling van de wachttijden in de periode 2010-2013. Alle ziekenhuizen hebben de verplichting de wachttijden voor deze drie diagnostische verrichtingen op hun website te plaatsen (NZa). Daarnaast zijn er ziekenhuizen die ook wachttijden voor andere diagnostische verrichtingen, zoals coloscopie, op hun website opnemen. Voor deze ziekenhuizen was de wachttijd voor coloscopie in 2014 en 2016 langer dan de Treeknorm van vier weken. Dit heeft te maken met de invoering van het landelijk bevolkingsonderzoek naar dikkedarmkanker in 2014, waardoor de vraag naar coloscopie aanzienlijk is toegenomen.  

Meer informatie

Wachttijden behandeling

Gemiddelde wachttijden voor opname of operatie, 2010-2016

2010201120122013201420152016Treeknorm
Borstreconstructie8,8866,926,674,026,526,887
Knieprothese7,656,16,025,595,6566,87
Buikwandcorrectie7,277,277,767,176,796,656,657
Heupprothese7,586,496,135,435,55,946,477
Borstverkleining7,77,487,817,386,726,566,457
Neustussenschot correctie6,426,535,374,995,575,246,127
Borstvergroting6,546,076,616,326,325,625,817
Baarmoeder verwijderen4,924,924,774,374,324,295,377
Rughernia - neurochirurgie5,364,724,464,014,374,615,257
Staar4,854,564,764,534,35,325,17
Hernia (HNP) - orthopedie4,634,85,445,235,745,615,047
Galblaasverwijdering4,774,994,593,874,445,154,97
Dupuytren - plast.chirurgie6,135,555,515,45,264,944,827
Liesbreuk4,975,224,784,034,34,424,577
Cts - neurochirurgie4,063,5133,53,494,174,47
Prostaatkanker4,944,644,464,333,944,137
Spataderen (m.i.) - heelkunde4,514,143,663,533,263,834,377
Keel- en neusamandelen4,174,23,83,73,843,814,347
Incontinentie (v)4,684,845,214,483,943,784,317
Trommelvliesbuisje3,773,33,313,243,363,44,097
Sterilisatie (v) - gynaecologie4,454,053,713,33,313,543,977
Spataderen (m.i.) - hematologie2,783,142,562,032,22,283,967
Sterilisatie (m) - heelkunde3,382,62,252,291,992,643,937
Kijkoperatie knie4,233,463,272,72,853,063,887
Hernia - neurologie5,033,353,22,812,513,067
Cts - plast.chirurgie4,914,514,113,913,983,563,757
Sterilisatie (m) - urologie4,234,134,093,894,033,923,737
Cts - heelkunde3,93,543,072,982,842,883,657
Cts - neurologie3,282,471,992,132,282,837
Cts - orthopedie4,252,892,782,742,592,433,557
Open hartoperatie3,343,654,164,334,664,933,437
Diabetes1,452,231,391,471,361,183,237
Pijnbestrijding3,663,674,653,132,8832,797
Borstkanker1,491,41,512,231,912,357
Dotteren2,92,292,442,112,232,222,27
Diabetes bij kinderen2,31,8831,141,14117
Blaasgezwel (blaastumor)4,854,194,573,97

Bron: Wachttijdenregistratie Mediquest bewerkt door NZa

De Treeknorm voor behandeling is 7 weken.

  • Rughernia = Rughernia (Lumbosacrale discotomie)

  • Hernia – neurologie = Hernia (radiculair syndroom / HNP lumbaal) – neurologie

  • Dupuytren = ziekte van Dupuytren

  • Cts = Carpaal tunnel syndroom

  • m.i. = medische indicatie

Gemiddelde wachttijd voor behandelingen korter dan de Treeknorm

Er zijn in 2016 geen ziekenhuisbehandelingen waarvoor de gemiddelde wachttijd boven de Treeknorm van zeven weken uitkomt. Het betreft hier behandelingen waarvoor wachttijden voor minimaal drie jaren bekend zijn. Wel steeg bij meer dan twee derde van deze behandelingen de wachttijd ten opzichte van het voorgaande jaar. Hiermee lijkt een einde te zijn gekomen aan de daling van de wachttijd die zich vooral voor 2014 bij de meeste behandelingen voordeed.

Meer informatie

Wachttijden orgaantransplantatie

Registratieduur van patiënten met orgaantransplantatie 2004-2016

JaarAlleen nierAlleen hartAlleen longAlleen lever
20041291214332262
20051171361356336
20061235337449329
20071166263570308
20081150325410266
20091140322700252
20101077423614199
20111072542617251
2012939587630193
2013960527628232
2014989584553262
2015867545483308
2016846682403278

Gemiddelde registratieduur is het langst voor niertransplantatie en het kortst voor levertransplantatie

De gemiddelde registratieduur (wachtduur op de wachtlijst) van patiënten die in 2016 een postmortaal orgaan getransplanteerd kregen, varieerde sterk naar orgaan. Dit was ook het geval in voorgaande jaren. De gemiddelde registratieduur voor een niertransplantatie is het langst (846 dagen) en voor levertransplantatie het kortst (278 dagen). Ten opzichte van 2004 is de registratieduur voor mensen die wachten op een transplantatie van een nier afgenomen met 34%. Deze daling heeft vooral te maken met een toename van het aantal levende nierdonaties. De registratieduur voor een longtransplantatatie is tussen 2004 en 2016 met ruim 20% toegenomen ondanks een afname sinds 2009. De registratieduur voor een harttransplantatie is in deze periode meer dan verdrievoudigd.

Meer informatie

De locaties van transplantatiecentra en aantallen transplantaties worden in vijf geografische kaarten weergegeven:

Aantal wachtenden orgaantransplantatie

Aantal wachtenden op een orgaantransplantatie afgenomen

Op 31 december 2016 wachtten 1071 mensen op een donororgaan, op 31 december 2004 waren dat er nog 1.443 (NTS, 2017). Dit komt neer op een daling van 26% over een periode van 12 jaar. Het gaat om actief wachtenden: patiënten die goedgekeurd zijn door een transplantatiecentrum en in de startblokken staan voor een transplantatie.

Afname aantal wachtenden mede door toename levende nierdonatie

Het aantal uitgevoerde transplantaties is in de periode 2004-2016 met 46% gestegen van 865 naar 1.266. Deze stijging is voor ruim de helft toe te schrijven aan een toename van het aantal transplantaties van organen van levende donoren. Dit aantal nam in deze periode toe van 253 naar 577. Het gaat hierbij vooral om niertransplantaties; het aantal transplantaties van nieren van levende donoren steeg van 250 naar 565.

Landelijk ruim zes miljoen registraties

Het aantal wachtenden voor een transplantatie hangt nauw samen met het aantal mensen dat bereid is na overlijden een orgaan te doneren en zich als donor registreert. Oktober 2017 hebben in totaal 6.123.413 mensen van 12 jaar en ouder zich geregistreerd. Hiervan heeft zon'n 47% toestemming voor donatie gegeven, 13% toestemming met restricties en 28% geen toestemming. Ruim 11% laat de beslissing over aan nabestaanden of een aangewezen persoon (Donorregister, 2017). 

Meer informatie

Bronnen en literatuur

Literatuur

  1. NTS. Jaarverslag 2016. De Kracht van de Keten. Leiden: Nederlandse Transplantatie Stichting; 2017. Bron

Aantal wachtenden per orgaan

Aantal patiënten dat wacht op een orgaan 2004-2016

NierLeverHartLongTotaal
2004116615145791443
20051088162541081425
20061084157461411440
2007937131471581284
2008952117541771316
2009926107601831288
2010892116672121300
2011883122572341311
2012855159641931286
2013735132841891149
2014650104911801044
2015576109102176984
20166291221011931071
  • Aantal wachtenden op 31 december van het jaar
  • Nier inclusief nier met pancreas en nier met lever
  • Lever inclusief lever met long en lever met pancreas
  • Hart inclusief hart met long
  • Totaal inclusief pancreas en dunne darm

Aantal wachtenden verschilt per orgaan

Het aantal mensen dat wacht op een orgaantransplantatie verschilt per orgaan. In 2016 is het aantal wachtenden op een nier het grootst (629), gevolgd door longen (193) en lever (122). Mede door het groeiende aantal levende nierdonoren is het aantal mensen dat wacht op een nier sinds 2004 meer dan gehalveerd. Daartegenover staat dat het aantal wachtenden voor een hart en long in die periode meer dan verdubbeld is, ondanks de daling van het aantal wachtenden op een long in de laatste jaren. Transplantatie van de dunne darm en pancreas komt zo weinig voor dat fluctuaties op toeval berusten.

Meer informatie

Experts en redactie

Verantwoording

Definities
  • DBC-traject

    Een DBC-traject is een zorgpakket met alle onderdelen van een behandeling die een patiënt in een ziekenhuis of zelfstandig behandelcentrum (ZBC) krijgt voor een bepaalde aandoening. Indien een patiënt meerdere aansluitende DBC-trajecten ondergaat voor dezelfde primaire aandoening, is er sprake van een 'zorgtraject', bestaande uit meerdere DBC's. Op de kaarten voor ziekenhuiszorg geven we aantallen DBC-trajecten weer, omdat binnen die registratie DBC's (nog) niet betrouwbaar aan een zorgtraject van een patiënt zijn te koppelen. In de GGZ is dat wel mogelijk, en geven we complete zorgtrajecten weer.

Bronverantwoording
Methoden
  • Databewerking regionale gegevens door het RIVM

    Het gebruik van medisch-specialistische zorg in ziekenhuizen en van geestelijke gezondheidszorg (GGZ) in Nederland is in kaart gebracht met behulp van Diagnose Behandeling Combinaties (DBC-trajecten of DBC's). De oorspronkelijke data met betrekking tot medisch-specialistische zorg in ziekenhuizen bestaat uit een overzicht van het aantal DBC-trajecten en de bijbehorende kosten (uitgesplitst naar ziekenhuis- en honorariumkosten) per vierpositie postcode, naar leeftijd (21 klassen) en geslacht. Tevens is er een onderscheid naar specialisme, type zorgaanbieder, zorgtype en individuele instelling/zorgaanbieder (middels de AGB-code).

    DBC-data zijn beschikbaar vanaf 2005, maar in de jaren 2005-2009 zijn de achtergrondkenmerken (vierpositie postcode, leeftijd, geslacht) niet volledig beschikbaar, waardoor deze jaren niet geschikt zijn voor ruimtelijke analyse. In de Nationale Atlas Volksgezondheid is het gegevensjaar 2010 gebruikt, in dit jaar is het verlies door onvolledige of onjuiste codering minder dan 0,5% van het aantal trajecten.

    De data is geaggregeerd van vierpositie postcode naar gemeenteniveau (situatie 2013) en gekoppeld aan een middenjaarschatting (MJS) van de bevolking. Deze MJS is een benadering van de gemiddelde omvang van de bevolking in het jaar en wordt berekend door het gemiddelde te nemen van de bevolking op 1 januari 2010 en 1 januari 2011. Vervolgens zijn met de bevolkingsgegevens de relatieve aantallen DBC-trajecten en kosten berekend.

    Om te corrigeren voor de invloed van een verschillende bevolkingssamenstelling (leeftijd en geslacht) is ook een direct gestandaardiseerd cijfer berekend, zichtbaar als achtergrondkaart. Daardoor zijn de gemeenten beter onderling te vergelijken dan met de ruwe gegevens alleen. Directe standaardisatie wordt berekend door het aantal DBC-trajecten per inwoner, naar leeftijd en geslacht, te wegen met het aandeel van deze leeftijds- en geslachtscategorie in de totale Nederlandse bevolking.

    De GGZ-DBC data wordt door het RIVM zonder verdere nabewerking overgenomen. De data is online verkrijgbaar via het CBS op Statline.

  • Regionale verschillen in reistijd naar dichtstbijzijnde zorgvoorziening

    Voor het bepalen van de reistijden per vierpositiepostcode gebied is gebruik gemaakt van de Drive Time Matrix (DTM) van Geodan. Deze matrix tabel bevat de reistijden en -afstanden over de weg tussen postcodes in Nederland op vierpositiepostcodeniveau. Hierbij is uitgegaan van de snelste route met de personenauto. 

  • Trend in kosten van ziekenhuiszorg naar prijs en volume

    De gemiddelde jaarlijkse groei is onder te verdelen in twee factoren: prijs en volume. De ontwikkelingen in prijs zijn toe te schrijven aan loonontwikkelingen en veranderingen in kostprijzen van goederen en diensten. Veranderingen in volume komen onder meer doordat de omvang en leeftijdsopbouw van de bevolking veranderen. Dit wordt ook wel demografische volumegroei genoemd. Het verschil tussen de totale volumegroei en de demografische volumegroei is de ‘overige volumegroei’. Onder overige volumegroei vallen veranderingen in bijvoorbeeld epidemiologie en technologie. Als de groei negatief is, betekent dit dat er een daling is opgetreden.

    De prijsontwikkeling in de tabel is gebaseerd op de sectorspecifieke prijsontwikkeling van het CBS. Voor ziekenhuiszorg is deze voor de jaren 2011-2015 nog niet beschikbaar. De prijsontwikkeling voor 2011-2015 is daarom gebaseerd op de prijsmutatie BBP uit de Middenlangetermijnverkenning van het CPB. Het CPB cijfer is een algemene prijsontwikkeling en geldt dus niet alleen voor ziekenhuiszorg. De CBS sectorspecifieke prijsontwikkeling kan hier van afwijken. 

    Het CPB geeft de jaarlijkse prijsontwikkeling. Op basis van de jaarlijkse prijsontwikkelingen is de prijsontwikkeling voor 2011-2015 berekend: 

    Prijsontwikkeling 2011-2015 = (prijsontwikkeling 2011 * prijsontwikkeling 2012 * prijsontwikkeling 2013 * prijsontwikkeling 2014) ^ (1/4)