Volksgezondheidenzorg.info

Zoekveld

ZiekenhuiszorgCijfers & ContextGebruik

Cijfers & Context

Nederland telt 69 ziekenhuisorganisaties

Regionaal & Internationaal

Afstand tot ziekenhuis het grootst in het noorden

Kosten

Ziekenhuiszorg ruim 26,7 miljard

Zorgprestaties

Prestatie-indicatoren voor de ziekenhuiszorg

Ziekenhuisopnamen naar leeftijd en geslacht

Aantal ziekenhuisopnamen 2019

LeeftijdMannenVrouwen
06875060135
1-45445537435
5-93463027315
10-142264518845
15-192925032550
20-242853545110
25-293028581505
30-3432355106645
35-393515584600
40-444108570065
45-496135087690
50-5487010108820
55-59118765124795
60-64140370133065
65-69163160145495
70-74191740165100
75-79150365130220
80-8410125597960
85-895254061775
90-941676025120
95+28256535

Bron: LBZ (gedownload van CBS Statline in oktober 2021)

  • ICD-10-codes A00-T98, Z00-Z99
  • Cijfers zijn voorlopig

Meer ziekenhuisopnamen voor vrouwen dan voor mannen

Vrouwen worden vaker in het ziekenhuis opgenomen dan mannen. In 2019 waren in totaal 3.114.065 ziekenhuisopnamen (1.650.785 voor vrouwen en 1.463.280 voor mannen). Het verschil in aantal opnamen tussen mannen en vrouwen is vooral toe te schrijven aan vrouwen in de vruchtbare leeftijd; het aantal ziekenhuisopnamen in de leeftijdsgroep 25 tot en met 34 jaar is bij vrouwen drie maal zo groot als bij mannen. In de leeftijdsgroepen 0 tot en met 14 jaar en 60 tot en met 84 jaar zijn er meer ziekenhuisopnamen voor mannen dan voor vrouwen. Het totaal aantal opnamen is niet gelijk aan het totaal aantal opgenomen vrouwen en mannen; mensen kunnen ook meerdere keren per jaar opgenomen worden.

Meer informatie

Experts en redactie

Datum publicatie

05-10-2021

Ziekenhuisopnamen naar diagnose

Klinische opnamen en dagopnamen naar diagnose 2019

DiagnoseDagopnamenKlinische opnamenTotaal opnamen
Nieuwvormingen410105165430575535
Zkt. spijsverteringsorganen246030147265393300
Zkt. van hart- en vaatstelsel100360263920364275
Ext. oorz. letsels, vergift.42045282215324260
Zkt. spier, beenderen, bindw.120890114745235635
Zkt. van de ademhalingsorganen60745131345192090
Ongevalsletsel en vergiftiging37255153325190580
Sympt. en onvoll. oms. ziekte.62840115995178835
Zw.schap, bevalling, kraamb.22210148180170395
Zkt. urinewegen, gesl.organen5103097485148515
Andere contacten gezondheidsd.10540539060144470
Aand. van perinatale periode2108792588140
Ziekten van zenuwstelsel444403521579660
Ziekten van oog en adnexen71900407575975
Zkt. bloed/bloedber. Organen508901827069160
Endocr.-, voeding-, stofw.zkt.125304031052840
Zkt. van oor, processus mast.38095844046535
Infectieuze en parasitaire zkt.45303622040750
Zkt. huid, onderhuids bindw.190751355032630
Aangeboren afwijkingen10560944520005
Psychische en gedragsstoorn.15851316514750

Bron: LBZ (gedownload van CBS Statline in oktober 2021)

  • cijfers zijn voorlopig
  • Externe oorzaken van letsels en vergiftiging worden naast hoofddiagnosen geregistreerd. Ziekenhuisopnamen in deze diagnosehoofdgroep komen daarom ook voor in één van de andere diagnosehoofdgroepen.

Ruim 3 miljoen ziekenhuisopnamen in 2019

In 2019 waren er in totaal 3.114.065 ziekenhuisopnamen, 53% betrof klinische opnamen en observaties en 47% dagopnamen. De verdeling dagopnamen en klinische opnamen verschilt aanzienlijk tussen diagnosen. Ruim 95% van de ziekenhuiszorg voor de oogaandoeningen wordt in dagbehandeling uitgevoerd. Daarentegen wordt de ziekenhuiszorg voor (ongevals)letsels en vergiftigingen, voor infectieuze en parasitaire ziekten en voor complicaties van zwangerschap, bevalling en kraambed voor meer dan 80% in klinische opnamen verstrekt. Bij baby’s met een aandoening van de perinatale periode is 99% van alle opnamen een ongeplande klinische opname of langdurige observatie.

Meer informatie

Experts en redactie

Datum publicatie

05-10-2021

Ligduur naar leeftijd en geslacht

Gemiddelde ligduur 2019

LeeftijdMannenVrouwenTotaal
04,54,44,5
1-44,14,64,4
5-93,53,73,6
10-143,84,13,9
15-193,93,83,8
20-243,93,43,6
25-294,13,43,5
30-344,23,43,6
35-394,43,63,8
40-444,63,94,1
45-494,84,24,4
50-5454,44,7
55-595,24,85
60-645,55,25,3
65-695,75,55,6
70-745,95,65,8
75-796,266,1
80-846,66,56,5
85-897,17,17,1
90-947,47,67,5
95+7,87,97,8

Bron: LBZ (gedownload van CBS Statline in oktober 2021)

  • Cijfers zijn voorlopig

Gemiddelde ligduur neemt toe met de leeftijd

De gemiddelde verpleegduur bij klinische ziekenhuisopnamen (ligduur) was in 2019 gemiddeld 5,2 dagen. Een verpleegdag is een te registreren kalenderdag bij verpleging op een voor verpleging ingerichte afdeling en bevat minmaal één overnachting. Vanaf de leeftijd van 5 jaar neemt de ligduur toe met de leeftijd en is onder mannen (5,5 dagen) gemiddeld langer dan onder vrouwen (4,9 dagen). 

Meer informatie

Experts en redactie

Ligduur naar diagnose

Gemiddelde ligduur naar diagnose 2019

Diagnose-indeling VTVMannenVrouwenTotaal
Externe oorzaken letsel, vergiftiging8,98,18,5
Infectieuze en parasitaire ziekten7,577,2
Aangeboren afwijkingen6,57,16,8
Psychische en gedragsstoorn.6,26,86,5
Ademhalingsorganen6,36,46,4
Hart- en vaatstelsel6,16,16,1
Ongevalsletsel en vergiftiging6,16,16,1
Nieuwvormingen65,65,8
Huid en onderhuidsbindweefsel5,65,25,4
Totaal alle diagnosen5,54,95,2
Endocr.-, voeding-, stofw.zkt.5,94,75,2
Spijsverteringsorganen5,255,1
Perinatale periode5,155,1
Bloed en bloedbereidende organen54,54,7
Zenuwstelsel4,54,84,7
Urinewegen en geslachtsorganen4,84,44,6
Andere contacten4,244,1
Spieren, beenderen, bindweefsel43,94
Onvoll. omschr. ziekten3,83,83,8
Oog en adnexen3,33,43,3
Zwangerschap, bevalling, kraambed23,33,2
Zkt van oor, processus mastoïdeus2,832,9

Bron: LBZ (gedownload van CBS Statline in oktober 2021)

  • Cijfers zijn voorlopige.
  • Externe oorzaken van letsels en vergiftiging worden naast hoofddiagnosen geregistreerd. Ziekenhuisopnamen in deze diagnosehoofdgroep komen daarom ook voor in één van de andere diagnosehoofdgroepen.
  • Zwangerschap, bevalling en kraambed: Deze diagnosehoofdgroep omvat ook de subgroepen 'Anticonceptie' en 'Levendgeboren zuigelingen'. Als gevolg hiervan kunnen er binnen deze diagnosehoofdgroep ook opnamen voorkomen bij mannen.

 

Deze cijfers zijn ook onderdeel van

Gemiddelde verpleegduur is 5,2 dagen

De gemiddelde verpleegduur bij klinische ziekenhuisopnamen (ligduur) voor alle diagnosen was in 2019 gemiddeld 5,2 dagen. De gemiddelde opnameduur is het langst voor externe oorzaken van letsels en vergiftiging (8,5 dagen) en infectieuze en parasitaire ziekten (7,2 dagen). Hoewel de gemiddelde opnameduur voor infectieuze en parasitaire ziekten relatief lang is, is het aantal opnamen voor deze aandoeningen relatief klein. Daarentegen kent hart- en vaatziekten zowel een relatief lange opnameduur als relatief veel opnamen.

De gemiddelde ligduur in algemene ziekenhuizen is korter dan de gemiddelde ligduur in universitair medische centra (UMC's). Dit is indicatief voor het verschil in patiëntenpopulatie tussen de beide typen ziekenhuizen; in UMC's worden meer patiënten opgenomen die meer hoog complexe zorg nodig hebben (DHD, 2019).

Meer informatie

Experts en redactie

Datum publicatie

05-10-2021

Verantwoording

Definities
  • DBC-traject

    Een DBC-traject is een zorgpakket met alle onderdelen van een behandeling die een patiënt in een ziekenhuis of zelfstandig behandelcentrum (ZBC) krijgt voor een bepaalde aandoening. Indien een patiënt meerdere aansluitende DBC-trajecten ondergaat voor dezelfde primaire aandoening, is er sprake van een 'zorgtraject', bestaande uit meerdere DBC's. Op de kaarten voor ziekenhuiszorg geven we aantallen DBC-trajecten weer, omdat binnen die registratie DBC's (nog) niet betrouwbaar aan een zorgtraject van een patiënt zijn te koppelen. In de GGZ is dat wel mogelijk, en geven we complete zorgtrajecten weer.

Bronverantwoording
  • Tabel: Bronnen bij de cijfers over ziekenhuiszorg

    Bron

    Indicator in VZinfo

    Gepresenteerde populatie VZinfo

    Meer informatie

    Abortusregistratie Nederland Zwangerschapsafbreking per provincie Vrouwen van 15-44 jaar Abortusregistratie Nederland
    Autoriteit Consument & Markt (ACM) Fusies tussen ziekenhuizen N.v.t. ACM
    Beroepen in de Individuele Gezondheidszorg (BIG-register) Aantal medisch specialisten werkzaam in de zorg, Aantal andere zorgprofessionals werkzaam in ziekenhuizen N.v.t. BIG-register
    CBS Gezondheidsenquête Contact met medisch specialist per GGD-regio Nederlandse bevolking CBS-gezondheidsenquête
    CBS Zorgaanbod Aantal ziekenhuisbedden N.v.t. CBS Zorgaanbod
    CBS Zorguitgaven Kosten van ziekenhuiszorg Nederlandse bevolking CBS Zorguitgaven
    College Geneeskundige Specialismen Aantal medisch specialisten en profielen N.v.t. CGS
    Fertilieit.info Locaties transport- en UVF-centra N.v.t. Fertilieit.info
    Kosten van ziekten studie Kosten van ziekenhuiszorg naar leeftijd Nederlandse bevolking Kosten van ziekten database
    Landelijke IVF-resultaten IVF-behandelingen IVF-centra Landelijke IVF-resultaten, NVOG
    Landelijke Medische Registratie (LMR) Ziekenhuisopnamen, Ligduur Nederlandse bevolking LMR
    CBS Nabijheidsstatistiek Afstand tot dichtstbijzijnde ziekenhuis N.v.t. CBS Nabijheidsstatistiek
    Nederlandse Orgaantransplantatie Registratie Wachttijden en aantal wachtenden orgaantransplantatie, Transplantaties per transplantatiecentrum Nederlandse bevolking

    Nederlandse Orgaantransplantatie Registratie, Jaarverslagen NTS

    Nefrovisie Locaties dialysecentra N.v.t. Nefrovisie
    NGvA Locaties aborusklinieken N.v.t. NGvA
    Registratie nierfunctievervanging Nederland Dialysepatiënten per GGD-regio Nederlandse bevolking Registratie nierfunctievervaning Nederland, Nefrovisie
    Wachttijdenregistratie Mediquest Wachttijden ziekhuiszorg N.v.t. Mediquest
Methoden
  • Databewerking regionale gegevens door het RIVM

    Het gebruik van medisch-specialistische zorg in ziekenhuizen en van geestelijke gezondheidszorg (GGZ) in Nederland is in kaart gebracht met behulp van Diagnose Behandeling Combinaties (DBC-trajecten of DBC's). De oorspronkelijke data met betrekking tot medisch-specialistische zorg in ziekenhuizen bestaat uit een overzicht van het aantal DBC-trajecten en de bijbehorende kosten (uitgesplitst naar ziekenhuis- en honorariumkosten) per vierpositie postcode, naar leeftijd (21 klassen) en geslacht. Tevens is er een onderscheid naar specialisme, type zorgaanbieder, zorgtype en individuele instelling/zorgaanbieder (middels de AGB-code).

    DBC-data zijn beschikbaar vanaf 2005, maar in de jaren 2005-2009 zijn de achtergrondkenmerken (vierpositie postcode, leeftijd, geslacht) niet volledig beschikbaar, waardoor deze jaren niet geschikt zijn voor ruimtelijke analyse. In de Nationale Atlas Volksgezondheid is het gegevensjaar 2010 gebruikt, in dit jaar is het verlies door onvolledige of onjuiste codering minder dan 0,5% van het aantal trajecten.

    De data is geaggregeerd van vierpositie postcode naar gemeenteniveau (situatie 2013) en gekoppeld aan een middenjaarschatting (MJS) van de bevolking. Deze MJS is een benadering van de gemiddelde omvang van de bevolking in het jaar en wordt berekend door het gemiddelde te nemen van de bevolking op 1 januari 2010 en 1 januari 2011. Vervolgens zijn met de bevolkingsgegevens de relatieve aantallen DBC-trajecten en kosten berekend.

    Om te corrigeren voor de invloed van een verschillende bevolkingssamenstelling (leeftijd en geslacht) is ook een direct gestandaardiseerd cijfer berekend, zichtbaar als achtergrondkaart. Daardoor zijn de gemeenten beter onderling te vergelijken dan met de ruwe gegevens alleen. Directe standaardisatie wordt berekend door het aantal DBC-trajecten per inwoner, naar leeftijd en geslacht, te wegen met het aandeel van deze leeftijds- en geslachtscategorie in de totale Nederlandse bevolking.

    De GGZ-DBC data wordt door het RIVM zonder verdere nabewerking overgenomen. De data is online verkrijgbaar via het CBS op Statline.

  • Regionale verschillen in reistijd naar dichtstbijzijnde zorgvoorziening

    Voor het bepalen van de reistijden per vierpositiepostcode gebied is gebruik gemaakt van de Drive Time Matrix (DTM) van Geodan. Deze matrix tabel bevat de reistijden en -afstanden over de weg tussen postcodes in Nederland op vierpositiepostcodeniveau. Hierbij is uitgegaan van de snelste route met de personenauto. 

  • Trend in kosten van ziekenhuiszorg naar prijs en volume

    De gemiddelde jaarlijkse groei is onder te verdelen in twee factoren: prijs en volume. De ontwikkelingen in prijs zijn toe te schrijven aan loonontwikkelingen en veranderingen in kostprijzen van goederen en diensten. Veranderingen in volume komen onder meer doordat de omvang en leeftijdsopbouw van de bevolking veranderen. Dit wordt ook wel demografische volumegroei genoemd. Het verschil tussen de totale volumegroei en de demografische volumegroei is de ‘overige volumegroei’. Onder overige volumegroei vallen veranderingen in bijvoorbeeld epidemiologie en technologie. Als de groei negatief is, betekent dit dat er een daling is opgetreden.

    De prijsontwikkeling in de tabel is gebaseerd op de sectorspecifieke prijsontwikkeling van het CBS. Voor ziekenhuiszorg is deze voor de jaren 2011-2015 nog niet beschikbaar. De prijsontwikkeling voor 2011-2015 is daarom gebaseerd op de prijsmutatie BBP uit de Middenlangetermijnverkenning van het CPB. Het CPB cijfer is een algemene prijsontwikkeling en geldt dus niet alleen voor ziekenhuiszorg. De CBS sectorspecifieke prijsontwikkeling kan hier van afwijken. 

    Het CPB geeft de jaarlijkse prijsontwikkeling. Op basis van de jaarlijkse prijsontwikkelingen is de prijsontwikkeling voor 2011-2015 berekend: 

    Prijsontwikkeling 2011-2015 = (prijsontwikkeling 2011 * prijsontwikkeling 2012 * prijsontwikkeling 2013 * prijsontwikkeling 2014) ^ (1/4)