Volksgezondheidenzorg.info

Zoekveld

Seksueel risicogedragRegionaal & InternationaalRegionaal

Cijfers & Context

Jonge mensen hebben vaker risicovolle seks

Regionaal & Internationaal

Nederlandse jongens gebruiken vaker condoom

Kosten

Preventie & Zorg

Breed aanbod aan maatregelen in en buiten de zorg

Zwangerschapsafbrekingen per provincie

Meeste zwangerschapsafbrekingen bij vrouwen uit Flevoland

Het abortuscijfer is het hoogst in de provincies Flevoland gevolgd door Noord en Zuid-Holland, met meer dan 11 zwangerschapsafbrekingen per 1.000 vrouwen van 15-44 jaar. Het aantal behandelingen is het laagst in de provincie Zeeland (4,7 per 1.000 vrouwen van 15-44 jaar). In 2018 werden er rond de 31.000 zwangerschapsafbrekingen uitgevoerd (8,8 per 1.000 vrouwen van 15-44 jaar). Een deel van de behandelingen (11%) betrof vrouwen die in het buitenland woonachtig zijn en voor een abortus naar Nederland kwamen (3.370 behandelingen). Het aantal behandelde vrouwen dat in Nederland woonde was 27.620 (IGJ, 2019).

Vergelijk met andere kaart

  • Het aantal zwangerschapsafbrekingen kan ook gerelateerd worden aan het aantal levendgeborenen. In dat geval praten we over de abortusratio. In 2018 was de abortusratio in Nederland 164 per 1.000 levendgeborenen.
  • Instellingen met Wafz-vergunning (inclusief abortusklinieken)

Meer informatie

Experts en redactie

Datum publicatie

17-02-2020

Bronnen en literatuur

Literatuur

  1. IGJ. Jaarrapportage Wet Afbreking Zwangerschap 2018. Utrecht: Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd; 2019. Bron

Tienermoeders per gemeente

Tienermoeders 2019

Per gemeente
Tienermoeders 2019
GemeentenaamWaarde
Aa en Hunze0,0
Aalsmeer1,9
Aalten0,0
Achtkarspelen4,7
Alblasserdam1,9
Albrandswaard3,9
Alkmaar3,1
Almelo3,2
Almere3,2
Alphen aan den Rijn0,5
Alphen-Chaam0,0
Altena2,8
Ameland0,0
Amersfoort1,6
Amstelveen1,0
Amsterdam2,8
Apeldoorn2,5
Appingedam3,5
Arnhem2,2
Assen3,4
Asten0,0
Baarle-Nassau0,0
Baarn2,6
Barendrecht0,3
Barneveld1,5
Beek2,8
Beekdaelen0,0
Beemster0,0
Beesel0,0
Berg en Dal1,2
Bergeijk0,0
Bergen (L.)0,0
Bergen (NH.)0,0
Bergen op Zoom1,6
Berkelland1,3
Bernheze0,6
Best1,2
Beuningen0,0
Beverwijk2,7
Bladel0,0
Blaricum0,0
Bloemendaal0,8
Bodegraven-Reeuwijk0,0
Boekel0,0
Borger-Odoorn3,3
Borne0,0
Borsele0,9
Boxmeer1,4
Boxtel1,9
Breda1,4
Brielle1,2
Bronckhorst1,6
Brummen1,0
Brunssum3,4
Bunnik1,3
Bunschoten1,7
Buren0,7
Capelle aan den IJssel3,1
Castricum0,5
Coevorden2,8
Cranendonck0,0
Cuijk0,8
Culemborg0,7
Dalfsen0,6
Dantumadiel0,0
De Bilt0,0
De Fryske Marren0,8
De Ronde Venen0,0
De Wolden2,3
Delft2,4
Delfzijl2,7
Den Helder5,7
Deurne1,3
Deventer2,4
Diemen1,5
Dinkelland0,0
Doesburg3,6
Doetinchem1,4
Dongen0,0
Dordrecht3,7
Drechterland2,8
Drimmelen2,4
Dronten2,5
Druten0,0
Duiven1,3
Echt-Susteren0,8
Edam-Volendam1,0
Ede2,8
Eemnes0,0
Eersel1,1
Eijsden-Margraten0,0
Eindhoven1,2
Elburg2,4
Emmen3,0
Enkhuizen1,2
Enschede2,6
Epe1,8
Ermelo4,2
Etten-Leur1,0
Geertruidenberg4,0
Geldrop-Mierlo1,5
Gemert-Bakel0,0
Gennep1,3
Gilze en Rijen0,8
Goeree-Overflakkee2,0
Goes2,7
Goirle10,1
Gooise Meren0,7
Gorinchem2,2
Gouda5,0
Grave1,6
Groningen2,1
Gulpen-Wittem0,0
Haaksbergen0,8
Haaren0,0
Haarlem2,0
Haarlemmermeer0,7
Halderberge3,0
Hardenberg1,2
Harderwijk0,4
Hardinxveld-Giessendam1,0
Harlingen0,0
Hattem1,6
Heemskerk1,6
Heemstede0,0
Heerde4,3
Heerenveen1,9
Heerhugowaard3,7
Heerlen4,6
Heeze-Leende1,3
Heiloo0,0
Hellendoorn2,2
Hellevoetsluis1,7
Helmond2,9
Hendrik-Ido-Ambacht0,0
Hengelo1,7
Het Hogeland0,8
Heumen0,0
Heusden1,4
Hillegom1,0
Hilvarenbeek1,3
Hilversum1,5
Hoeksche Waard0,7
Hof van Twente0,0
Hollands Kroon1,5
Hoogeveen5,0
Hoorn2,2
Horst aan de Maas0,9
Houten5,8
Huizen0,5
Hulst2,6
IJsselstein1,5
Kaag en Braassem0,7
Kampen0,7
Kapelle0,0
Katwijk1,2
Kerkrade5,0
Koggenland2,3
Krimpen aan den IJssel2,0
Krimpenerwaard2,3
Laarbeek1,8
Landerd0,0
Landgraaf0,6
Landsmeer1,8
Langedijk2,0
Lansingerland1,2
Leeuwarden4,8
Leiden1,0
Leiderdorp0,7
Leidschendam-Voorburg3,2
Lelystad5,3
Leudal0,0
Leusden0,6
Lingewaard0,4
Lisse0,9
Lochem0,0
Loon op Zand0,0
Lopik1,1
Loppersum6,4
Losser1,8
Maasdriel1,6
Maasgouw1,0
Maassluis3,5
Maastricht2,4
Medemblik0,9
Meerssen0,0
Meierijstad1,0
Meppel2,3
Middelburg1,6
Midden-Delfland0,9
Midden-Drenthe1,7
Midden-Groningen3,0
Mill en Sint Hubert3,6
Moerdijk1,7
Molenlanden1,1
Montferland1,6
Montfoort1,3
Mook en Middelaar2,5
Neder-Betuwe2,0
Nederweert1,2
Nieuwegein2,1
Nieuwkoop0,0
Nijkerk2,2
Nijmegen1,6
Nissewaard5,2
Noardeast-Fryslân1,7
Noord-Beveland3,3
Noordenveld0,7
Noordoostpolder2,3
Noordwijk1,0
Nuenen, Gerwen en Nederwetten0,9
Nunspeet2,7
Oegstgeest0,8
Oirschot3,0
Oisterwijk0,7
Oldambt3,4
Oldebroek1,6
Oldenzaal0,6
Olst-Wijhe2,1
Ommen0,0
Oost Gelre1,2
Oosterhout1,9
Ooststellingwerf3,2
Oostzaan4,0
Opmeer1,6
Opsterland0,0
Oss1,9
Oude IJsselstreek0,5
Ouder-Amstel0,0
Oudewater0,0
Overbetuwe0,0
Papendrecht0,0
Peel en Maas1,4
Pekela5,2
Pijnacker-Nootdorp1,6
Purmerend2,3
Putten0,0
Raalte0,5
Reimerswaal3,2
Renkum0,7
Renswoude0,0
Reusel-De Mierden0,0
Rheden2,0
Rhenen0,0
Ridderkerk1,5
Rijssen-Holten0,9
Rijswijk4,6
Roerdalen0,0
Roermond1,6
Roosendaal3,0
Rotterdam5,3
Rozendaal0,0
Rucphen2,2
Schagen1,7
Scherpenzeel1,8
Schiedam4,7
Schiermonnikoog0,0
Schouwen-Duiveland3,2
's-Gravenhage3,7
's-Hertogenbosch2,7
Simpelveld0,0
Sint Anthonis0,0
Sint-Michielsgestel0,0
Sittard-Geleen3,0
Sliedrecht1,6
Sluis2,3
Smallingerland4,5
Soest0,8
Someren3,2
Son en Breugel3,6
Stadskanaal2,0
Staphorst0,9
Stede Broec2,6
Steenbergen2,8
Steenwijkerland2,6
Stein0,9
Stichtse Vecht1,3
Súdwest-Fryslân1,3
Terneuzen3,3
Terschelling0,0
Texel0,0
Teylingen0,5
Tholen2,2
Tiel2,2
Tilburg2,5
Tubbergen0,0
Twenterand1,6
Tynaarlo1,2
Tytsjerksteradiel0,6
Uden1,5
Uitgeest0,0
Uithoorn0,6
Urk2,1
Utrecht1,0
Utrechtse Heuvelrug1,5
Vaals5,4
Valkenburg aan de Geul1,4
Valkenswaard2,2
Veendam1,5
Veenendaal2,8
Veere0,9
Veldhoven1,9
Velsen3,2
Venlo1,8
Venray2,7
Vijfheerenlanden1,4
Vlaardingen3,9
Vlieland0,0
Vlissingen2,5
Voerendaal0,0
Voorschoten0,8
Voorst1,6
Vught0,0
Waadhoeke1,7
Waalre1,2
Waalwijk2,7
Waddinxveen1,5
Wageningen1,0
Wassenaar0,7
Waterland0,0
Weert0,4
Weesp1,2
West Betuwe2,4
West Maas en Waal2,1
Westerkwartier0,6
Westerveld1,1
Westervoort1,4
Westerwolde2,6
Westland0,8
Weststellingwerf2,4
Westvoorne0,0
Wierden0,8
Wijchen1,4
Wijdemeren0,0
Wijk bij Duurstede0,0
Winterswijk1,3
Woensdrecht2,0
Woerden1,4
Wormerland1,1
Woudenberg2,7
Zaanstad2,3
Zaltbommel2,5
Zandvoort3,0
Zeewolde4,6
Zeist2,5
Zevenaar3,0
Zoetermeer3,5
Zoeterwoude2,2
Zuidplas0,9
Zundert3,1
Zutphen4,3
Zwartewaterland0,0
Zwijndrecht0,5
Zwolle3,7
View all detail data

Geen duidelijk regionaal patroon in aantal tienermoeders

In 2019 zijn er in Nederland in totaal 2,1 tienermoeders per 1.000 meisjes van 15 tot 20 jaar. Er is geen duidelijk regionaal patroon met gemeenten waar relatief veel tienermoeders voorkomen. In totaal heeft ongeveer een derde van alle gemeenten een hoger percentage tienermoeders dan gemiddeld. De meeste gemeenten hebben een lager percentage dan het Nederlands gemiddelde. In 72 gemeenten is het percentage zelfs 0%. In absolute cijfers gaat het in totaal om 1.779 tienermoeders in 2019. Rotterdam (154), Amsterdam (94) en Den Haag (91) zijn de drie steden met het hoogste aantal tienermoeders, goed voor kleine 20% van het totaal aantal. Tienerzwangerschappen komen weinig voor in Nederland, daardoor kunnen kleine absolute verschillen per jaar leiden tot aanzienlijke procentuele verschillen. Enige voorzichtigheid bij de interpretatie van deze kaart is daarom gewenst.  

Meer informatie

 

Datum publicatie

21-04-2020

Sexting middelbare scholieren (klas 2 en 4) per GGD-regio

Sexting 2019

Per GGD-regio, middelbare scholieren (klas 2 en klas 4)
Sexting 2019
GGD-regioPercentage
DGJ Zuid-Holland Zuid 3,1
GGD Amsterdam 4,9
GGD Brabant-Zuidoost 2,8
GGD Drenthe 3,7
GGD Flevoland 2,9
GGD Fryslan 3,2
GGD Gelderland Zuid 2,8
GGD Gooi en Vechtstreek 4,5
GGD Groningen 4,7
GGD Haaglanden 2,1
GGD Hart voor Brabant 2,7
GGD Hollands Midden 2,8
GGD Hollands Noorden 4,3
GGD IJsselland 2,3
GGD Kennemerland 2,9
GGD Limburg-Noord 2,4
GGD Noord-en Oost-Gelderland 3,6
GGD regio Utrecht 3,1
GGD Rotterdam-Rijnmond 4,0
GGD Twente 3,6
GGD West-Brabant 3,5
GGD Zaanstreek-Waterland 3,7
GGD Zeeland 3,9
GGD Zuid-Limburg 3,8
VG Gelderland-Midden 2,2
View all detail data

Sexting naar regio

In Nederland heeft 3,3% van de jongeren in de de laatste 6 maanden een naaktfoto of seksfilmpje van zichzelf aan iemand anders gestuurd (sexting). Per regio varieert het percentage van 2,1 tot 4,9%. Meer gegevens over dit onderwerp zijn te vinden door op de kaart te klikken.

Gezondheidsmonitor Jeugd

De Gezondheidsmonitor Jeugd geeft inzicht in de leefstijl en het welzijn van middelbare scholieren. Alle 25 GGD'en in Nederland namen eind 2019 digitale vragenlijsten af bij tweede- en vierdeklassers van het voortgezet onderwijs. Meer dan 170.000 leerlingen beantwoordden vragen over hun gezondheid, geluk, psychosociaal welzijn, gebruik van sociale media, gamen, pesten, bewegen, suikerhoudende dranken, roken en drinken. Het onderzoek werd voor de tweede keer landelijk geharmoniseerd uitgevoerd (eerste keer was 2015).

Meer informatie

Datum publicatie

30-06-2020

Condoomgebruik middelbare scholieren (klas 2 en 4) per GGD-regio

Condoomgebruik 2019

Per GGD-regio, middelbare scholieren (klas 2 en klas 4)
Condoomgebruik 2019
GGD-regioPercentage
DGJ Zuid-Holland Zuid48,4
GGD Amsterdam47,6
GGD Brabant-Zuidoost40,2
GGD Drenthe38,7
GGD Flevoland46,2
GGD Fryslan40,1
GGD Gelderland Zuid45,1
GGD Gooi en Vechtstreek44,4
GGD Groningen42,4
GGD Haaglanden58,5
GGD Hart voor Brabant40,2
GGD Hollands Midden48,5
GGD Hollands Noorden44,5
GGD IJsselland44,9
GGD Kennemerland45,5
GGD Limburg-Noord44,3
GGD Noord-en Oost-Gelderland41,6
GGD regio Utrecht43,3
GGD Rotterdam-Rijnmond42,1
GGD Twente44,6
GGD West-Brabant40,4
GGD Zaanstreek-Waterland51,6
GGD Zeeland49,0
GGD Zuid-Limburg41,4
VG Gelderland-Midden47,1
View all detail data

Condoomgebruik naar regio

In Nederland heeft 44,3% van de jongeren altijd een condoom gebruikt bij de seksuele gemeenschap. Per regio varieert het percentage van 38,7 tot 58,5%. Het percentage jongeren dat ooit seksuele gemeenschap heeft gehad (ook wel “seks hebben”, “het doen” of “met elkaar naar bed gaan” genoemd)  is 9,7%. Meer gegevens over dit onderwerp zijn te vinden door op de kaart te klikken.

Gezondheidsmonitor Jeugd

De Gezondheidsmonitor Jeugd geeft inzicht in de leefstijl en het welzijn van middelbare scholieren. Alle 25 GGD'en in Nederland namen eind 2019 digitale vragenlijsten af bij tweede- en vierdeklassers van het voortgezet onderwijs. Meer dan 170.000 leerlingen beantwoordden vragen over hun gezondheid, geluk, psychosociaal welzijn, gebruik van sociale media, gamen, pesten, bewegen, suikerhoudende dranken, roken en drinken. Het onderzoek werd voor de tweede keer landelijk geharmoniseerd uitgevoerd (eerste keer was 2015).

Meer informatie

Datum publicatie

30-06-2020

Verantwoording

Definities
  • Seksueel risicogedrag en seksuele gezondheid

    Onder seksueel risicogedrag verstaan we binnen Volksgezondheidenzorg.info seksueel gedrag dat risico’s op een soa of een ongewenste zwangerschap met zich meebrengt. Daarbij gaat het om de volgende aspecten van seksueel gedrag:

    • Risicovolle seks: Geen condoomgebruik bij het laatste sekscontact met een partner waar je geen relatie mee hebt (16+)
    • Risico op ongeplande zwangerschap: Geen anti-conceptiegebruik bij vrouwen die de afgelopen 12 maanden seksueel actief waren, niet zwanger waren of een kinderwens hadden (16-49 jaar)
    • Condoomgebruik bij de laatste keer geslachtsgemeenschap (12 tot en met 16 jaar)

    Daarnaast zijn abortuscijfers opgenomen bij dit onderwerp:

    • het aantal zwangerschapsafbrekingen (inclusief overtijdbehandelingen) per 1.000 vrouwen van 15 tot en met 44 jaar

    Het bevorderen van veilige seks ter voorkoming van soa en ongewenste zwangerschap valt binnen het bredere streven naar het bevorderen van seksuele gezondheid. Hierbij staat een veilige en vrijwillige seksualiteit waar mensen van kunnen genieten centraal. Voor informatie over andere aspecten van seksuele gezondheid dan seksueel risicogedrag verwijzen we naar Rutgers, kenniscentrum op het gebied van seksualiteit. Soa en seksuele grensoverschrijding zijn elders in VZinfo uitgewerkt. 

Bronverantwoording
  • Tabel: Bronnen bij de cijfers over seksueel risicogedrag

    Bron Indicator in VZinfo Gepresenteerde populatie  in VZinfo Meer informatie
    Leefstijlmonitor (LSM)/Gezondheidsenquête Risicovolle seks, risico op ongeplande zwangerschap Nederlandse bevolking vanaf 16 jaar  LSMGezondheidsenquête, Kerncijfers leefstijlmonitor seksuele gezondheid 2016
    Leefstijlmonitor (LSM)/ Peilstationsonderzoek Scholieren Condoomgebruik  Nederlandse scholieren van 12 t/m 16 jaar LSMPeilstations Scholieren
    Landelijke Abortusregistratie Nederland (LAR) Aantal zwangerschapsafbrekingen  Nederlandse vrouwen van 15-44 jaar Abortusregistratie Nederland, IGJ, 2019

    Health Behaviour in School-Aged Children (HBSC) Study

    Condoomgebruik Europese scholieren van 15 jaar HBSC NederlandHBSC internationaal


     

    Bronnen en literatuur

    Literatuur

    1. IGJ. Jaarrapportage Wet Afbreking Zwangerschap 2018. Utrecht: Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd; 2019. Bron
Methoden
  • Methoden en technieken

    Standaardisatie

    De omvang en de leeftijdsverdeling van de bevolking verschillen per regio en land. Daarnaast treden in de loop van de tijd veranderingen op in de omvang en leeftijdsverdeling. Om ziekte- en sterftecijfers van verschillende regio’s en landen, of van opeenvolgende jaren met elkaar te kunnen vergelijken, wordt hier rekening mee gehouden. Daarbij worden de cijfers gecorrigeerd voor deze verschillen of veranderingen in de bevolking. Hierbij wordt uitgegaan van de omvang en de leeftijdsverdeling van een gekozen standaardpopulatie. Dit wordt standaardisatie genoemd.

    Indexatie

    Vooral bij de weergave van trends in de tijd zijn de trendcijfers vaak geïndexeerd. Een geïndexeerde trend laat ontwikkelingen in de tijd zien ten opzichte van een gekozen basisjaar. Dit gebeurt door de cijfers van alle jaren weer te geven als percentage van het cijfer in een gekozen basisjaar. Het cijfer in het basisjaar is gelijk gesteld aan 100(%). Indexatie maakt zichtbaar hoe groot de percentuele toe- of afname is ten opzichte van dat basisjaar. Door als basisjaar het eerste jaar in de grafiek te kiezen, kun je snel zien wat de verandering over de hele weergegeven periode is en ook of er grote verschillen zijn voor de onderscheiden groepen (mannen en vrouwen bijvoorbeeld).

    Indexatie kan ook gebruikt worden voor het weergeven van regionale verschillen. Hierbij wordt het landelijke cijfer bijvoorbeeld gelijk gesteld aan 100(%). Een regionaal cijfer boven of onder de 100 duidt erop dat het respectievelijk hoger of lager is dan het landelijke cijfer. Voorafgaand aan indexatie worden de cijfers vaak gecorrigeerd voor verschillen in samenstelling van de populaties.