Volksgezondheidenzorg.info

Zoekveld

Reumatoïde artritis (RA)Preventie & ZorgZorg

Cijfers & Context

Bijna 250.000 mensen hebben reumatoïde artritis

Regionaal & Internationaal

Zuid-Limburg meeste gewrichtsontsteking

Kosten

Kosten van zorg reumatoïde artritis 568 miljoen

Preventie & Zorg

Ruim 1800 ziekenhuisopnamen en 23.000 dagopnamen

Aantal patiënten met reumatoïde artritis bij reumatoloog

Klein deel van patiënten met reumatoïde artitis in behandeling bij reumatoloog

Ongeveer een op de tien patiënten is in behandeling bij de reumatoloog. Dit blijkt uit uit de Standaard Diagnose-registratie van Reumatische ziekten, de SDR, waarin een vergelijking is gemaakt van het aantal bekende RA-patiënten bij de reumatoloog en de huisarts. In 2000 lag het aantal bij de reumatoloog bekende RA-patiënten volgens de registratie van reumatologen aanzienlijk lager (12.847) (Chorus et al., 2001) dan het aantal RA-patiënten dat bij de huisarts bekend was (132.700) (van Oers, 2002). Uit de SDR zijn na 2000 geen landelijk samengevoegde gegevens meer beschikbaar gekomen. Overigens is er daarnaast ook nog een deel van de RA-patiënten bij andere specialisten in behandeling, zoals internisten en orthopeden. Maar er wordt ook een (overigens onbekend) deel van de patiënten niet behandeld, ondanks dat RA een ernstige, veelal invaliderende aandoening is.

Bronnen en literatuur

Literatuur

  1. Chorus AMJ, Davidse W, Rijpstra A, Vogelaar JA. SDR jaarrapportage 2001. Leiden: TNO; 2001. GoogleScholar
  2. van Oers JAM. Gezondheid op koers? Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2002.. Houten: Bohn Stafleu Van Loghum; 2002. Bron

Ziekenhuisopnamen voor reumatoïde artritis

Ziekenhuisopnamen voor reumatoïde artritis, 2010

Aantal klinische opnamen en opnamedagen, gemiddelde opnameduur (in dagen) en aantal dagopnamen

Soort opname

Mannen

Vrouwen

Totaal

Klinische opnamen

552 1.302 1.854

Klinische opnamedagen

4.020 9.206 13.226

Gemiddelde opnameduur

7,3

7,1 7,1

Dagopnamen

5.949 17.502 23.451

Bron: LMR

Vrouwen vaker opgenomen in het ziekenhuis voor reumatoïde artritis dan mannen

In 2010 vonden 1.854 ziekenhuisopnamen (exclusief dagopnamen) plaats voor reumatoïde artritis (RA). Het aantal ziekenhuisopnamen was bijna 2,5 keer groter voor vrouwen dan voor mannen. Het aantal opnamen kan groter zijn dan het aantal opgenomen personen, omdat een persoon vaker per jaar opgenomen kan zijn. Gemiddeld verbleven patiënten ruim 7 dagen in het ziekenhuis. Het aantal ziekenhuisopnamen had betrekking op ongeveer 13.000 opnamedagen. In 2010 vonden 23.451 dagopnamen plaats voor RA. Het aantal dagopnamen was bijna drie keer groter voor vrouwen dan voor mannen. De beduidend grotere aantallen ziekenhuis- en dagopnamen voor vrouwen zijn in lijn met het feit dat RA vaker voorkomt bij vrouwen (zie Cijfers en context).

Meer informatie

Trend in ziekenhuisopnamen voor reumatoïde artritis

Klinische opnamen, klinische opnamedagen en gemiddelde opnameduur voor reumatoïde artritis, 1995-2010

jaarKlinische opnamen (m)Klinische opnamen (v)Klinische opnamedagen (m)Klinische opnamedagen (v)Gem. opnameduur (m)Gem. opnameduur (v)
1995100100100100100100
1996103104991019697
1997859475828887
1998747672649784
1999687564599479
2000566148448571
2001758052436955
2002596340386760
2003505434316958
2004485133296857
2005404324235953
2006404221185244
2007384018174841
2008363816144637
2009343315124437
2010343214114234

 Bron: LMR

Sterke afname in aantal ziekenhuisopnamen en opnameduur RA

In de periode 1995-2010 is zowel het aantal ziekenhuisopnamen als de gemiddelde opnameduur voor RA afgenomen. Het gestandaardiseerde aantal ziekenhuisopnamen (gecorrigeerd voor veranderingen in de omvang en leeftijdssamenstelling van de bevolking) is voor zowel mannen als vrouwen met ruim 65% gedaald. De gemiddelde opnameduur is in deze periode met ongeveer 60% gedaald. Als gevolg hiervan is het aantal klinische opnamedagen sterk gedaald, voor zowel mannen als vrouwen met bijna 90%.

Aantal dagopnamen sterk toegenomen

Het absoluut aantal dagopnamen voor RA is in de periode 1995-2010 flink gestegen, van 711 in 1995 naar 23.451 in 2010. Voor mannen is het gestandaardiseerde aantal dagopnamen ongeveer 20 keer groter geworden en voor vrouwen ongeveer 30 keer.

Meer informatie

Verantwoording

Definities
  • Reumatoïde artritis is een chronische gewrichtsontsteking

    Onder de verzamelnaam 'reuma' vallen verschillende soorten reumatische aandoeningen. Reumatoïde artritis (RA) (ICD-9-code 714.0-2, ICD-10-code M05, M06 en M08.0) is een van de meest ernstige reumatische aandoeningen. De ziekte kenmerkt zich door chronische ontstekingen van meerdere gewrichten (polyartritis). De ontsteking komt vooral voor in de kleine gewrichten van handen en voorvoeten, maar kan zich in vrijwel alle gewrichten manifesteren. 

    Voor diagnose RA moet worden voldaan aan aantal criteria

    De diagnose RA kan worden gesteld als wordt voldaan aan een aantal criteria (2010 ACR/EULAR). Er moet een ontsteking zijn aan minimaal één gewricht, er mogen geen diagnosen zijn die deze ontsteking beter kunnen verklaren, en er moeten minstens 6 van de 10 punten worden gehaald:

    Aantal aangetaste gewrichten:

    • 1 groot gewricht: 0 punten
    • 2-10 grote gewrichten: 1 punt
    • 1-3 kleine gewrichten (met of zonder grote gewrichten): 2 punten
    • 4-10 kleine gewrichten (met of zonder grote gewrichten): 3 punten
    • Meer dan 10 gewrichten (met minstens 1 klein gewricht): 5 punten

    Serologische parameters:

    • Negatieve reumafactor en negatieve ACPA: 0 punten
    • Laag-positieve reumafactor of anti-CCP: 2 punten
    • Hoog-positieve reumafactor of anti-CCP: 3 punten

    Acute fase:

    • Verhoogde ESR of CRP: 1 punt

    Duur:

    • Klachten langer dan 6 weken: 1 punt

    Reumatoïde artritis kent verschillende stadia en vormen

    Het beloop van de ziekte RA kent verschillende stadia. In een vroeg stadium van gewrichtsschade ontstaat kraakbeenverlies en komen er gaten in het bot (erosies). Bij RA wordt onder meer onderscheid gemaakt tussen erosieve en niet-erosieve vormen. Dit onderscheid berust niet op pathofysiologie maar is sterk geassocieerd met ziekteduur. Naarmate de ziekte langer duurt, is de kans groter dat de patiënt erosies heeft. Bij RA kan ook onderscheid gemaakt worden tussen vormen van RA waarbij geen reumafactoren (bepaalde antistoffen) aanwezig zijn en vormen van RA waarbij deze factoren wel aanwezig zijn. Dit worden respectievelijk seronegatieve en seropositieve vormen genoemd. Een groot deel van de RA-patiënten is aanvankelijk seronegatief, maar tijdens het eerste of tweede jaar van hun ziekte worden de meeste patiënten seropositief.

    Pijn en stijfheid voornaamste symptomen

    De voor RA kenmerkende chronische gewrichtsontstekingen leiden tot pijn, stijfheid, gewrichtsvervormingen en afbraak van kraakbeen, bot en gewrichtskapsel. Bij RA gaat weliswaar veel aandacht uit naar de gewrichtsafwijkingen, maar in feite is RA een ziekte die op het hele lichaam ingrijpt. Ook klachten als moeheid, gewichtsverlies, koorts en stoornissen aan organen als het hart, de bloedvaten, de longen, de zenuwen en de nieren kunnen een gevolg van de ziekte zijn. Daarnaast kunnen voor patiënten de bijwerkingen van de behandeling problemen opleveren.

    Weinig bekend over risicofactoren voor reumatoïde artritis

    Er zijn geen of weinig risicofactoren voor reumatoïde artritis (RA) bekend. Er zijn wel aanwijzingen dat genetische en hormonale factoren een rol spelen bij het ontstaan van RA. Ook zijn er steeds meer aanwijzingen dat er mogelijk een verband bestaat tussen roken en RA.

Bronverantwoording
  • Tabel: Bronnen bij de cijfers over reumatoïde artritis (RA)

    Bron

    Indicator in VZinfo

    Gepresenteerde populatie VZinfo

    Meer informatie

    NIVEL Zorgregistraties eerste lijn

    Jaarprevalentie, aantal nieuwe gevallen

    Nederlandse bevolking

    NZR

    CBS Doodsoorzakenstatistiek

    Aantal sterfgevallen

    Nederlandse bevolking

    CBS Doodsoorzakenstatistiek

    FaMe-net

    Jaarprevalentie, aantal nieuwe gevallen, aandeel reumatoïde artritis van totaal

    Nederlandse bevolking

    FaMe-net

    Registratienet Huisartspraktijken Limburg (RNH-Limburg)

    Jaarprevalentie, aantal nieuwe gevallen

    Nederlandse bevolking

    RNH-Limburg

    CBS-Gezondheidsenquête, voorheen POLS, gezondheid en welzijn

    Prevalentie (zelfgerapporteerd)

    Nederlandse bevolking vanaf 25 jaar

    Gezondheidsenquête

    Landelijke Medische Registratie (LMR)

    Klinische opnamedagen, klinische opnamen, gemiddelde opnameduur met Reumatoïde artritis als hoofdontslagdiagnose

    Nederlandse bevolking

    LMR

    Kosten van Ziektenstudie

    Kosten van zorg voor reumatoïde artritis

    Nederlandse bevolking

    Kosten van Ziekten

Methoden

Data en gegevensbronnen