Volksgezondheidenzorg.info

Zoekveld

Reumatoïde artritis (RA)Cijfers & ContextTrends

Cijfers & Context

Bijna 250.000 mensen hebben reumatoïde artritis

Regionaal & Internationaal

Zuid-Limburg meeste gewrichtsontsteking

Kosten

Kosten van zorg reumatoïde artritis 568 miljoen

Preventie & Zorg

Ruim 1800 ziekenhuisopnamen en 23.000 dagopnamen

Trend prevalentie reumatoïde artritis

Prevalentie reumatoïde artritis, 1990-2015

RNH-Limburg (m)RNH-Limburg (v)FaMe-net (m)FaMe-net (v)
1991100100100100
1992101999699
199310310110099
1994105102105101
1995111104107104
1996117106111107
1997123108114108
1998123109118106
1999124107118102
200012510611796
200113010711691
200213310711588
200313610911489
200413711011591
200513811211494
200613811311397
2007140117111104
2008139119111113
2009140121110122
2010142123109125
2011145124107123
2012149127107121
2013153132107118
2014158138109117
  • De indexcijfers zijn gebaseerd op 3-jaars voortschrijdende gemiddelden
  • Gestandaardiseerd naar de Nederlandse bevolking in 2010
  • Geïndexeerd (1991 is 100)
  • ICPC-code L88

Stijging in het aantal patiënten met reumatoïde artritis

In de periode 1990-2015 is het aantal personen (prevalentie) met reumatoïde artritis (RA) flink gestegen. In beide registraties (FaMe-netRNH-Limburg) is voor zowel mannen als vrouwen een stijging te zien. De mate van stijging verschilt wel per registratie. De weergegeven trend is gecorrigeerd voor veranderingen in de omvang en leeftijdssamenstelling van de bevolking (standaardisatie).

Meer informatie

Bronnen en literatuur

Bronnen

  1. FaMe-net, Family Medicine Network. zorggegevens.nl
  2. RNH, Registratienet Huisartspraktijken Limburg / Research Network Family Medicine (RNFM) Maastricht. zorggegevens.nl

Trend in aantal nieuwe gevallen reumatoïde artritis

Aantal nieuwe gevallen reumatoïde artritis, 1990-2015

MannenVrouwen
1991100100
199210369
19938368
19948365
19959366
199610264
19979670
19987462
19996458
20007653
20018652
20028953
20038359
20049965
200510872
200610669
200710572
20089069
200910375
20109776
201111486
2012122105
2013141116
2014135119

Bron: RNH-Limburg

  • De indexcijfers zijn gebaseerd op 3-jaars voortschrijdende gemiddelden
  • Gestandaardiseerd naar de Nederlandse bevolking in 2010
  • Geïndexeerd (1991 is 100)
  • ICPC-code L88

Stijging in het aantal nieuw gediagnosticeerde patiënten

In de periode 1990-2015 is een stijging te zien in het aantal nieuwe gevallen voor reumatoïde artritis in de RNH-Limburg registratie. Bij de mannen is deze stijging hoger (35%) dan bij de vrouwen (20%). De weergegeven trend is gecorrigeerd voor veranderingen in de omvang en leeftijdssamenstelling van de bevolking (standaardisatie).

Meer informatie

Bronnen en literatuur

Bronnen

  1. RNH, Registratienet Huisartspraktijken Limburg / Research Network Family Medicine (RNFM) Maastricht. zorggegevens.nl

Trend in reumatoïde artritis naar opleidingsniveau

Reumatoïde artritis naar opleidingsniveau, 1990-2012

Volwassenen van 25 jaar en ouder
Jaarlagere schoollbo, mavo, vmbombo, havo, vwohbo, universiteit
19905,43,63,42,5
19916,14,03,42,5
19926,73,83,42,6
19937,14,03,22,5
19947,33,53,12,2
19957,14,23,31,7
19967,44,53,41,8
19977,14,93,42,4
19988,14,43,12,8
19998,14,63,02,7
20008,84,83,12,7
20018,55,13,52,6
20029,25,93,92,7
200310,26,64,42,9
200411,17,44,52,8
200511,37,24,32,7
20069,77,04,12,4
20078,97,14,42,5
20088,56,85,02,7
20099,77,55,22,4
201010,98,04,62,5
201111,58,84,52,4
201211,98,64,22,6

Bron: CBS-POLS, gezondheid en welzijn (1990-2009) en CBS-Gezondheidsenquête (2010-2013)

  • Percentages in de figuur zijn 3-jaars voortschrijdende gemiddelden

Van 1990-2012 toename reumatoïde artritis vooral onder lager opgeleiden

Van 1990 tot en met 2012 groeit de groep mensen met reumatoïde artritis vooral onder de lager opgeleiden. In 1990 gaf 5,4% van de laagstopgeleiden (alleen lagere school) aan dat zij reumatoïde artritis hadden en in 2012 was dat 11,9%. Onder mensen met lbo, mavo of vmbo is een toename van 3,6% naar 8,6%. Ook na correctie voor leeftijd en geslacht zien we deze toenames. Onder mensen die alleen lagere school hebben afgerond en onder mensen met lbo, mavo of vmbo lijkt de toename in reumatoïde artritis iets groter dan onder mensen met mbo, havo, vwo.

Verschil tussen hoogst- en laagstopgeleiden in reumatoïde artritis neemt toe 

In de periode 1990 tot en met 2012 neemt het verschil in reumatoïde artritis tussen de laagst- en de hoogstopgeleiden toe. Wanneer rekening gehouden wordt met de verdeling van mensen over de verschillende opleidingsniveaus en na correctie voor leeftijd en geslacht, wijzen de resultaten op een lichte toename van dit verschil. 

Toelichting op de cijfers

Het vóórkomen van reumatoïde artritis is hier gemeten door in een enquête aan mensen te vragen of zij reumatoïde artritis hebben.

Experts en redactie

Toekomstige trend reumatoïde artritis door demografische ontwikkelingen

Verwachte stijging aantal mensen met reumatoïde artritis door alleen demografie

Op basis van uitsluitend demografisch ontwikkelingen zal het absoluut aantal mensen met reumatoïde artritis (jaarprevalentie) in de periode 2015-2040 naar verwachting met 26% stijgen. De verwachte stijging bedraagt 29% voor mannen en 24% voor vrouwen. De toename zal groter of kleiner kunnen zijn door veranderingen in factoren die de kans op het ontstaan van reumatoïde artritis beïnvloeden (epidemiologische ontwikkelingen). De toekomstige trend op basis van epidemiologische ontwikkelingen is niet gekwantificeerd.

Meer informatie

Verantwoording

Definities
  • Reumatoïde artritis is een chronische gewrichtsontsteking

    Onder de verzamelnaam 'reuma' vallen verschillende soorten reumatische aandoeningen. Reumatoïde artritis (RA) (ICD-9-code 714.0-2, ICD-10-code M05, M06 en M08.0) is een van de meest ernstige reumatische aandoeningen. De ziekte kenmerkt zich door chronische ontstekingen van meerdere gewrichten (polyartritis). De ontsteking komt vooral voor in de kleine gewrichten van handen en voorvoeten, maar kan zich in vrijwel alle gewrichten manifesteren. 

    Voor diagnose RA moet worden voldaan aan aantal criteria

    De diagnose RA kan worden gesteld als wordt voldaan aan een aantal criteria (2010 ACR/EULAR). Er moet een ontsteking zijn aan minimaal één gewricht, er mogen geen diagnosen zijn die deze ontsteking beter kunnen verklaren, en er moeten minstens 6 van de 10 punten worden gehaald:

    Aantal aangetaste gewrichten:

    • 1 groot gewricht: 0 punten
    • 2-10 grote gewrichten: 1 punt
    • 1-3 kleine gewrichten (met of zonder grote gewrichten): 2 punten
    • 4-10 kleine gewrichten (met of zonder grote gewrichten): 3 punten
    • Meer dan 10 gewrichten (met minstens 1 klein gewricht): 5 punten

    Serologische parameters:

    • Negatieve reumafactor en negatieve ACPA: 0 punten
    • Laag-positieve reumafactor of anti-CCP: 2 punten
    • Hoog-positieve reumafactor of anti-CCP: 3 punten

    Acute fase:

    • Verhoogde ESR of CRP: 1 punt

    Duur:

    • Klachten langer dan 6 weken: 1 punt

    Reumatoïde artritis kent verschillende stadia en vormen

    Het beloop van de ziekte RA kent verschillende stadia. In een vroeg stadium van gewrichtsschade ontstaat kraakbeenverlies en komen er gaten in het bot (erosies). Bij RA wordt onder meer onderscheid gemaakt tussen erosieve en niet-erosieve vormen. Dit onderscheid berust niet op pathofysiologie maar is sterk geassocieerd met ziekteduur. Naarmate de ziekte langer duurt, is de kans groter dat de patiënt erosies heeft. Bij RA kan ook onderscheid gemaakt worden tussen vormen van RA waarbij geen reumafactoren (bepaalde antistoffen) aanwezig zijn en vormen van RA waarbij deze factoren wel aanwezig zijn. Dit worden respectievelijk seronegatieve en seropositieve vormen genoemd. Een groot deel van de RA-patiënten is aanvankelijk seronegatief, maar tijdens het eerste of tweede jaar van hun ziekte worden de meeste patiënten seropositief.

    Pijn en stijfheid voornaamste symptomen

    De voor RA kenmerkende chronische gewrichtsontstekingen leiden tot pijn, stijfheid, gewrichtsvervormingen en afbraak van kraakbeen, bot en gewrichtskapsel. Bij RA gaat weliswaar veel aandacht uit naar de gewrichtsafwijkingen, maar in feite is RA een ziekte die op het hele lichaam ingrijpt. Ook klachten als moeheid, gewichtsverlies, koorts en stoornissen aan organen als het hart, de bloedvaten, de longen, de zenuwen en de nieren kunnen een gevolg van de ziekte zijn. Daarnaast kunnen voor patiënten de bijwerkingen van de behandeling problemen opleveren.

    Weinig bekend over risicofactoren voor reumatoïde artritis

    Er zijn geen of weinig risicofactoren voor reumatoïde artritis (RA) bekend. Er zijn wel aanwijzingen dat genetische en hormonale factoren een rol spelen bij het ontstaan van RA. Ook zijn er steeds meer aanwijzingen dat er mogelijk een verband bestaat tussen roken en RA.

Bronverantwoording
  • Tabel: Bronnen bij de cijfers over reumatoïde artritis (RA)

    Bron

    Indicator in VZinfo

    Gepresenteerde populatie VZinfo

    Meer informatie

    NIVEL Zorgregistraties eerste lijn

    Jaarprevalentie, aantal nieuwe gevallen

    Nederlandse bevolking

    NZR

    CBS Doodsoorzakenstatistiek

    Aantal sterfgevallen

    Nederlandse bevolking

    CBS Doodsoorzakenstatistiek

    FaMe-net

    Jaarprevalentie, aantal nieuwe gevallen, aandeel reumatoïde artritis van totaal

    Nederlandse bevolking

    FaMe-net

    Registratienet Huisartspraktijken Limburg (RNH-Limburg)

    Jaarprevalentie, aantal nieuwe gevallen

    Nederlandse bevolking

    RNH-Limburg

    CBS-Gezondheidsenquête, voorheen POLS, gezondheid en welzijn

    Prevalentie (zelfgerapporteerd)

    Nederlandse bevolking vanaf 25 jaar

    Gezondheidsenquête

    Landelijke Medische Registratie (LMR)

    Klinische opnamedagen, klinische opnamen, gemiddelde opnameduur met Reumatoïde artritis als hoofdontslagdiagnose

    Nederlandse bevolking

    LMR

    Kosten van Ziektenstudie

    Kosten van zorg voor reumatoïde artritis

    Nederlandse bevolking

    Kosten van Ziekten

Methoden

Data en gegevensbronnen