Volksgezondheidenzorg.info

Zoekveld

Reumatoïde artritis (RA)Cijfers & ContextTrends

Cijfers & Context

Bijna 260.000 mensen hebben reumatoïde artritis

Regionaal & Internationaal

Zuid-Limburg meeste gewrichtsontsteking

Kosten

Uitgaven aan zorg reumatoïde artritis 654 miljoen

Preventie & Zorg

505 ziekenhuisopnamen en 16.380 dagopnamen

Trend voorkomen reumatoïde artritis

Jaarprevalentie en aantal nieuwe gevallen reumatoïde artritis 2011-2018

JaarNieuwe gevallen, mannenNieuwe gevallen, vrouwenPrevalentie, mannenPrevalentie, vrouwenNieuwe gevallen, mannen (absoluut)Nieuwe gevallen, vrouwen (absoluut)Prevalentie, mannen (absoluut)Prevalentie, vrouwen (absoluut)
20111001001001008.00014.50074.300134.400
2012101841061058.20012.40080.300142.300
201392891031037.70013.10079.300142.300
201476701051026.30010.50081.700142.700
201577701081056.50010.60085.700148.500
201676611101046.5009.40088.200148.400
201750521111094.4008.00090.800157.600
201850501131124.5007.90094.500164.200

Aantal nieuwe gevallen reumatoïde artritis flink gedaald

Het aantal nieuwe gevallen van reumatoïde artritis is in de periode 2011-2018 gehalveerd, voor zowel mannen als vrouwen. Deze trend is gecorrigeerd voor veranderingen in de omvang en leeftijdsopbouw van de bevolking (standaardisatie).
Ook het per jaar geschatte en ongecorrigeerde aantal nieuwe gevallen van reumatoïde artritis is afgenomen. Voor mannen nam dit aantal af van 8.000 in 2011 naar 4.500 in 2018. Voor vrouwen is het aantal afgenomen van 14.500 in 2011 naar 7.900 in 2018.

Prevalentie reumatoïde artritis laatste jaren licht gestegen

In de periode 2011-2018 is het aantal mensen met reumatoïde artritis dat bekend was bij de huisarts (jaarprevalentie) licht gestegen, met name in de laatste jaren. Deze trend is gecorrigeerd voor veranderingen in de omvang en leeftijdsopbouw van de bevolking (standaardisatie).
Het per jaar geschatte en ongecorrigeerde aantal mensen met reumatoïde artritius dat bekend was bij de huisarts is voor mannen toegenomen van 74.300 in 2011 naar 94.500 in 2018. Voor vrouwen is het aantal toegenomen van 134.400 in 2011 naar 164.200 in 2018.

Aantal nieuwe gevallen en prevalentie reumatoïde artritis tussen 1991 en 2014 gestegen

Het gestandaardiseerde aantal nieuwe gevallen van reumatoïde artritis is in de periode 1991-2014 toegenomen, met name vanaf het jaar 2000. Voor mannen was deze toename groter dan voor vrouwen. Deze trend is gebaseerd op de huisartsenregistratie RNH-Limburg.
Ook de gestandaardiseerde jaarprevalentie van reumatoïde artritis is in de periode 1991-2014 gestegen, voor zowel mannen als vrouwen. Deze trend is gebaseerd op de huisartsenregistraties FaMe-net en RNH-Limburg (zie: Trend jaarprevalentie en nieuwe gevallen reumatoïde artritis 1991-2014 (PDF; 118 KB)).

Meer informatie

Datum publicatie

06-04-2020

Toekomstige trend reumatoïde artritis door demografische ontwikkelingen

Verwachte stijging aantal mensen met reumatoïde artritis door alleen demografie

Op basis van uitsluitend demografisch ontwikkelingen zal het absoluut aantal mensen met reumatoïde artritis (jaarprevalentie) in de periode 2015-2040 naar verwachting met 26% stijgen. De verwachte stijging bedraagt 29% voor mannen en 24% voor vrouwen. De toename zal groter of kleiner kunnen zijn door veranderingen in factoren die de kans op het ontstaan van reumatoïde artritis beïnvloeden (epidemiologische ontwikkelingen). De toekomstige trend op basis van epidemiologische ontwikkelingen is niet gekwantificeerd.

Meer informatie

Verantwoording

Definities
  • Reumatoïde artritis is een chronische gewrichtsontsteking

    Onder de verzamelnaam 'reuma' vallen verschillende soorten reumatische aandoeningen. Reumatoïde artritis (RA) (ICD-9-code 714.0-2, ICD-10-code M05, M06 en M08.0) is een van de meest ernstige reumatische aandoeningen. De ziekte kenmerkt zich door chronische ontstekingen van meerdere gewrichten (polyartritis). De ontsteking komt vooral voor in de kleine gewrichten van handen en voorvoeten, maar kan zich in vrijwel alle gewrichten manifesteren. 

    Voor diagnose RA moet worden voldaan aan aantal criteria

    De diagnose RA kan worden gesteld als wordt voldaan aan een aantal criteria (2010 ACR/EULAR). Er moet een ontsteking zijn aan minimaal één gewricht, er mogen geen diagnosen zijn die deze ontsteking beter kunnen verklaren, en er moeten minstens 6 van de 10 punten worden gehaald:

    Aantal aangetaste gewrichten:

    • 1 groot gewricht: 0 punten
    • 2-10 grote gewrichten: 1 punt
    • 1-3 kleine gewrichten (met of zonder grote gewrichten): 2 punten
    • 4-10 kleine gewrichten (met of zonder grote gewrichten): 3 punten
    • Meer dan 10 gewrichten (met minstens 1 klein gewricht): 5 punten

    Serologische parameters:

    • Negatieve reumafactor en negatieve ACPA: 0 punten
    • Laag-positieve reumafactor of anti-CCP: 2 punten
    • Hoog-positieve reumafactor of anti-CCP: 3 punten

    Acute fase:

    • Verhoogde ESR of CRP: 1 punt

    Duur:

    • Klachten langer dan 6 weken: 1 punt

    Reumatoïde artritis kent verschillende stadia en vormen

    Het beloop van de ziekte RA kent verschillende stadia. In een vroeg stadium van gewrichtsschade ontstaat kraakbeenverlies en komen er gaten in het bot (erosies). Bij RA wordt onder meer onderscheid gemaakt tussen erosieve en niet-erosieve vormen. Dit onderscheid berust niet op pathofysiologie maar is sterk geassocieerd met ziekteduur. Naarmate de ziekte langer duurt, is de kans groter dat de patiënt erosies heeft. Bij RA kan ook onderscheid gemaakt worden tussen vormen van RA waarbij geen reumafactoren (bepaalde antistoffen) aanwezig zijn en vormen van RA waarbij deze factoren wel aanwezig zijn. Dit worden respectievelijk seronegatieve en seropositieve vormen genoemd. Een groot deel van de RA-patiënten is aanvankelijk seronegatief, maar tijdens het eerste of tweede jaar van hun ziekte worden de meeste patiënten seropositief.

    Pijn en stijfheid voornaamste symptomen

    De voor RA kenmerkende chronische gewrichtsontstekingen leiden tot pijn, stijfheid, gewrichtsvervormingen en afbraak van kraakbeen, bot en gewrichtskapsel. Bij RA gaat weliswaar veel aandacht uit naar de gewrichtsafwijkingen, maar in feite is RA een ziekte die op het hele lichaam ingrijpt. Ook klachten als moeheid, gewichtsverlies, koorts en stoornissen aan organen als het hart, de bloedvaten, de longen, de zenuwen en de nieren kunnen een gevolg van de ziekte zijn. Daarnaast kunnen voor patiënten de bijwerkingen van de behandeling problemen opleveren.

    Weinig bekend over risicofactoren voor reumatoïde artritis

    Er zijn geen of weinig risicofactoren voor reumatoïde artritis (RA) bekend. Er zijn wel aanwijzingen dat genetische en hormonale factoren een rol spelen bij het ontstaan van RA. Ook zijn er steeds meer aanwijzingen dat er mogelijk een verband bestaat tussen roken en RA.

Bronverantwoording
  • Tabel: Bronnen bij de cijfers over reumatoïde artritis (RA)

    Bron

    Indicator in VZinfo

    Gepresenteerde populatie VZinfo

    Meer informatie

    NIVEL Zorgregistraties eerste lijn

    Jaarprevalentie, aantal nieuwe gevallen

    Nederlandse bevolking

    NZR

    CBS Doodsoorzakenstatistiek

    Aantal sterfgevallen

    Nederlandse bevolking

    CBS Doodsoorzakenstatistiek

    FaMe-net

    Jaarprevalentie, aantal nieuwe gevallen, aandeel reumatoïde artritis van totaal

    Nederlandse bevolking

    FaMe-net

    Registratienet Huisartspraktijken Limburg (RNH-Limburg)

    Jaarprevalentie, aantal nieuwe gevallen

    Nederlandse bevolking

    RNH-Limburg

    CBS-Gezondheidsenquête, voorheen POLS, gezondheid en welzijn

    Prevalentie (zelfgerapporteerd)

    Nederlandse bevolking vanaf 25 jaar

    Gezondheidsenquête

    Landelijke Medische Registratie (LMR)

    Klinische opnamedagen, klinische opnamen, gemiddelde opnameduur met Reumatoïde artritis als hoofdontslagdiagnose

    Nederlandse bevolking

    LMR

    Kosten van Ziektenstudie

    Kosten van zorg voor reumatoïde artritis

    Nederlandse bevolking

    Kosten van Ziekten

Methoden

Data en gegevensbronnen