Volksgezondheidenzorg.info

Zoekveld

Psychische gezondheidRegionaal & InternationaalRegionaal

Cijfers & Context

Bijna 89% voelt zich psychisch gezond

Regionaal & Internationaal

Midden-Holland psychisch ongezond

Kosten

Niet beschikbaar

Preventie & Zorg

Gezondheidsbevordering en ziektepreventie

Matig of hoog risico op angststoornis of depressie per GGD-regio

Matig of hoog risico op angststoornis of depressie 2016

Per GGD-regio, volwassenen van 19 jaar en ouder
Matig of hoog risico op angststoornis of depressie 2016
GGD-regioPercentage
GGD Amsterdam47,2
GGD Brabant-Zuidoost45,8
GGD Drenthe33,9
GGD Flevoland43,9
GGD Fryslân38,6
GGD Gelderland-Zuid49,1
GGD Gooi en Vechtstreek39,4
GGD Groningen35,8
GGD Haaglanden48,3
GGD Hart voor Brabant44,6
GGD Hollands Midden50,0
GGD Hollands Noorden36,1
GGD IJsselland43,2
GGD Kennemerland41,1
GGD Limburg-Noord40,1
GGD Noord- en Oost-Gelderland44,1
GGD regio Utrecht43,8
GGD Rotterdam-Rijnmond46,8
GGD Twente44,8
GGD West-Brabant46,3
GGD Zaanstreek-Waterland42,7
GGD Zeeland44,3
GGD Zuid-Holland Zuid40,2
GGD Zuid-Limburg44,7
Veiligheids- en Gezondheidsregio Gelderland-Midden49,3
View all detail data

Meeste mensen met matig of hoog risico op een angststoornis of depressie in het midden van het land

Het percentage mensen met matig of hoog risico op een angststoornis of een depressie varieert tussen de 34 en 50%, met een Nederlands gemiddelde van 44%. In de GGD-regio’s Hollands Midden, Gelderland-Midden en Gelderland-Zuid wonen de meeste mensen met risico op een angststoornis of depressie. Het laagst is het percentage mensen met een risico op een angststoornis of depressie in de regio Drenthe. Deze cijfers zijn gebaseerd op een veel gebruikte vragenlijst voor screening van angst en depressie (Kessler-10 vragenlijst). De antwoorden worden samengevat in een score. Voor meer informatie over deze vragenlijst, zie Methode.

Cijfers per gemeente

Meer informatie

Matig of hoog risico op angststoornis of depressie per wijk

Matig of hoog risico op angststoornis of depressie per wijk

Per wijk*, personen van 19 jaar en ouder
Matig of hoog risico op angststoornis of depressie per wijk
Gemeente
's-Gravenhage
's-Hertogenbosch
Aa en Hunze
Aalburg
Aalsmeer
Aalten
Achtkarspelen
Alblasserdam
Albrandswaard
Alkmaar
Almelo
Almere
Alphen-Chaam
Alphen aan den Rijn
Ameland
Amersfoort
Amstelveen
Amsterdam
Apeldoorn
Appingedam
Arnhem
Assen
Asten
Baarle-Nassau
Baarn
Barendrecht
Barneveld
Bedum
Beek
Beemster
Beesel
Bellingwedde
Berg en Dal
Bergeijk
Bergen (L.)
Bergen (NH.)
Bergen op Zoom
Berkelland
Bernheze
Best
Beuningen
Beverwijk
Binnenmaas
Bladel
Blaricum
Bloemendaal
Bodegraven-Reeuwijk
Boekel
Borger-Odoorn
Borne
Borsele
Boxmeer
Boxtel
Breda
Brielle
Bronckhorst
Brummen
Brunssum
Bunnik
Bunschoten
Buren
Capelle aan den IJssel
Castricum
Coevorden
Cranendonck
Cromstrijen
Cuijk
Culemborg
Dalfsen
Dantumadiel
De Bilt
De Fryske Marren
De Marne
De Ronde Venen
De Wolden
Delft
Delfzijl
Den Helder
Deurne
Deventer
Diemen
Dinkelland
Doesburg
Doetinchem
Dongen
Dongeradeel
Dordrecht
Drechterland
Drimmelen
Dronten
Druten
Duiven
Echt-Susteren
Edam-Volendam
Ede
Eemnes
Eemsmond
Eersel
Eijsden-Margraten
Eindhoven
Elburg
Emmen
Enkhuizen
Enschede
Epe
Ermelo
Etten-Leur
Ferwerderadiel
Franekeradeel
Geertruidenberg
Geldermalsen
Geldrop-Mierlo
Gemert-Bakel
Gennep
Giessenlanden
Gilze en Rijen
Goeree-Overflakkee
Goes
Goirle
Gooise Meren
Gorinchem
Gouda
Grave
Groningen
Grootegast
Gulpen-Wittem
Haaksbergen
Haaren
Haarlem
Haarlemmerliede en Spaarnwoude
Haarlemmermeer
Halderberge
Hardenberg
Harderwijk
Hardinxveld-Giessendam
Haren
Harlingen
Hattem
Heemskerk
Heemstede
Heerde
Heerenveen
Heerhugowaard
Heerlen
Heeze-Leende
Heiloo
Hellendoorn
Hellevoetsluis
Helmond
Hendrik-Ido-Ambacht
Hengelo
het Bildt
Heumen
Heusden
Hillegom
Hilvarenbeek
Hilversum
Hof van Twente
Hollands Kroon
Hoogeveen
Hoogezand-Sappemeer
Hoorn
Horst aan de Maas
Houten
Huizen
Hulst
IJsselstein
Kaag en Braassem
Kampen
Kapelle
Katwijk
Kerkrade
Koggenland
Kollumerland en Nieuwkruisland
Korendijk
Krimpen aan den IJssel
Krimpenerwaard
Laarbeek
Landerd
Landgraaf
Landsmeer
Langedijk
Lansingerland
Laren
Leek
Leerdam
Leeuwarden
Leeuwarderadeel
Leiden
Leiderdorp
Leidschendam-Voorburg
Lelystad
Leudal
Leusden
Lingewaal
Lingewaard
Lisse
Littenseradiel
Lochem
Loon op Zand
Lopik
Loppersum
Losser
Maasdriel
Maasgouw
Maassluis
Maastricht
Marum
Medemblik
Meerssen
Menameradiel
Menterwolde
Meppel
Middelburg
Midden-Delfland
Midden-Drenthe
Mill en Sint Hubert
Moerdijk
Molenwaard
Montferland
Montfoort
Mook en Middelaar
Neder-Betuwe
Nederweert
Neerijnen
Nieuwegein
Nieuwkoop
Nijkerk
Nijmegen
Nissewaard
Noord-Beveland
Noordenveld
Noordoostpolder
Noordwijk
Noordwijkerhout
Nuenen, Gerwen en Nederwetten
Nunspeet
Nuth
Oegstgeest
Oirschot
Oisterwijk
Oldambt
Oldebroek
Oldenzaal
Olst-Wijhe
Ommen
Onderbanken
Oost Gelre
Oosterhout
Ooststellingwerf
Oostzaan
Opmeer
Opsterland
Oss
Oud-Beijerland
Oude IJsselstreek
Ouder-Amstel
Oudewater
Overbetuwe
Papendrecht
Peel en Maas
Pekela
Pijnacker-Nootdorp
Purmerend
Putten
Raalte
Reimerswaal
Renkum
Renswoude
Reusel-De Mierden
Rheden
Rhenen
Ridderkerk
Rijnwaarden
Rijssen-Holten
Rijswijk
Roerdalen
Roermond
Roosendaal
Rotterdam
Rozendaal
Rucphen
Schagen
Scherpenzeel
Schiedam
Schiermonnikoog
Schijndel
Schinnen
Schouwen-Duiveland
Simpelveld
Sint-Michielsgestel
Sint-Oedenrode
Sint Anthonis
Sittard-Geleen
Sliedrecht
Slochteren
Sluis
Smallingerland
Soest
Someren
Son en Breugel
Stadskanaal
Staphorst
Stede Broec
Steenbergen
Steenwijkerland
Stein
Stichtse Vecht
Strijen
Súdwest-Fryslân
Ten Boer
Terneuzen
Terschelling
Texel
Teylingen
Tholen
Tiel
Tilburg
Tubbergen
Twenterand
Tynaarlo
Tytsjerksteradiel
Uden
Uitgeest
Uithoorn
Urk
Utrecht
Utrechtse Heuvelrug
Vaals
Valkenburg aan de Geul
Valkenswaard
Veendam
Veenendaal
Veere
Veghel
Veldhoven
Velsen
Venlo
Venray
Vianen
Vlaardingen
Vlagtwedde
Vlieland
Vlissingen
Voerendaal
Voorschoten
Voorst
Vught
Waalre
Waalwijk
Waddinxveen
Wageningen
Wassenaar
Waterland
Weert
Weesp
Werkendam
West Maas en Waal
Westerveld
Westervoort
Westland
Weststellingwerf
Westvoorne
Wierden
Wijchen
Wijdemeren
Wijk bij Duurstede
Winsum
Winterswijk
Woensdrecht
Woerden
Wormerland
Woudenberg
Woudrichem
Zaanstad
Zaltbommel
Zandvoort
Zederik
Zeewolde
Zeist
Zevenaar
Zoetermeer
Zoeterwoude
Zuidhorn
Zuidplas
Zundert
Zutphen
Zwartewaterland
Zwijndrecht
Zwolle

*Deze wijkcijfers kunnen afwijken van door de GGD of gemeente gepubliceerde enquêtecijfers. Klik hier voor een overzicht van de regio's met eigen cijfers op wijkniveau.

Deze cijfers kunnen afwijken van door de GGD of gemeente gepubliceerde enquêtecijfers. Klik hier voor een overzicht van de regio's met eigen cijfers op wijkniveau.

View all detail data

Matig of hoog risico op angststoornis of depressie per wijk

De kaart presenteert cijfers over het risico op een angststoornis of depressie onder personen van 19 jaar en ouder. Dit is gebaseerd op een veel gebruikte vragenlijst voor screening van angst en depressie (Kessler-10 vragenlijst). De antwoorden worden samengevat in een score. Voor meer informatie over deze vragenlijst, zie Methode.

Het RIVM heeft cijfers over gezondheid en leefstijl berekend voor alle wijken en buurten in Nederland op basis van ruim 457.000 respondenten van de Gezondheidsmonitor volwassenen 2016 van GGD’en, CBS en RIVM. Omdat er vaak te weinig respondenten per wijk of buurt zijn, gebruikt het RIVM een model waarmee de cijfers berekend kunnen worden. Dit zijn zogenaamde kleine-domeinschatters (van de Kassteele et al., 2017).

Verschillende GGD’en hebben voor de Gezondheidsmonitor 2016 de steekproef opgehoogd om wijkcijfers te kunnen presenteren. De cijfers in de kaart hiernaast kunnen afwijken van de door de GGD gepubliceerde cijfers, omdat deze op een andere manier zijn berekend. 

Cijfers op buurtniveau

De getoonde wijkcijfers worden ook hier gepresenteerd. Behalve wijkcijfers worden hier ook buurtcijfers in kaart gebracht. Voor elke gemeente wordt een kaart getoond met cijfers voor alle wijken of voor alle buurten in die gemeente.

Vergelijk deze kaart met

Meer informatie

Bronnen en literatuur

Literatuur

  1. van de Kassteele J, Zwakhals L, Breugelmans O, Ameling C, van den Brink C. Estimating the prevalence of 26 health-related indicators at neighbourhood level in the Netherlands using structured additive regression. International Journal of Health Geographics. 2017;(1). Bron | DOI

Hoog risico op angststoornis of depressie per wijk

Hoog risico op angststoornis of depressie per wijk

Per wijk*, personen van 19 jaar en ouder
Hoog risico op angststoornis of depressie per wijk
Gemeente
's-Gravenhage
's-Hertogenbosch
Aa en Hunze
Aalburg
Aalsmeer
Aalten
Achtkarspelen
Alblasserdam
Albrandswaard
Alkmaar
Almelo
Almere
Alphen-Chaam
Alphen aan den Rijn
Ameland
Amersfoort
Amstelveen
Amsterdam
Apeldoorn
Appingedam
Arnhem
Assen
Asten
Baarle-Nassau
Baarn
Barendrecht
Barneveld
Bedum
Beek
Beemster
Beesel
Bellingwedde
Berg en Dal
Bergeijk
Bergen (L.)
Bergen (NH.)
Bergen op Zoom
Berkelland
Bernheze
Best
Beuningen
Beverwijk
Binnenmaas
Bladel
Blaricum
Bloemendaal
Bodegraven-Reeuwijk
Boekel
Borger-Odoorn
Borne
Borsele
Boxmeer
Boxtel
Breda
Brielle
Bronckhorst
Brummen
Brunssum
Bunnik
Bunschoten
Buren
Capelle aan den IJssel
Castricum
Coevorden
Cranendonck
Cromstrijen
Cuijk
Culemborg
Dalfsen
Dantumadiel
De Bilt
De Fryske Marren
De Marne
De Ronde Venen
De Wolden
Delft
Delfzijl
Den Helder
Deurne
Deventer
Diemen
Dinkelland
Doesburg
Doetinchem
Dongen
Dongeradeel
Dordrecht
Drechterland
Drimmelen
Dronten
Druten
Duiven
Echt-Susteren
Edam-Volendam
Ede
Eemnes
Eemsmond
Eersel
Eijsden-Margraten
Eindhoven
Elburg
Emmen
Enkhuizen
Enschede
Epe
Ermelo
Etten-Leur
Ferwerderadiel
Franekeradeel
Geertruidenberg
Geldermalsen
Geldrop-Mierlo
Gemert-Bakel
Gennep
Giessenlanden
Gilze en Rijen
Goeree-Overflakkee
Goes
Goirle
Gooise Meren
Gorinchem
Gouda
Grave
Groningen
Grootegast
Gulpen-Wittem
Haaksbergen
Haaren
Haarlem
Haarlemmerliede en Spaarnwoude
Haarlemmermeer
Halderberge
Hardenberg
Harderwijk
Hardinxveld-Giessendam
Haren
Harlingen
Hattem
Heemskerk
Heemstede
Heerde
Heerenveen
Heerhugowaard
Heerlen
Heeze-Leende
Heiloo
Hellendoorn
Hellevoetsluis
Helmond
Hendrik-Ido-Ambacht
Hengelo
het Bildt
Heumen
Heusden
Hillegom
Hilvarenbeek
Hilversum
Hof van Twente
Hollands Kroon
Hoogeveen
Hoogezand-Sappemeer
Hoorn
Horst aan de Maas
Houten
Huizen
Hulst
IJsselstein
Kaag en Braassem
Kampen
Kapelle
Katwijk
Kerkrade
Koggenland
Kollumerland en Nieuwkruisland
Korendijk
Krimpen aan den IJssel
Krimpenerwaard
Laarbeek
Landerd
Landgraaf
Landsmeer
Langedijk
Lansingerland
Laren
Leek
Leerdam
Leeuwarden
Leeuwarderadeel
Leiden
Leiderdorp
Leidschendam-Voorburg
Lelystad
Leudal
Leusden
Lingewaal
Lingewaard
Lisse
Littenseradiel
Lochem
Loon op Zand
Lopik
Loppersum
Losser
Maasdriel
Maasgouw
Maassluis
Maastricht
Marum
Medemblik
Meerssen
Menameradiel
Menterwolde
Meppel
Middelburg
Midden-Delfland
Midden-Drenthe
Mill en Sint Hubert
Moerdijk
Molenwaard
Montferland
Montfoort
Mook en Middelaar
Neder-Betuwe
Nederweert
Neerijnen
Nieuwegein
Nieuwkoop
Nijkerk
Nijmegen
Nissewaard
Noord-Beveland
Noordenveld
Noordoostpolder
Noordwijk
Noordwijkerhout
Nuenen, Gerwen en Nederwetten
Nunspeet
Nuth
Oegstgeest
Oirschot
Oisterwijk
Oldambt
Oldebroek
Oldenzaal
Olst-Wijhe
Ommen
Onderbanken
Oost Gelre
Oosterhout
Ooststellingwerf
Oostzaan
Opmeer
Opsterland
Oss
Oud-Beijerland
Oude IJsselstreek
Ouder-Amstel
Oudewater
Overbetuwe
Papendrecht
Peel en Maas
Pekela
Pijnacker-Nootdorp
Purmerend
Putten
Raalte
Reimerswaal
Renkum
Renswoude
Reusel-De Mierden
Rheden
Rhenen
Ridderkerk
Rijnwaarden
Rijssen-Holten
Rijswijk
Roerdalen
Roermond
Roosendaal
Rotterdam
Rozendaal
Rucphen
Schagen
Scherpenzeel
Schiedam
Schiermonnikoog
Schijndel
Schinnen
Schouwen-Duiveland
Simpelveld
Sint-Michielsgestel
Sint-Oedenrode
Sint Anthonis
Sittard-Geleen
Sliedrecht
Slochteren
Sluis
Smallingerland
Soest
Someren
Son en Breugel
Stadskanaal
Staphorst
Stede Broec
Steenbergen
Steenwijkerland
Stein
Stichtse Vecht
Strijen
Súdwest-Fryslân
Ten Boer
Terneuzen
Terschelling
Texel
Teylingen
Tholen
Tiel
Tilburg
Tubbergen
Twenterand
Tynaarlo
Tytsjerksteradiel
Uden
Uitgeest
Uithoorn
Urk
Utrecht
Utrechtse Heuvelrug
Vaals
Valkenburg aan de Geul
Valkenswaard
Veendam
Veenendaal
Veere
Veghel
Veldhoven
Velsen
Venlo
Venray
Vianen
Vlaardingen
Vlagtwedde
Vlieland
Vlissingen
Voerendaal
Voorschoten
Voorst
Vught
Waalre
Waalwijk
Waddinxveen
Wageningen
Wassenaar
Waterland
Weert
Weesp
Werkendam
West Maas en Waal
Westerveld
Westervoort
Westland
Weststellingwerf
Westvoorne
Wierden
Wijchen
Wijdemeren
Wijk bij Duurstede
Winsum
Winterswijk
Woensdrecht
Woerden
Wormerland
Woudenberg
Woudrichem
Zaanstad
Zaltbommel
Zandvoort
Zederik
Zeewolde
Zeist
Zevenaar
Zoetermeer
Zoeterwoude
Zuidhorn
Zuidplas
Zundert
Zutphen
Zwartewaterland
Zwijndrecht
Zwolle

*Deze wijkcijfers kunnen afwijken van door de GGD of gemeente gepubliceerde enquêtecijfers. Klik hier voor een overzicht van de regio's met eigen cijfers op wijkniveau.

Deze cijfers kunnen afwijken van door de GGD of gemeente gepubliceerde enquêtecijfers. Klik hier voor een overzicht van de regio's met eigen cijfers op wijkniveau.

View all detail data

Hoog risico op angststoornis of depressie per wijk

De kaart presenteert cijfers over het risico op een angststoornis of depressie onder personen van 19 jaar en ouder. Dit is gebaseerd op een veel gebruikte vragenlijst voor screening van angst en depressie (Kessler-10 vragenlijst). De antwoorden worden samengevat in een score. Voor meer informatie over deze vragenlijst, zie Methode.

Het RIVM heeft cijfers over gezondheid en leefstijl berekend voor alle wijken en buurten in Nederland op basis van ruim 457.000 respondenten van de Gezondheidsmonitor volwassenen 2016 van GGD’en, CBS en RIVM. Omdat er vaak te weinig respondenten per wijk of buurt zijn, gebruikt het RIVM een model waarmee de cijfers berekend kunnen worden. Dit zijn zogenaamde kleine-domeinschatters (van de Kassteele et al., 2017).

Verschillende GGD’en hebben voor de Gezondheidsmonitor 2016 de steekproef opgehoogd om wijkcijfers te kunnen presenteren. De cijfers in de kaart hiernaast kunnen afwijken van de door de GGD gepubliceerde cijfers, omdat deze op een andere manier zijn berekend. 

Cijfers op buurtniveau

De getoonde wijkcijfers worden ook hier gepresenteerd. Behalve wijkcijfers worden hier ook buurtcijfers in kaart gebracht. Voor elke gemeente wordt een kaart getoond met cijfers voor alle wijken of voor alle buurten in die gemeente.

Vergelijk deze kaart met

Meer informatie

Bronnen en literatuur

Literatuur

  1. van de Kassteele J, Zwakhals L, Breugelmans O, Ameling C, van den Brink C. Estimating the prevalence of 26 health-related indicators at neighbourhood level in the Netherlands using structured additive regression. International Journal of Health Geographics. 2017;(1). Bron | DOI

Contact met psycholoog of psychiater per GGD-regio

Jaarlijks contact met psycholoog of psychiater 2014-2016

Per GGD-regio, totale bevolking
Jaarlijks contact met psycholoog of psychiater 2014-2016
Jaarlijks contact met psycholoog of psychiater 2014-2016
GGD-regioPercentageSignificantiePercentage (gecorrigeerd voor leeftijd en geslacht)Significantie (gecorrigeerd percentage)
GGD Amsterdam11,3Boven (99% zeker)10,3Wijkt niet significant af
GGD Brabant-Zuidoost7,9Wijkt niet significant af7,6Wijkt niet significant af
GGD Drenthe7,4Wijkt niet significant af8,2Wijkt niet significant af
GGD Flevoland9,5Wijkt niet significant af9,2Wijkt niet significant af
GGD Fryslân9,0Wijkt niet significant af8,7Wijkt niet significant af
GGD Gelderland-Midden9,5Wijkt niet significant af9,1Wijkt niet significant af
GGD Gelderland-Zuid8,0Wijkt niet significant af7,5Wijkt niet significant af
GGD Gooi en Vechtstreek11,2Wijkt niet significant af10,9Wijkt niet significant af
GGD Groningen8,5Wijkt niet significant af8,0Wijkt niet significant af
GGD Haaglanden9,4Wijkt niet significant af8,8Wijkt niet significant af
GGD Hart voor Brabant7,6Onder (95% zeker)7,4Onder (95% zeker)
GGD Hollands Midden9,8Wijkt niet significant af9,2Wijkt niet significant af
GGD Hollands Noorden7,7Wijkt niet significant af7,8Wijkt niet significant af
GGD IJsselland9,5Wijkt niet significant af9,1Wijkt niet significant af
GGD Kennemerland8,0Wijkt niet significant af7,8Wijkt niet significant af
GGD Limburg-Noord7,5Wijkt niet significant af7,7Wijkt niet significant af
GGD Noord- en Oost-Gelderland8,6Wijkt niet significant af8,7Wijkt niet significant af
GGD regio Utrecht10,6Boven (99% zeker)9,9Wijkt niet significant af
GGD Rotterdam-Rijnmond8,2Wijkt niet significant af7,7Wijkt niet significant af
GGD Twente7,5Wijkt niet significant af7,2Onder (95% zeker)
GGD West-Brabant9,2Wijkt niet significant af8,8Wijkt niet significant af
GGD Zaanstreek-Waterland8,3Wijkt niet significant af7,8Wijkt niet significant af
GGD Zeeland5,9Onder (99% zeker)5,6Onder (99% zeker)
GGD Zuid-Holland Zuid8,2Wijkt niet significant af7,7Wijkt niet significant af
GGD Zuid-Limburg11,7Boven (99% zeker)11,4Boven (95% zeker)
View all detail data

Meeste contact met de psycholoog in Zuid-Limburg

In de regio Zuid-Limburg gaan de meeste inwoners in de periode 2014-2016 naar een psycholoog of psychiater (11,7%). Ook in de regio Utrecht en Amsterdam heeft meer dan 10,6% contact met een psycholoog of psychiater. Deze percentages liggen significant boven het Nederlands gemiddelde. In de regio Zeeland (5,9%) en Hart voor Brabant (7,6%) zijn significant de minste bezoeken aan een psycholoog of psychiater. Gemiddeld heeft 8,9% van alle inwoners van Nederland minstens één keer per jaar contact met een psycholoog of psychiater.

Vergelijk met andere kaart

  • Een kaart met significantieniveaus geeft een nadere verklaring van de waarde die we mogen hechten aan de gepresenteerde verschillen. De verschillen zouden onder andere verklaard kunnen worden door regionale variaties in leeftijd en geslacht. Deze gestandaardiseerde cijfers zijn ook via de kaart op te vragen.

Meer informatie

Verantwoording

Definities
  • Psychische gezondheid

    Psychische gezondheid is een subjectief begrip

    Het begrip psychische gezondheid verwijst naar cognitief, emotioneel en sociaal welzijn. Psychisch gezonde personen voelen zich over het geheel genomen tevreden, zijn in staat om te genieten, denken positief, kunnen omgaan met tegenslagen en zijn tevreden met hun sociale relaties. Een officiële definitie van psychische gezondheid is er niet volgens de WHO. De betekenis hangt af van allerlei aspecten, zoals de cultuur waarin iemand leeft, zijn/haar subjectieve beleving of vanuit welk theoretisch kader naar psychische gezondheid gekeken wordt (https://nl.wikipedia.org/wiki/Gezondheid).

    Psychische ongezondheid varieert in ernst van klachten tot stoornis

    Psychische ongezondheid kan zich uiten in allerlei klachten, zoals je down voelen, stress ervaren, zenuwachtig zijn of angst hebben. Het kunnen ook psychosomatische klachten zijn, zoals hoofdpijn, vermoeidheid, duizeligheid of buikpijn. De ernst van psychische klachten kan variëren van af en toe milde klachten ervaren tot een gediagnosticeerde psychische stoornis. Dit is een glijdende schaal, die onder meer afhangt van de mate waarin de klachten de betreffende persoon belemmeren in zijn of haar dagelijks leven.

    Psychisch gezond en psychisch ongezond sluiten elkaar niet uit

    Psychische gezondheid en psychische ongezondheid kunnen tegelijk voorkomen bij een persoon. Iemand met psychische klachten kan zich op een aantal aspecten nog altijd psychisch gezond voelen, bijvoorbeeld omdat hij of zij nog kan genieten van het leven of tevreden is met zijn of haar sociale relaties.

    Psychische stoornissen zijn op zichzelf staande onderwerpen op Volksgezondheidenzorg.info

    Op Volksgezondheidenzorg.info zijn gediagnosticeerde psychische stoornissen beschreven als op zichzelf staande onderwerpen, die behoren tot de groep 'ziekten en aandoeningen'. Daarom zijn ze niet opgenomen als onderdeel van het onderwerp 'Psychische gezondheid'.  

Bronverantwoording
  • CBS Gezondheidsenquête: psychische gezondheid

    Cijfers over psychische gezondheid in de algemene bevolking zijn gebaseerd op de CBS Gezondheidsenquête. De Gezondheidsenquête meet verschillende aspecten van gezondheid, waaronder psychische gezondheid. De psychische gezondheid is gemeten met de MHI-5. Deze bestaat uit de volgende items:

    1. Voelde u zich erg zenuwachtig?
    2. Zat u zo erg in de put dat niets u kon opvrolijken?
    3. Voelde u zich kalm en rustig?
    4. Voelde u zich neerslachtig en somber?
    5. Voelde u zich gelukkig?

    De  vragen hebben betrekking op vier weken voorafgaand aan het moment dat de vragenlijst wordt ingevuld. Er zijn zes antwoordmogelijkheden: voortdurend, meestal, vaak, soms, zelden en nooit. De antwoorden zijn omgerekend naar een somscore tussen 0 en 100. Hoe hoger de score des te beter de psychisch gezondheid. Personen met een score van 60 en hoger worden 'psychisch gezond' genoemd. De MHI-5 is een sub-schaal van de SF-36, een instrument om de kwaliteit van leven te meten.

  • NIVEL Zorgregistraties eerste lijn: psychische klachten

    Cijfers over psychische klachten in de algemene bevolking zijn gebaseerd op de NIVEL Zorgregistraties eerste lijn. De gepresenteerde cijfers betreffen het aantal huisartspatiënten per jaar (jaarprevalentie). Uit de Zorgregistraties eerste lijn (huisartspraktijken) is een aantal veelvoorkomende psychische klachten geselecteerd. Het betreft vier veelvoorkomende P-diagnoses die weergeven hoe mensen zich voelen:

    • Angstig/nerveus/gespannen gevoel (P01)
    • Crisis/voorbijgaande stressreactie (P02)
    • Down/depressief gevoel (P03)
    • Prikkelbaar/boos gevoel/gedrag (P04)

    Personen met bovengenoemde klachten die in hetzelfde jaar ook met een diagnose psychische stoornis (P70 tot en met P99) bekend waren bij de huisarts zijn van de selectie uitgesloten. De geselecteerde groep huisartspatiënten betreft dus personen die wél één of meer van bovengenoemde klachten hadden, maar niet bekend waren met een psychische stoornis.

    In VZinfo is voor deze selectie gekozen om psychische (on)gezondheid qua ernst te kunnen onderscheiden van psychische stoornissen. Psychische stoornissen worden in VZinfo als afzonderlijke onderwerpen beschreven. Voor een overzicht hiervan zie: Overzicht van psychische stoornissen in VZinfo.

    Meer informatie over het schatten van morbiditeit op basis van gegevens uit huisartsenregistraties is te vinden in Gebruik van huisartsenregistraties voor schattingen morbiditeit.

  • CBS Gezondheidsenquête: angst- en depressieklachten

    Cijfers over angst- en/of depressieklachten in de algemene bevolking naar opleidingsniveau zijn gebaseerd op de CBS Gezondheidsenquête. De Gezondheidsenquête meet verschillende aspecten van gezondheid, waaronder angst- en depressieklachten.

    De cijfers betreffen twee vragen:

    1. Heeft u ooit een periode gehad waarin u erg angstig of bezorgd was, minstens twee weken achter elkaar?
    2. Heeft u ooit een periode gehad waarin u erg somber of depressief was, minstens twee weken achter elkaar?

    Beide vragen zijn met ‘ja’ of ‘nee’ te beantwoorden. Personen die met ‘ja’ antwoorden, krijgen de vervolgvraag of men dit in de afgelopen twaalf maanden heeft gehad.

  • Gezondheid en Welzijn van Scholieren: psychische problemen

    Cijfers over psychische klachten bij jongeren zijn gebaseerd op het onderzoek Gezondheid en Welzijn van Scholieren. Dit is de Nederlandse tak van de internationale studie 'Health Behaviour in Schoolaged Children' (HBSC). In de HBSC-studie is voor het meten van psychische problemen gebruik gemaakt van de Strengths and Difficulties Questionnaire (SDQ). De SDQ maakt een onderscheid tussen vier typen problemen: emotionele problemen, gedragsproblemen, hyperactiviteit en problemen met leeftijdsgenoten. Voor elk type problemen kregen jongeren vijf uitspraken (items) voorgelegd. Daarvan konden ze aangeven of deze wat betreft hun gedrag en gevoelens van de afgelopen zes maanden ‘niet waar’, ‘een beetje waar’ of ‘zeker waar’ waren. Voor elk type probleem zijn de vijf items bij elkaar opgeteld. In de HBSC-studie is vervolgens gewerkt met afkappunten. Het afkappunt is zo vastgesteld dat ongeveer 15 procent van de jeugdigen uit het HBSC onderzoek van 2005 een score boven dit afkappunt vertoonde. Jongeren die hoger scoren dan dit afkappunt, worden in de HBSC-studie dus beschouwd als jongeren met relatief veel problemen. Er is voor deze aanpak gekozen, omdat binnen Nederland nog geen gevalideerde afkappunten bestaan, terwijl deze aanpak het wel mogelijk maakt een vergelijking te maken tussen een relatief problematische en niet-problematische groep jongeren.

  • Aanvragen data voor wetenschappelijk onderzoek

    De Gezondheidsmonitor (doelgroep Volwassenen en Ouderen) is voor het eerst uitgevoerd in 2012. De Gezondheidsmonitor Volwassenen 2012 en de Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen 2016 bevatten informatie over de gezondheid, sociale situatie en leefstijl van de Nederlandse bevolking van negentien jaar en ouder. De Gezondheidsmonitor Volwassenen 2012 en de Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen 2016 zijn uitgevoerd door de GGD’en, CBS en RIVM. In 2012 en 2016 deden respectievelijk ruim 387.000 personen en 457.000 personen mee aan het grootschalige vragenlijstonderzoek. De Gezondheidsmonitor Jeugd 2015 bevat informatie over de gezondheid, sociale situatie en leefstijl van leerlingen in klas 2 en klas 4 van het voortgezet onderwijs. De Gezondheidsmonitor Jeugd is uitgevoerd door de GGD’en en RIVM. In totaal hebben bijna 97.000 leerlingen en 377 scholen deelgenomen aan deze monitor.

    Meer informatie over de Gezondheidsmonitors vind u hier. Bij het digitale loket Gezondheidsmonitors kunt u data of cijfers aanvragen uit de Gezondheidsmonitors voor onderzoek en beleid op zowel lokaal als landelijk niveau. Momenteel zijn de data en cijfers beschikbaar uit de Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen 2012, Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen 2016 en uit de Gezondheidsmonitor Jeugd 2015. Heeft u vragen of wilt u graag meer informatie over de aanvraag van cijfers of data uit de Gezondheidsmonitors? Stuur dan een e-mail.

Methoden
  • Regionale verschillen: verschil in wijkcijfers

    Verschillende GGD’en hebben voor de Gezondheidsmonitor 2016 de steekproef opgehoogd om voldoende respondenten te hebben om cijfers op wijkniveau te kunnen presenteren. Omdat deze cijfers op een andere manier zijn berekend, kunnen ze afwijken van de cijfers die hier worden gepresenteerd. Niet alleen het onderliggende model is anders, ook het aantal achtergrondkenmerken dat wordt gebruikt verschilt; bij de RIVM schattingen wordt meer informatie over de bevolking gebruikt. Over het algemeen leiden de RIVM schattingen tot kleinere verschillen tussen gebieden dan de cijfers die verkregen zijn door middel van weegmethoden.

    Hieronder vindt u een lijstje van GGD'en met eigen wijkcijfers:

  • Regionale verschillen: Schattingen per wijk

    Aanleiding
    Vanwege de decentralisaties in het sociaal domein is steeds meer informatie nodig over gezondheid gerelateerde indicatoren op kleinere geografische niveaus. Daarom heeft het RIVM een model ontwikkeld om cijfers te kunnen berekenen op wijk- en buurtniveau op basis van de Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen van GGD’en, CBS en RIVM. Ondanks dat de Gezondheidsmonitor een enorm databestand is, bevat het onvoldoende respondenten om met behulp van weegmethoden cijfers te berekenen voor alle wijken en buurten in Nederland. In 2012 zijn de eerste wijk- en buurtcijfers gepresenteerd. Op basis van de Gezondheidsmonitor 2016 zijn nieuwe cijfers berekend.

    Methode
    In het kader van de Gezondheidsmonitor zijn via vragenlijsten gegevens over gezondheid en leefstijl verzameld over volwassenen van 19 jaar en ouder. De ruim 457.000 deelnemers aan de Gezondheidsmonitor zijn anoniem in een beveiligde omgeving gekoppeld aan registratiebestanden van het CBS. Deze bestanden bevatten informatie over een reeks achtergrondkenmerken, zoals leeftijd, geslacht, herkomst, huishoudsamenstelling, opleidingsniveau, inkomen en woningtype. Er is een statistisch model gebruikt om de gezondheid en leefstijl te relateren aan deze achtergrondkenmerken. Ook wordt informatie uit de naastgelegen gebieden meegenomen. Door middel van deze relatie is het daarna mogelijk om voor alle volwassenen hun verwachte gezondheid en leefstijl te berekenen. De uitkomsten worden vervolgens gemiddeld over de betreffende wijk of buurt.

    Schattingen
    De cijfers op wijk- en buurtniveau moeten met voorzichtigheid worden gebruikt. Met het model wordt de werkelijkheid zo goed mogelijk benaderd, maar de cijfers blijven schattingen van de werkelijkheid. Daarom worden de uitkomsten ook als hele cijfers (dus zonder decimalen) gepresenteerd. 
    De cijfers uit de Gezondheidsmonitor die zijn verkregen met behulp van weegmethoden zijn echter ook een benadering van de werkelijkheid. De weging is nodig vanwege o.a. selectieve non-respons. Net zoals bij de berekeningen van de wijk- en buurtcijfers zijn de weegfactoren van het CBS ook gebaseerd op achtergrondkenmerken van de respondenten. 

    Verschil tussen cijfers
    Verschillende GGD’en hebben voor de Gezondheidsmonitor 2016 de steekproef opgehoogd om voldoende respondenten te hebben om cijfers op wijkniveau te kunnen presenteren. Omdat deze cijfers op een andere manier zijn berekend, kunnen ze afwijken van de cijfers die hier worden gepresenteerd. Niet alleen het onderliggende model is anders, ook het aantal achtergrondkenmerken dat wordt gebruikt verschilt; bij de RIVM schattingen wordt meer informatie over de bevolking gebruikt. Over het algemeen leiden de RIVM schattingen tot kleinere verschillen tussen gebieden dan de cijfers die verkregen zijn door middel van weegmethoden. 

    Let op: de gepresenteerde gemeentecijfers zijn berekend via de weegmethode van het CBS. De gepresenteerde wijk- en buurtcijfers zijn daardoor niet direct vergelijkbaar met deze gemeentecijfers.

    Grote aantallen nodig

    Voor het doen van dit soort schattingen zijn grote aantallen respondenten nodig. Het is dus niet zo dat het ontwikkelde model de Gezondheidsmonitors kan vervangen. Hoe meer respondenten er zijn, hoe minder er geschat hoeft te worden en hoe beter de cijfers zijn.

    Samenwerking
    De cijfers zijn berekend in het kader van het Strategisch Programma RIVM (SPR), een programma voor onderzoek, innovatie en kennisontwikkeling. Een werkgroep van epidemiologen van GGD’en en GGD GHOR NL is er bij betrokken. 

    Meer weten?
    Een uitgebreide toelichting op de gebruikte methode is beschreven in een artikel (van de Kassteele et al., 2017). Voor de cijfers van 2016 zijn enkele aanpassingen gedaan aan het model.

    Voor vragen kunt u contact opnemen met carolien.van.den.brink@rivm.nl.

    Bronnen en literatuur

    Literatuur

    1. van de Kassteele J, Zwakhals L, Breugelmans O, Ameling C, van den Brink C. Estimating the prevalence of 26 health-related indicators at neighbourhood level in the Netherlands using structured additive regression. International Journal of Health Geographics. 2017;(1). Bron | DOI
  • Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen: matig of hoog risico op een angststoornis of depressie

    Deze indicator is gebaseerd op de Nederlandse versie van de Kessler-10 vragenlijst (K10), een veel gebruikte vragenlijst voor screening van angst en depressie. 

    Iedere vraag heeft 5 antwoordcategorieën: 1 'Altijd'; 2 'Meestal'; 3 'Soms'; 4 'Af en toe'; 5 'Nooit' 9 'onbekend'
    Bij antwoord 1 'altijd' krijg je in dit geval de hoogste score 5, bij antwoord 5 'nooit' krijgt de laagste score 1.
    (Bij 3 of meer items missing, krijgt de indicator de waarde missing. Bij 1 of 2 items missing wordt de waarde geïmputeerd obv de gemiddelde score op dat item)

    De volgende vragen gaan over hoe u zich voelde in de afgelopen 4 weken?

    • Hoe vaak voelde u zich erg vermoeid zonder duidelijke reden?
    • Hoe vaak voelde u zich zenuwachtig?
    • Hoe vaak was u zo zenuwachtig dat u niet tot rust kon komen?
    • Hoe vaak voelde u zich hopeloos?
    • Hoe vaak voelde u zich rusteloos of ongedurig?
    • Hoe vaak voelde u zich zo rusteloos dat u niet meer stil kon zitten?
    • Hoe vaak voelde u zich somber of depressief?
    • Hoe vaak had u het gevoel dat alles veel moeite kostte?
    • Hoe vaak voelde u zich zo somber dat niets hielp om u op te vrolijken?
    • Hoe vaak vond u zichzelf afkeurenswaardig, minderwaardig of waardeloos?

    De antwoorden op de K10 worden samengevat in een score tussen de 10-50.
    10 t/m 15: geen of laag risico
    16 t/m 29: matig risico
    30 t/m 50: hoog risico op een angststoornis of depressie.