Volksgezondheidenzorg.info

Zoekveld

ProstaatkankerRegionaal & InternationaalInternationaal

Cijfers & Context

Sterfte aan prostaatkanker afgenomen

Regionaal & Internationaal

Hogere incidentie in Noord- en West-Europa

Kosten

Kosten van zorg 254 miljoen euro in 2011

Preventie & Zorg

Onvoldoende basis voor bevolkingsonderzoek

Internationale vergelijking van prostaatkanker

Incidentie van prostaatkanker internationaal 2018

LandIncidentie
Ierland265,2
Estland248,9
Noorwegen239,9
Zweden221,0
Frankrijk216,3
Letland195,0
Cyprus194,1
Tsjechië192,6
Verenigd Koninkrijk190,5
Luxemburg180,1
Slovenië179,4
Zwitserland174,5
Finland173,7
Denemarken169,3
EU28158,5
NEDERLAND153,8
Duitsland148,8
Spanje147,9
België147,1
Malta146,9
Hongarije144,1
Italië140,6
Oostenrijk138,0
Bulgarije136,4
Portugal133,0
Slowakije131,8
Kroatië126,8
Litouwen126,3
Griekenland122,8
Polen105,2
Roemenië80,2

Bron: ECIS 

  • Gestandaardiseerd naar de Europese bevolking

Incidentie prostaatkanker in Nederland gemiddeld

De incidentie van prostaatkanker is in Nederland gemiddeld vergeleken met andere landen van de Europese Unie (EU). De incidentie is in Noord- en West-Europa over het algemeen hoger dan in Zuid- en Oost-Europa (Arnold et al., 2013; Ferlay et al., 2013; Center et al., 2012).

Stabilisatie incidentie in enkele EU-landen

Tussen 1995 en 2008 is de incidentie van prostaatkanker in de meeste EU-landen flink gestegen maar de laatste paar jaar laten enkele Noord- en West-Europese landen een stabilisatie of lichte daling zien. De stijging komt door de introductie van tests op prostaatkanker met een prostaat specifiek antigeen (PSA-) bepaling (Arnold et al., 2013; Center et al., 2012; Ferlay et al., 2010; Karim-Kos et al., 2008). Vroege opsporing met PSA leidt echter vaak tot vaststelling van een langzaam groeiende tumor in de prostaat die nog niet levensbedreigend is.  Door verschillen tussen landen in de intensiteit van het gebruik van PSA-bepalingen, is het moeilijk de verschillen in incidentie goed te interpreteren (Karim-Kos et al., 2008).

Meer informatie

Experts en redactie

Datum publicatie

26-07-2018

Bronnen en literatuur

Literatuur

  1. Arnold M, Karim-Kos HE, Coebergh JWW, Byrnes G, Antilla A, Ferlay J, et al. Recent trends in incidence of five common cancers in 26 European countries since 1988: Analysis of the European Cancer Observatory. Eur J Cancer. 2013. Pubmed | DOI
  2. Ferlay J, Steliarova-Foucher E, Lortet-Tieulent J, Rosso S, Coebergh JWW, Comber HH, et al. Cancer incidence and mortality patterns in Europe: estimates for 40 countries in 2012. Eur J Cancer. 2013;49(6):1374-403. Pubmed | DOI
  3. Center MM, Jemal A, Lortet-Tieulent J, Ward E, Ferlay J, Brawley O, et al. International variation in prostate cancer incidence and mortality rates. Eur Urol. 2012;61(6):1079-92. Pubmed | DOI
  4. Ferlay J, Parkin DM, Steliarova-Foucher E. Estimates of cancer incidence and mortality in Europe in 2008. Eur J Cancer. 2010;46(4):765-81. Pubmed | DOI
  5. Karim-Kos HE, de Vries E, Soerjomataram I, Lemmens V, Siesling SS, Coebergh JWW. Recent trends of cancer in Europe: a combined approach of incidence, survival and mortality for 17 cancer sites since the 1990s. Eur J Cancer. 2008;44(10):1345-89. Pubmed | DOI

Internationale vergelijking sterfte aan prostaatkanker

Sterfte aan prostaatkanker internationaal 2015

LandPer 100.000 mannen
Estland78,0
Letland69,4
Slovenië62,4
Noorwegen62,3
Litouwen61,0
Zweden60,3
Kroatië59,4
Denemarken59,1
Slowakije51,1
Verenigd Koninkrijk49,3
Polen46,2
NEDERLAND45,6
Zwitserland45,4
Finland45,2
Ierland44,1
Portugal41,7
Hongarije41,7
Duitsland40,7
Tsjechië40,6
Cyprus40,1
EU39,3
België37,7
Oostenrijk37,1
Bulgarije36,1
Frankrijk35,1
Luxemburg33,9
Griekenland33,4
Roemenië32,9
Spanje31,1
Italië26,4
Malta24,0

Bron: Eurostat

Sterfte aan prostaatkanker bovengemiddeld in Nederland

De sterfte aan prostaatkanker is in Nederland hoger dan het gemiddelde van de Europese Unie. In Nederland is de sterfte aan prostaatkanker in de periode 1978-1994 gestegen. Dit geldt ook voor veel andere westerse landen. De toegenomen sterfte aan prostaatkanker blijkt voornamelijk te worden veroorzaakt door een toename van de sterfte onder oudere mannen (65+). Na 1995 is de sterfte door prostaatkanker in de meeste EU15-lidstaten gedaald, terwijl de sterfte in de Baltische staten en een aantal andere nieuwe EU-lidstaten juist is gestegen (Bray & Kiemeney, 2017). In de landen met een stijging was de sterfte doorgaans lager. Doordat de sterfte in deze landen stijgt, zijn de sterftecijfers van Europese landen dichter bij elkaar gekomen (Bray & Kiemeney, 2017; Bosetti et al., 2011).

Meer informatie

Datum publicatie

26-04-2018

Bronnen en literatuur

Literatuur

  1. Bray F, Kiemeney LA. Management of Prostate Cancer: Epidemiology of Prostate Cancer in Europe: Patterns, Trends and Determinants. Bolla M, van Poppel H, editors. Cham: Springer International Publishing; 2017. Bron | DOI
  2. Bosetti CC, Bertuccio P, Chatenoud L, Negri E, LaVecchia C, Levi F. Trends in mortality from urologic cancers in Europe, 1970-2008. Eur Urol. 2011;60(1):1-15. Pubmed | DOI

Internationale vergelijking overleving van prostaatkanker

Prostaatkanker internationaal

[container]
  • De cijfers zijn gecorrigeerd voor verschillen in bevolkingsopbouw tussen landen door standaardisatie naar de 'International Cancer Survival Standard' (ICSS-2)
  • Naast het percentage overleving zijn ook de onder- en bovengrens van het 95%-betrouwbaarheidsinterval weergegeven.

Overleving in Nederland gemiddeld in de EU

De relatieve vijfjaarsoverleving van prostaatkanker in Nederland is gemiddeld in vergelijking met andere EU-landen. Voor de meeste EU-landen is de overleving tussen de 80 en de 95% met uitzondering van enkele Oost-Europese landen. Sinds halverwege de jaren negentig van de vorige eeuw is de overleving in de meeste landen toegenomen. De relatieve vijfjaarsoverleving nam met 5 tot 10% toe in Oostenrijk en Portugal. In dezelfde periode nam de overleving met meer dan 10% toe in Finland,Noorwegen, Zweden, Kroatië, Italië, Malta, Spanje, Frankrijk, Duitsland, Nederland en Zwitserland. De overleving nam met meer dan 20% toe in Denemarken, Estland, Ierland, Letland, Litouwen, het Verenigd Koninkrijk, Slovenië, Bulgarije, Tsjechië en Polen (Allemani et al., 2018).
Sinds de introductie van de PSA-bepaling is dus niet alleen de prostaatkankerincidentie, maar ook de overleving van prostaatkankerpatiënten aanzienlijk gestegen (Sant et al., 2009; Verdecchia et al., 2009).

Verschillen in overleving door verschillen in gebruik van PSA-bepaling

Verschillen in overlevingspercentages tussen landen kunnen het gevolg zijn van verschillen in de zorg voor kankerpatiënten. Voor prostaatkanker hoeft dit echter niet altijd het geval te zijn. Doordat in sommige landen gebruikgemaakt wordt van PSA-bepaling en in sommige landen niet, treden er binnen Europa grote verschillen op. Doordat vroege opsporing met PSA kan leiden tot vaststelling van langzaam groeiende en niet levensbedreigende tumoren, wordt de overleving aanzienlijk verlengd (Karim-Kos et al., 2008).

Meer informatie

Bronnen en literatuur

Literatuur

  1. Allemani C, Matsuda T, Di Carlo V, Harewood R, Matz M, Nikšić M, et al. Global surveillance of trends in cancer survival 2000-14 (CONCORD-3): analysis of individual records for 37 513 025 patients diagnosed with one of 18 cancers from 322 population-based registries in 71 countries. Lancet. 2018;391(10125):1023-1075. Pubmed | DOI
  2. Sant M, Allemani C, Santaquilani M, Knijn A, Marchesi F, Capocaccia R. EUROCARE-4. Survival of cancer patients diagnosed in 1995-1999. Results and commentary. Eur J Cancer. 2009;45(6):931-91. Pubmed | DOI
  3. Verdecchia A, Guzzinati S, Francisci S, de Angelis R, Bray FI, Allemani C, et al. Survival trends in European cancer patients diagnosed from 1988 to 1999. Eur J Cancer. 2009;45(6):1042-66. Pubmed | DOI
  4. Karim-Kos HE, de Vries E, Soerjomataram I, Lemmens V, Siesling SS, Coebergh JWW. Recent trends of cancer in Europe: a combined approach of incidence, survival and mortality for 17 cancer sites since the 1990s. Eur J Cancer. 2008;44(10):1345-89. Pubmed | DOI

Verantwoording

Definities
  • Wat is prostaatkanker?

    Prostaatkanker is een kwaadaardige tumor van de prostaat. Kwaadaardige prostaattumoren zijn meestal adenocarcinomen, die ontstaan in kliercellen in het prostaatweefsel. Slechts een klein percentage (circa 5%) van de kwaadaardige prostaattumoren ontstaat ergens anders in de prostaat (in het steun-, bind- of vaatweefsel).

Bronverantwoording
  • Tabel: Bronnen bij de cijfers over prostaatkanker

    Bron

    Indicator in VZinfo

    Gepresenteerde populatie VZinfo

    Meer informatie

    Nederlandse Kanker Registratie (NKR)

    Aantal nieuwe gevallen, Tienjaarsprevalentie

    Nederlandse bevolking 

    IKNLNKR

    Nederlandse Kanker Registratie (NKR)

    Overleving (percentage)

    Geregistreerd aantal mensen met longkanker

    IKNLNKR

    Landelijke Medische Registratie (LMR)

    Klinische opnamedagen, klinische opnamen, gemiddelde opnameduur, dagopnamen met prostaatkanker als hoofdontslagdiagnose

    Nederlandse bevolking 

    LMR

    CBS Doodsoorzakenstatistiek

    Aantal sterfgevallen

    Nederlandse bevolking 

    CBS Doodsoorzakenstatistiek

    Kosten van Ziektenstudie

    Kosten van zorg voor prostaatkanker

    Nederlandse bevolking 
     

    Kosten van Ziekten database

    European Cancer Information System (ECIS)

    Aantal nieuwe gevallen

    Europese bevolking

    ECIS

    Eurostat

    Aantal sterfgevallen

    Europese bevolking 

    Eurostat

    OECD Relatieve 5-jaarsoverleving Europese bevolking OECD; Allemani et al., 2018

     

    Bronnen en literatuur

    Literatuur

    1. Allemani C, Matsuda T, Di Carlo V, Harewood R, Matz M, Nikšić M, et al. Global surveillance of trends in cancer survival 2000-14 (CONCORD-3): analysis of individual records for 37 513 025 patients diagnosed with one of 18 cancers from 322 population-based registries in 71 countries. Lancet. 2018;391(10125):1023-1075. Pubmed | DOI
  • Automatisch coderen bij CBS-doodsoorzakenstatistiek

    Met ingang van het statistiekjaar 2013 codeert het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) doodsoorzakenformulieren automatisch met behulp van het softwarepakket IRIS. Dit is een verschil met voorgaande jaren waarin doodsoorzakenformulieren handmatig werden verwerkt. Automatische codering brengt een betere internationale vergelijkbaarheid en reproduceerbaarheid van de gegevens met zich mee. Het veroorzaakt echter ook verschuivingen in doodsoorzaken. Daardoor zijn de sterftecijfers vanaf het jaar 2013 niet altijd goed vergelijkbaar met sterftecijfers uit eerdere jaren. Voor meer informatie over het automatisch coderen verwijzen wij naar vier artikelen van het CBS:

    • Het automatisch coderen van doodsoorzaken. Een nieuwe werkwijze bij de doodsoorzakenstatistiek (Harteloh et al., 2014)
    • Verschuivingen in de doodsoorzakenstatistiek bij de introductie van het automatisch coderen (Harteloh, 2014)
    • Van handmatig naar automatisch coderen van doodsoorzaken. Een bridge coding study (Harteloh, 2015)
    • Veranderingen in de doodsoorzakenstatistiek 2012-2013 (Harteloh, 2016)

    Bronnen en literatuur

    Literatuur

    1. Harteloh PPM, van Hilten O, Kardaun JWPF. Het automatisch coderen van doodsoorzaken. Een nieuwe werkwijze bij de doodsoorzakenstatistiek. Den Haag: Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS); 2014. Bron
    2. Harteloh PPM. Verschuivingen in de doodsoorzakenstatistiek bij de introductie van het automatisch coderen. Den Haag: Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS); 2014. Bron
    3. Harteloh PPM. Van handmatig naar automatisch coderen van doodsoorzaken. Een bridge coding study. Den Haag: Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS); 2015. Bron
    4. Harteloh PPM. Veranderingen in de doodsoorzakenstatistiek 2012-2013. Den Haag: Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS); 2016. Bron

Data en gegevensbronnen