Volksgezondheidenzorg.info

Zoekveld

OvergewichtRegionaal & InternationaalRegionaal

Cijfers & Context

49% van de Nederlanders is te zwaar

Regionaal & Internationaal

Minder overgewicht in Nederland vergeleken met EU

Kosten

Preventie & Zorg

Integrale aanpak bij preventie van overgewicht

Overgewicht per GGD-regio

Overgewicht 2016

Per GGD-regio, volwassenen van 19 jaar en ouder
Overgewicht 2016
GGD-regioPercentage
GGD Amsterdam40,7
GGD Brabant-Zuidoost47,3
GGD Drenthe52,9
GGD Flevoland52,4
GGD Fryslân50,4
GGD Gelderland-Zuid48,1
GGD Gooi en Vechtstreek42,9
GGD Groningen49,9
GGD Haaglanden48,1
GGD Hart voor Brabant49,4
GGD Hollands Midden48,6
GGD Hollands Noorden48,4
GGD IJsselland48,5
GGD Kennemerland47,4
GGD Limburg-Noord51,1
GGD Noord- en Oost-Gelderland51,9
GGD regio Utrecht44,0
GGD Rotterdam-Rijnmond51,7
GGD Twente52,1
GGD West-Brabant50,8
GGD Zaanstreek-Waterland51,4
GGD Zeeland51,0
GGD Zuid-Holland Zuid51,9
GGD Zuid-Limburg52,2
Veiligheids- en Gezondheidsregio Gelderland-Midden47,4
View all detail data

Minste overgewicht in de GGD-regio Amsterdam

Het percentage volwassenen met overgewicht is het laagst in de GGD-regio Amsterdam (40,7%). Ook in de regio Gooi en Vechtstreek is het aandeel volwassenen met overgewicht lager dan in de rest van Nederland (42,9%). Het percentage volwassenen met overgewicht is het hoogst in de GGD regio’s Drenthe, Flevoland, Zuid-Limburg en Twente. In deze regio’s kampt ruim 52% met overgewicht. Dat wil zeggen dat deze personen een BMI van 25 of hoger hebben. In Nederland is gemiddeld 48,9% van de volwassenen van 19 jaar en ouder te zwaar.

Cijfers per gemeente

Vergelijk met andere kaart

Meer informatie

Obesitas per GGD-regio

Obesitas 2016

Per GGD-regio, volwassenen van 19 jaar en ouder
Obesitas 2016
GGD-regioPercentage
GGD Amsterdam11,6
GGD Brabant-Zuidoost12,3
GGD Drenthe15,7
GGD Flevoland14,9
GGD Fryslân13,4
GGD Gelderland-Zuid13,1
GGD Gooi en Vechtstreek10,3
GGD Groningen14,7
GGD Haaglanden13,8
GGD Hart voor Brabant14,2
GGD Hollands Midden13,2
GGD Hollands Noorden13,1
GGD IJsselland13,0
GGD Kennemerland12,5
GGD Limburg-Noord14,2
GGD Noord- en Oost-Gelderland14,0
GGD regio Utrecht12,2
GGD Rotterdam-Rijnmond15,9
GGD Twente14,3
GGD West-Brabant14,3
GGD Zaanstreek-Waterland15,1
GGD Zeeland14,0
GGD Zuid-Holland Zuid15,8
GGD Zuid-Limburg16,4
Veiligheids- en Gezondheidsregio Gelderland-Midden14,3
View all detail data

Minder obesitas in de GGD-regio's Gooi en Vechtstreek en Amsterdam

In de GGD-regio's Gooi en Vechtstreek en Amsterdam is het percentage volwassenen van 19 jaar en ouder met obesitas het laagst (respectievelijk 10,3 en 11,6%). Het hoogst scoort de GGD-regio Zuid-limburg (ruim 16%). In Nederland heeft gemiddeld 13,8% van de volwassenen van 19 jaar en ouder obesitas (ernstig overgewicht) . Ernstig overgewicht betekent een BMI van 30 of hoger.

Cijfers per gemeente

Vergelijk met andere kaart

Meer informatie

Experts en redactie

Overgewicht per wijk

Overgewicht 2016

Per wijk*, personen van 19 jaar en ouder
Overgewicht 2016
Gemeente
's-Gravenhage
's-Hertogenbosch
Aa en Hunze
Aalburg
Aalsmeer
Aalten
Achtkarspelen
Alblasserdam
Albrandswaard
Alkmaar
Almelo
Almere
Alphen-Chaam
Alphen aan den Rijn
Ameland
Amersfoort
Amstelveen
Amsterdam
Apeldoorn
Appingedam
Arnhem
Assen
Asten
Baarle-Nassau
Baarn
Barendrecht
Barneveld
Bedum
Beek
Beemster
Beesel
Bellingwedde
Berg en Dal
Bergeijk
Bergen (L.)
Bergen (NH.)
Bergen op Zoom
Berkelland
Bernheze
Best
Beuningen
Beverwijk
Binnenmaas
Bladel
Blaricum
Bloemendaal
Bodegraven-Reeuwijk
Boekel
Borger-Odoorn
Borne
Borsele
Boxmeer
Boxtel
Breda
Brielle
Bronckhorst
Brummen
Brunssum
Bunnik
Bunschoten
Buren
Capelle aan den IJssel
Castricum
Coevorden
Cranendonck
Cromstrijen
Cuijk
Culemborg
Dalfsen
Dantumadiel
De Bilt
De Fryske Marren
De Marne
De Ronde Venen
De Wolden
Delft
Delfzijl
Den Helder
Deurne
Deventer
Diemen
Dinkelland
Doesburg
Doetinchem
Dongen
Dongeradeel
Dordrecht
Drechterland
Drimmelen
Dronten
Druten
Duiven
Echt-Susteren
Edam-Volendam
Ede
Eemnes
Eemsmond
Eersel
Eijsden-Margraten
Eindhoven
Elburg
Emmen
Enkhuizen
Enschede
Epe
Ermelo
Etten-Leur
Ferwerderadiel
Franekeradeel
Geertruidenberg
Geldermalsen
Geldrop-Mierlo
Gemert-Bakel
Gennep
Giessenlanden
Gilze en Rijen
Goeree-Overflakkee
Goes
Goirle
Gooise Meren
Gorinchem
Gouda
Grave
Groningen
Grootegast
Gulpen-Wittem
Haaksbergen
Haaren
Haarlem
Haarlemmerliede en Spaarnwoude
Haarlemmermeer
Halderberge
Hardenberg
Harderwijk
Hardinxveld-Giessendam
Haren
Harlingen
Hattem
Heemskerk
Heemstede
Heerde
Heerenveen
Heerhugowaard
Heerlen
Heeze-Leende
Heiloo
Hellendoorn
Hellevoetsluis
Helmond
Hendrik-Ido-Ambacht
Hengelo
het Bildt
Heumen
Heusden
Hillegom
Hilvarenbeek
Hilversum
Hof van Twente
Hollands Kroon
Hoogeveen
Hoogezand-Sappemeer
Hoorn
Horst aan de Maas
Houten
Huizen
Hulst
IJsselstein
Kaag en Braassem
Kampen
Kapelle
Katwijk
Kerkrade
Koggenland
Kollumerland en Nieuwkruisland
Korendijk
Krimpen aan den IJssel
Krimpenerwaard
Laarbeek
Landerd
Landgraaf
Landsmeer
Langedijk
Lansingerland
Laren
Leek
Leerdam
Leeuwarden
Leeuwarderadeel
Leiden
Leiderdorp
Leidschendam-Voorburg
Lelystad
Leudal
Leusden
Lingewaal
Lingewaard
Lisse
Littenseradiel
Lochem
Loon op Zand
Lopik
Loppersum
Losser
Maasdriel
Maasgouw
Maassluis
Maastricht
Marum
Medemblik
Meerssen
Menameradiel
Menterwolde
Meppel
Middelburg
Midden-Delfland
Midden-Drenthe
Mill en Sint Hubert
Moerdijk
Molenwaard
Montferland
Montfoort
Mook en Middelaar
Neder-Betuwe
Nederweert
Neerijnen
Nieuwegein
Nieuwkoop
Nijkerk
Nijmegen
Nissewaard
Noord-Beveland
Noordenveld
Noordoostpolder
Noordwijk
Noordwijkerhout
Nuenen, Gerwen en Nederwetten
Nunspeet
Nuth
Oegstgeest
Oirschot
Oisterwijk
Oldambt
Oldebroek
Oldenzaal
Olst-Wijhe
Ommen
Onderbanken
Oost Gelre
Oosterhout
Ooststellingwerf
Oostzaan
Opmeer
Opsterland
Oss
Oud-Beijerland
Oude IJsselstreek
Ouder-Amstel
Oudewater
Overbetuwe
Papendrecht
Peel en Maas
Pekela
Pijnacker-Nootdorp
Purmerend
Putten
Raalte
Reimerswaal
Renkum
Renswoude
Reusel-De Mierden
Rheden
Rhenen
Ridderkerk
Rijnwaarden
Rijssen-Holten
Rijswijk
Roerdalen
Roermond
Roosendaal
Rotterdam
Rozendaal
Rucphen
Schagen
Scherpenzeel
Schiedam
Schiermonnikoog
Schijndel
Schinnen
Schouwen-Duiveland
Simpelveld
Sint-Michielsgestel
Sint-Oedenrode
Sint Anthonis
Sittard-Geleen
Sliedrecht
Slochteren
Sluis
Smallingerland
Soest
Someren
Son en Breugel
Stadskanaal
Staphorst
Stede Broec
Steenbergen
Steenwijkerland
Stein
Stichtse Vecht
Strijen
Súdwest-Fryslân
Ten Boer
Terneuzen
Terschelling
Texel
Teylingen
Tholen
Tiel
Tilburg
Tubbergen
Twenterand
Tynaarlo
Tytsjerksteradiel
Uden
Uitgeest
Uithoorn
Urk
Utrecht
Utrechtse Heuvelrug
Vaals
Valkenburg aan de Geul
Valkenswaard
Veendam
Veenendaal
Veere
Veghel
Veldhoven
Velsen
Venlo
Venray
Vianen
Vlaardingen
Vlagtwedde
Vlieland
Vlissingen
Voerendaal
Voorschoten
Voorst
Vught
Waalre
Waalwijk
Waddinxveen
Wageningen
Wassenaar
Waterland
Weert
Weesp
Werkendam
West Maas en Waal
Westerveld
Westervoort
Westland
Weststellingwerf
Westvoorne
Wierden
Wijchen
Wijdemeren
Wijk bij Duurstede
Winsum
Winterswijk
Woensdrecht
Woerden
Wormerland
Woudenberg
Woudrichem
Zaanstad
Zaltbommel
Zandvoort
Zederik
Zeewolde
Zeist
Zevenaar
Zoetermeer
Zoeterwoude
Zuidhorn
Zuidplas
Zundert
Zutphen
Zwartewaterland
Zwijndrecht
Zwolle

*Deze wijkcijfers kunnen afwijken van door de GGD of gemeente gepubliceerde enquêtecijfers. Klik hier voor een overzicht van de regio's met eigen cijfers op wijkniveau.

Deze cijfers kunnen afwijken van door de GGD of gemeente gepubliceerde enquêtecijfers. Klik hier voor een overzicht van de regio's met eigen cijfers op wijkniveau.

View all detail data

Overgewicht per wijk

De kaart presenteert cijfers over overgewicht. Dit is het percentage personen van 19 jaar en ouder met een BMI van 25,0 kg/m2 en hoger, gebaseerd op zelf-gerapporteerde lengte en gewicht.

Het RIVM heeft cijfers over gezondheid en leefstijl berekend voor alle wijken en buurten in Nederland op basis van ruim 457.000 respondenten van de Gezondheidsmonitor volwassenen 2016 van GGD’en, CBS en RIVM. Omdat er vaak te weinig respondenten per wijk of buurt zijn, gebruikt het RIVM een model waarmee de cijfers berekend kunnen worden. Dit zijn zogenaamde kleine-domeinschatters (van de Kassteele et al., 2017).

Verschillende GGD’en hebben voor de Gezondheidsmonitor 2016 de steekproef opgehoogd om wijkcijfers te kunnen presenteren. De cijfers in de kaart hiernaast kunnen afwijken van de door de GGD gepubliceerde cijfers, omdat deze op een andere manier zijn berekend. 

Cijfers op buurtniveau

De getoonde wijkcijfers worden ook hier gepresenteerd. Behalve wijkcijfers worden hier ook buurtcijfers in kaart gebracht. Voor elke gemeente wordt een kaart getoond met cijfers voor alle wijken of voor alle buurten in die gemeente.    

Vergelijk met andere kaart

Meer informatie

Bronnen en literatuur

Literatuur

  1. van de Kassteele J, Zwakhals L, Breugelmans O, Ameling C, van den Brink C. Estimating the prevalence of 26 health-related indicators at neighbourhood level in the Netherlands using structured additive regression. International Journal of Health Geographics. 2017;(1). Bron | DOI

Obesitas per wijk

Obesitas 2016

Per wijk*, personen van 19 jaar en ouder
Obesitas 2016
Gemeente
's-Gravenhage
's-Hertogenbosch
Aa en Hunze
Aalburg
Aalsmeer
Aalten
Achtkarspelen
Alblasserdam
Albrandswaard
Alkmaar
Almelo
Almere
Alphen-Chaam
Alphen aan den Rijn
Ameland
Amersfoort
Amstelveen
Amsterdam
Apeldoorn
Appingedam
Arnhem
Assen
Asten
Baarle-Nassau
Baarn
Barendrecht
Barneveld
Bedum
Beek
Beemster
Beesel
Bellingwedde
Berg en Dal
Bergeijk
Bergen (L.)
Bergen (NH.)
Bergen op Zoom
Berkelland
Bernheze
Best
Beuningen
Beverwijk
Binnenmaas
Bladel
Blaricum
Bloemendaal
Bodegraven-Reeuwijk
Boekel
Borger-Odoorn
Borne
Borsele
Boxmeer
Boxtel
Breda
Brielle
Bronckhorst
Brummen
Brunssum
Bunnik
Bunschoten
Buren
Capelle aan den IJssel
Castricum
Coevorden
Cranendonck
Cromstrijen
Cuijk
Culemborg
Dalfsen
Dantumadiel
De Bilt
De Fryske Marren
De Marne
De Ronde Venen
De Wolden
Delft
Delfzijl
Den Helder
Deurne
Deventer
Diemen
Dinkelland
Doesburg
Doetinchem
Dongen
Dongeradeel
Dordrecht
Drechterland
Drimmelen
Dronten
Druten
Duiven
Echt-Susteren
Edam-Volendam
Ede
Eemnes
Eemsmond
Eersel
Eijsden-Margraten
Eindhoven
Elburg
Emmen
Enkhuizen
Enschede
Epe
Ermelo
Etten-Leur
Ferwerderadiel
Franekeradeel
Geertruidenberg
Geldermalsen
Geldrop-Mierlo
Gemert-Bakel
Gennep
Giessenlanden
Gilze en Rijen
Goeree-Overflakkee
Goes
Goirle
Gooise Meren
Gorinchem
Gouda
Grave
Groningen
Grootegast
Gulpen-Wittem
Haaksbergen
Haaren
Haarlem
Haarlemmerliede en Spaarnwoude
Haarlemmermeer
Halderberge
Hardenberg
Harderwijk
Hardinxveld-Giessendam
Haren
Harlingen
Hattem
Heemskerk
Heemstede
Heerde
Heerenveen
Heerhugowaard
Heerlen
Heeze-Leende
Heiloo
Hellendoorn
Hellevoetsluis
Helmond
Hendrik-Ido-Ambacht
Hengelo
het Bildt
Heumen
Heusden
Hillegom
Hilvarenbeek
Hilversum
Hof van Twente
Hollands Kroon
Hoogeveen
Hoogezand-Sappemeer
Hoorn
Horst aan de Maas
Houten
Huizen
Hulst
IJsselstein
Kaag en Braassem
Kampen
Kapelle
Katwijk
Kerkrade
Koggenland
Kollumerland en Nieuwkruisland
Korendijk
Krimpen aan den IJssel
Krimpenerwaard
Laarbeek
Landerd
Landgraaf
Landsmeer
Langedijk
Lansingerland
Laren
Leek
Leerdam
Leeuwarden
Leeuwarderadeel
Leiden
Leiderdorp
Leidschendam-Voorburg
Lelystad
Leudal
Leusden
Lingewaal
Lingewaard
Lisse
Littenseradiel
Lochem
Loon op Zand
Lopik
Loppersum
Losser
Maasdriel
Maasgouw
Maassluis
Maastricht
Marum
Medemblik
Meerssen
Menameradiel
Menterwolde
Meppel
Middelburg
Midden-Delfland
Midden-Drenthe
Mill en Sint Hubert
Moerdijk
Molenwaard
Montferland
Montfoort
Mook en Middelaar
Neder-Betuwe
Nederweert
Neerijnen
Nieuwegein
Nieuwkoop
Nijkerk
Nijmegen
Nissewaard
Noord-Beveland
Noordenveld
Noordoostpolder
Noordwijk
Noordwijkerhout
Nuenen, Gerwen en Nederwetten
Nunspeet
Nuth
Oegstgeest
Oirschot
Oisterwijk
Oldambt
Oldebroek
Oldenzaal
Olst-Wijhe
Ommen
Onderbanken
Oost Gelre
Oosterhout
Ooststellingwerf
Oostzaan
Opmeer
Opsterland
Oss
Oud-Beijerland
Oude IJsselstreek
Ouder-Amstel
Oudewater
Overbetuwe
Papendrecht
Peel en Maas
Pekela
Pijnacker-Nootdorp
Purmerend
Putten
Raalte
Reimerswaal
Renkum
Renswoude
Reusel-De Mierden
Rheden
Rhenen
Ridderkerk
Rijnwaarden
Rijssen-Holten
Rijswijk
Roerdalen
Roermond
Roosendaal
Rotterdam
Rozendaal
Rucphen
Schagen
Scherpenzeel
Schiedam
Schiermonnikoog
Schijndel
Schinnen
Schouwen-Duiveland
Simpelveld
Sint-Michielsgestel
Sint-Oedenrode
Sint Anthonis
Sittard-Geleen
Sliedrecht
Slochteren
Sluis
Smallingerland
Soest
Someren
Son en Breugel
Stadskanaal
Staphorst
Stede Broec
Steenbergen
Steenwijkerland
Stein
Stichtse Vecht
Strijen
Súdwest-Fryslân
Ten Boer
Terneuzen
Terschelling
Texel
Teylingen
Tholen
Tiel
Tilburg
Tubbergen
Twenterand
Tynaarlo
Tytsjerksteradiel
Uden
Uitgeest
Uithoorn
Urk
Utrecht
Utrechtse Heuvelrug
Vaals
Valkenburg aan de Geul
Valkenswaard
Veendam
Veenendaal
Veere
Veghel
Veldhoven
Velsen
Venlo
Venray
Vianen
Vlaardingen
Vlagtwedde
Vlieland
Vlissingen
Voerendaal
Voorschoten
Voorst
Vught
Waalre
Waalwijk
Waddinxveen
Wageningen
Wassenaar
Waterland
Weert
Weesp
Werkendam
West Maas en Waal
Westerveld
Westervoort
Westland
Weststellingwerf
Westvoorne
Wierden
Wijchen
Wijdemeren
Wijk bij Duurstede
Winsum
Winterswijk
Woensdrecht
Woerden
Wormerland
Woudenberg
Woudrichem
Zaanstad
Zaltbommel
Zandvoort
Zederik
Zeewolde
Zeist
Zevenaar
Zoetermeer
Zoeterwoude
Zuidhorn
Zuidplas
Zundert
Zutphen
Zwartewaterland
Zwijndrecht
Zwolle

*Deze wijkcijfers kunnen afwijken van door de GGD of gemeente gepubliceerde enquêtecijfers. Klik hier voor een overzicht van de regio's met eigen cijfers op wijkniveau.

Deze cijfers kunnen afwijken van door de GGD of gemeente gepubliceerde enquêtecijfers. Klik hier voor een overzicht van de regio's met eigen cijfers op wijkniveau..

View all detail data

Obesitas per wijk

De kaart presenteert cijfers over obesitas. Dit is het percentage personen van 19 jaar en ouder met een BMI van 30,0 kg/m2 en hoger, gebaseerd op zelf-gerapporteerde lengte en gewicht.

Het RIVM heeft cijfers over gezondheid en leefstijl berekend voor alle wijken en buurten in Nederland op basis van ruim 457.000 respondenten van de Gezondheidsmonitor volwassenen 2016 van GGD’en, CBS en RIVM. Omdat er vaak te weinig respondenten per wijk of buurt zijn, gebruikt het RIVM een model waarmee de cijfers berekend kunnen worden. Dit zijn zogenaamde kleine-domeinschatters (van de Kassteele et al., 2017).

Verschillende GGD’en hebben voor de Gezondheidsmonitor 2016 de steekproef opgehoogd om wijkcijfers te kunnen presenteren. De cijfers in de kaart hiernaast kunnen afwijken van de door de GGD gepubliceerde cijfers, omdat deze op een andere manier zijn berekend. 

Cijfers op buurtniveau

De getoonde wijkcijfers worden ook hier gepresenteerd. Behalve wijkcijfers worden hier ook buurtcijfers in kaart gebracht. Voor elke gemeente wordt een kaart getoond met cijfers voor alle wijken of voor alle buurten in die gemeente.    

Vergelijk met andere kaart

Meer informatie

Bronnen en literatuur

Literatuur

  1. van de Kassteele J, Zwakhals L, Breugelmans O, Ameling C, van den Brink C. Estimating the prevalence of 26 health-related indicators at neighbourhood level in the Netherlands using structured additive regression. International Journal of Health Geographics. 2017;(1). Bron | DOI

Deelname Landelijke Gezondheidsprogramma's per gemeente

Deelname landelijke gezondheidsprogramma's

Per gemeente, peildatum april 2018*
Deelname landelijke gezondheidsprogramma's
GemeenteAantal
Aa en Hunze4
Aalburg2
Aalsmeer5
Aalten3
Achtkarspelen4
Alblasserdam5
Albrandswaard2
Alkmaar7
Almelo6
Almere7
Alphen aan den Rijn6
Alphen-Chaam2
Ameland2
Amersfoort7
Amstelveen6
Amsterdam8
Apeldoorn7
Appingedam3
Arnhem6
Assen5
Asten4
Baarle-Nassau1
Baarn4
Barendrecht3
Barneveld4
Bedum3
Beek3
Beemster3
Beesel5
Berg en Dal6
Bergeijk4
Bergen (L.)6
Bergen (NH.)3
Bergen op Zoom8
Berkelland4
Bernheze5
Best4
Beuningen5
Beverwijk4
Binnenmaas5
Bladel3
Blaricum3
Bloemendaal5
Bodegraven-Reeuwijk4
Boekel3
Borger-Odoorn7
Borne4
Borsele3
Boxmeer6
Boxtel6
Breda8
Brielle3
Bronckhorst3
Brummen5
Brunssum6
Bunnik4
Bunschoten3
Buren4
Capelle aan den IJssel4
Castricum5
Coevorden4
Cranendonck5
Cromstrijen4
Cuijk7
Culemborg5
Dalfsen5
Dantumadiel4
De Bilt4
De Fryske Marren6
De Marne2
De Ronde Venen4
De Wolden5
Delft5
Delfzijl5
Den Helder7
Deurne5
Deventer7
Diemen4
Dinkelland5
Doesburg3
Doetinchem6
Dongen5
Dongeradeel3
Dordrecht9
Drechterland3
Drimmelen4
Dronten6
Druten4
Duiven5
Echt-Susteren4
Edam-Volendam4
Ede7
Eemnes4
Eemsmond2
Eersel3
Eijsden-Margraten4
Eindhoven7
Elburg4
Emmen6
Enkhuizen2
Enschede7
Epe7
Ermelo4
Etten-Leur3
Ferwerderadiel1
Geertruidenberg4
Geldermalsen5
Geldrop-Mierlo7
Gemert-Bakel6
Gennep6
Giessenlanden3
Gilze en Rijen5
Goeree-Overflakkee5
Goes5
Goirle4
Gooise Meren4
Gorinchem6
Gouda7
Grave6
Groningen7
Grootegast3
Gulpen-Wittem4
Haaksbergen4
Haaren3
Haarlem7
Haarlemmerliede en Spaarnwoude2
Haarlemmermeer6
Halderberge5
Hardenberg7
Harderwijk6
Hardinxveld-Giessendam3
Haren3
Harlingen6
Hattem3
Heemskerk7
Heemstede4
Heerde3
Heerenveen5
Heerhugowaard5
Heerlen6
Heeze-Leende3
Heiloo5
Hellendoorn7
Hellevoetsluis4
Helmond7
Hendrik-Ido-Ambacht6
Hengelo5
Heumen3
Heusden4
Hillegom4
Hilvarenbeek4
Hilversum8
Hof van Twente5
Hollands Kroon3
Hoogeveen5
Hoorn6
Horst aan de Maas6
Houten6
Huizen7
Hulst5
IJsselstein5
Kaag en Braassem2
Kampen6
Kapelle2
Katwijk5
Kerkrade5
Koggenland5
Kollumerland en Nieuwkruisland4
Korendijk2
Krimpen aan den IJssel3
Krimpenerwaard4
Laarbeek5
Landerd4
Landgraaf6
Landsmeer3
Langedijk3
Lansingerland3
Laren1
Leek3
Leerdam5
Leeuwarden6
Leiden7
Leiderdorp2
Leidschendam-Voorburg6
Lelystad7
Leudal4
Leusden2
Lingewaal4
Lingewaard5
Lisse4
Lochem5
Loon op Zand4
Lopik2
Loppersum4
Losser5
Maasdriel4
Maasgouw5
Maassluis4
Maastricht6
Marum2
Medemblik6
Meerssen5
Meierijstad8
Meppel7
Middelburg4
Midden-Delfland1
Midden-Drenthe6
Midden-Groningen5
Mill en Sint Hubert5
Moerdijk4
Molenwaard5
Montferland5
Montfoort3
Mook en Middelaar3
Neder-Betuwe4
Nederweert4
Neerijnen4
Nieuwegein4
Nieuwkoop3
Nijkerk5
Nijmegen9
Nissewaard4
Noord-Beveland1
Noordenveld4
Noordoostpolder5
Noordwijk4
Noordwijkerhout3
Nuenen, Gerwen en Nederwetten3
Nunspeet5
Nuth4
Oegstgeest3
Oirschot6
Oisterwijk3
Oldambt5
Oldebroek5
Oldenzaal6
Olst-Wijhe4
Ommen5
Onderbanken4
Oost Gelre3
Oosterhout6
Ooststellingwerf4
Oostzaan3
Opmeer2
Opsterland6
Oss9
Oud-Beijerland5
Oude IJsselstreek4
Ouder-Amstel3
Oudewater2
Overbetuwe6
Papendrecht5
Peel en Maas7
Pekela3
Pijnacker-Nootdorp3
Purmerend7
Putten4
Raalte6
Reimerswaal4
Renkum3
Renswoude0
Reusel-De Mierden3
Rheden6
Rhenen2
Ridderkerk5
Rijssen-Holten6
Rijswijk4
Roerdalen5
Roermond8
Roosendaal7
Rotterdam8
Rozendaal2
Rucphen4
Schagen7
Scherpenzeel4
Schiedam4
Schiermonnikoog2
Schinnen4
Schouwen-Duiveland4
's-Gravenhage8
's-Hertogenbosch8
Simpelveld2
Sint Anthonis4
Sint-Michielsgestel5
Sittard-Geleen7
Sliedrecht3
Sluis5
Smallingerland8
Soest3
Someren5
Son en Breugel3
Stadskanaal4
Staphorst2
Stede Broec4
Steenbergen4
Steenwijkerland5
Stein3
Stichtse Vecht6
Strijen3
Súdwest Fryslân7
Ten Boer1
Terneuzen4
Terschelling2
Texel3
Teylingen4
Tholen5
Tiel5
Tilburg7
Tubbergen5
Twenterand6
Tynaarlo4
Tytsjerksteradiel5
Uden6
Uitgeest3
Uithoorn4
Urk2
Utrecht9
Utrechtse Heuvelrug5
Vaals4
Valkenburg aan de Geul6
Valkenswaard5
Veendam4
Veenendaal7
Veere3
Veldhoven6
Velsen5
Venlo8
Venray7
Vianen5
Vlaardingen6
Vlieland2
Vlissingen4
Voerendaal2
Voorschoten2
Voorst6
Vught4
Waadhoeke5
Waalre3
Waalwijk7
Waddinxveen3
Wageningen5
Wassenaar4
Waterland4
Weert6
Weesp4
Werkendam2
West Maas en Waal4
Westerveld4
Westervoort5
Westerwolde4
Westland4
Weststellingwerf7
Westvoorne1
Wierden4
Wijchen6
Wijdemeren5
Wijk bij Duurstede2
Winsum2
Winterswijk5
Woensdrecht3
Woerden6
Wormerland2
Woudenberg2
Woudrichem2
Zaanstad9
Zaltbommel3
Zandvoort4
Zederik5
Zeewolde4
Zeist5
Zevenaar5
Zoetermeer6
Zoeterwoude1
Zuidhorn4
Zuidplas2
Zundert3
Zutphen7
Zwartewaterland3
Zwijndrecht8
Zwolle8

Door op een gemeente te klikken, wordt er getoond aan welke gezondheidsprogramma's een gemeente deelneemt. 

*niet alles heeft april 2018 als peildatum. In de tekst naast de kaart staat per programma de peildatum vermeld.

View all detail data

Landelijke Gezondheidsprogramma's

Deze kaart geeft per gemeente weer aan hoeveel landelijke gezondheidsprogramma’s zij deelnemen. Deze landelijke programma's zijn alle mede op initiatief van het ministerie van VWS tot stand gekomen. Het gaat om de volgende programma's:

  • Jongeren op Gezond Gewicht (peildatum april 2018): 136 gemeenten nemen deel aan Jongeren op Gezond Gewicht (dit is inclusief Bonaire, Saba en St. Eustatius).
  • Sport en Bewegen in de buurt (peildatum mei 2018): 368 gemeenten maken gebruik van de buurtsportcoach-regeling.
  • Gezonde School (peildatum januari 2018): Er zijn 976 scholen in het primair onderwijs; 215 scholen in het voortgezet onderwijs en 88 in het middelbaar beroepsonderwijs met een vignet gezonde school.
  • Samenwerkingsverbanden Aangepast Sporten (peildatum januari 2018): Er zijn 36 regionale samenwerkingsverbanden Aangepast sporten in Nederland. 183 gemeenten doen mee.
  • GezondIn (peildatum oktober 2017): 158 gemeenten (gemeente indeling 2018) nemen deel aan Gezond in de stad (GIDS) (dit is inclusief Bonaire, Saba en St. Eustatius). 
  • Preventie Coalities (peildatum maart 2018): 16 gemeenten zijn met zorgverzekeraars een preventiecoalitie aangegaan.
  • Alles is Gezondheid...(peilatum maart 2018): Is het onderdeel van het Nationaal Programma Preventie. 93 gemeenten hebben een pledge getekend met hun inzet voor een gezonder en vitaler Nederland.
  • Gezonde Kinderopvang (peildatum april 2018): Er zijn 148 gemeenten met één of meer kinderopvanglocaties die werken met een opgeleide coach Gezonde Kinderopvang.  
  • Gezonde Sportkantine per gemeente (peildatum april 2018): 635 sportkantines nemen deel aan het programma 'Team:Fit', daarnaast nemen 660 voetbalverenigingen deel aan ‘Lekker Bezig’. Verspreid over 318 gemeenten.
  • Gezonde Buurt (peildatum maart 2018): Er zijn 7 gemeenten die meedoen aan het programma Gezonde Buurt.
  • Preventie in de Buurt (peildatum april 2018). Preventie in de Buurt faciliteert 20 lokale werksessies. Doel is structurele samenwerking bevorderen tussen huisartsen(zorg), publieke gezondheid en andere domeinen. Zodat lokale professionals vanuit een gedeelde visie werken aan de gezondheid van wijkbewoners. 

Meer informatie

Experts en redactie

Datum publicatie

27-08-2018

Programma Jongeren op Gezond Gewicht per gemeente

Programma Jongeren op Gezond Gewicht (JOGG) 2018

Per gemeente, peildatum april 2018
Jongeren op Gezond Gewicht per gemeente 2018
Programma Jongeren op Gezond Gewicht (JOGG) 2018
GemeenteJOGGStartdatum
Aa en HunzeJa1-1-2014
AalburgNee 
AalsmeerJa30-10-2014
AaltenNee 
AchtkarspelenJa30-06-2016
AlblasserdamNee 
AlbrandswaardNee 
AlkmaarJa21-11-2012
AlmeloNee 
AlmereJa1-1-2014
Alphen aan den RijnJa7-11-2013
Alphen-ChaamNee 
AmelandJa28-1-2016
AmersfoortJa1-7-2017
AmstelveenNee 
AmsterdamJa1-11-2010
ApeldoornJa17-11-2014
AppingedamNee 
ArnhemJa1-1-2015
AssenJa1-1-2014
AstenNee 
Baarle-NassauNee 
BaarnNee 
BarendrechtNee 
BarneveldNee 
BedumNee 
BeekNee 
BeemsterNee 
BeeselJa31-12-2016
Berg en DalNee 
BergeijkNee 
Bergen (L.)Ja1-10-2016
Bergen (NH.)Nee 
Bergen op ZoomJa1-4-2014
BerkellandNee 
BernhezeNee 
BestNee 
BeuningenNee 
BeverwijkNee 
BinnenmaasJa10-11-2016
BladelNee 
BlaricumJa01-01-2018
BloemendaalNee 
Bodegraven-ReeuwijkNee 
BoekelNee 
Borger-OdoornJa1-2-2011
BorneNee 
BorseleNee 
BoxmeerNee 
BoxtelNee 
BredaJa20-5-2011
BrielleNee 
BronckhorstNee 
BrummenJa17-11-2014
BrunssumJa9-5-2014
BunnikJa01-01-2018
BunschotenNee 
BurenNee 
Capelle aan den IJsselNee 
CastricumNee 
CoevordenNee 
CranendonckNee 
CromstrijenNee 
CuijkJa3-9-2013
CulemborgNee 
DalfsenNee 
DantumadielNee 
De BiltNee 
De Fryske MarrenJa28-1-2016
De MarneNee 
De Ronde VenenNee 
De WoldenJa12-6-2013
DelftJa1-11-2010
DelfzijlNee 
Den HelderJa28-1-2016
DeurneNee 
DeventerNee 
DiemenNee 
DinkellandNee 
DoesburgNee 
DoetinchemJa23-6-2014
DongenJa1-8-2012
DongeradeelNee 
DordrechtJa1-4-2012
DrechterlandNee 
DrimmelenNee 
DrontenJa01-01-2017
DrutenNee 
DuivenNee 
Echt-SusterenNee 
Edam-VolendamNee 
EdeNee 
EemnesJa01-01-2018
EemsmondNee 
EerselNee 
Eijsden-MargratenJa01-04-2016
EindhovenNee 
ElburgJa1-1-2014
EmmenJa1-1-2014
EnkhuizenNee 
EnschedeNee 
EpeJa1-10-2017
ErmeloJa1-1-2014
Etten-LeurNee 
FerwerderadielNee 
GeertruidenbergNee 
GeldermalsenJa1-4-2016
Geldrop-MierloJa1-12-2014
Gemert-BakelNee 
GennepJa1-10-2016
GiessenlandenNee 
Gilze en RijenNee 
Goeree-OverflakkeeJa8-5-2015
GoesNee 
GoirleNee 
Gooise MerenJa01-11-2017
GorinchemNee 
GoudaJa10-2-2014
GraveJa1-1-2016
GroningenJa30-10-2014
GrootegastNee 
Gulpen-WittemJa1-10-2016
HaaksbergenNee 
HaarenNee 
HaarlemJa1-6-2012
Haarlemmerliede en SpaarnwoudeNee 
HaarlemmermeerJa14-10-2012
HalderbergeNee 
HardenbergJa1-1-2014
HarderwijkJa1-1-2014
Hardinxveld-GiessendamNee 
HarenNee 
HarlingenJa30-10-2014
HattemJa1-1-2015
HeemskerkJa30-10-2014
HeemstedeNee 
HeerdeNee 
HeerenveenJa1-10-2015
HeerhugowaardNee 
HeerlenJa1-9-2014
Heeze-LeendeNee 
HeilooNee 
HellendoornNee 
HellevoetsluisJa1-3-2014
HelmondJa30-10-2014
Hendrik-Ido-AmbachtNee 
HengeloNee 
HeumenNee 
HeusdenNee 
HillegomNee 
HilvarenbeekNee 
HilversumJa01-07-2016
Hof van TwenteNee 
Hollands KroonNee 
HoogeveenJa1-1-2014
HoornNee 
Horst aan de MaasJa01-07-2016
HoutenJa30-10-2014
HuizenJa13-07-2016
HulstNee 
IJsselsteinJa20-6-2011
Kaag en BraassemNee 
KampenJa27-3-2014
KapelleNee 
KatwijkJa27-3-2013
KerkradeJa24-3-2015
KoggenlandNee 
Kollumerland en NieuwkruislandNee 
KorendijkNee 
Krimpen aan den IJsselNee 
KrimpenerwaardNee 
LaarbeekNee 
LanderdNee 
LandgraafJa01-01-2018
LandsmeerNee 
LangedijkNee 
LansingerlandNee 
LarenNee 
LeekNee 
LeerdamNee 
LeeuwardenJa28-1-2016
LeidenJa29-6-2011
LeiderdorpNee 
Leidschendam-VoorburgJa01-03-2017
LelystadJa01-03-2018
LeudalNee 
LeusdenNee 
LingewaalNee 
LingewaardNee 
LisseNee 
LochemJa17-11-2014
Loon op ZandNee 
LopikNee 
LoppersumNee 
LosserNee 
MaasdrielNee 
MaasgouwJa1-10-2015
MaassluisNee 
MaastrichtJa1-3-2014
MarumNee 
MedemblikNee 
MeerssenJa01-04-2016
MeierijstadJa03-11-2010
MeppelJa10-10-2011
MiddelburgJa01-03-2018
Midden-DelflandNee 
Midden-DrentheJa1-1-2014
Midden-GroningenNee 
Mill en Sint HubertNee 
MoerdijkNee 
MolenwaardNee 
MontferlandNee 
MontfoortNee 
Mook en MiddelaarNee 
Neder-BetuweNee 
NederweertNee 
NeerijnenNee 
NieuwegeinNee 
NieuwkoopNee 
NijkerkJa27-12-2012
NijmegenJa01-10-2017
NissewaardNee 
Noord-BevelandNee 
NoordenveldJa1-1-2014
NoordoostpolderNee 
NoordwijkJa1-9-2017
NoordwijkerhoutNee 
Nuenen, Gerwen en NederwettenNee 
NunspeetJa1-1-2014
NuthJa28-1-2016
OegstgeestNee 
OirschotNee 
OisterwijkNee 
OldambtNee 
OldebroekJa1-1-2014
OldenzaalNee 
Olst-WijheNee 
OmmenJa1-1-2014
OnderbankenJa31-12-2016
Oost GelreNee 
OosterhoutJa01-11-2017
OoststellingwerfNee 
OostzaanNee 
OpmeerNee 
OpsterlandNee 
OssJa3-3-2014
Oud-BeijerlandNee 
Oude IJsselstreekNee 
Ouder-AmstelNee 
OudewaterNee 
OverbetuweJa01-01-2018
PapendrechtNee 
Peel en MaasJa31-12-2016
PekelaNee 
Pijnacker-NootdorpNee 
PurmerendJa15-7-2012
PuttenJa1-1-2014
RaalteNee 
ReimerswaalNee 
RenkumNee 
RenswoudeNee 
Reusel-De MierdenNee 
RhedenJa1-1-2015
RhenenNee 
RidderkerkJa01-10-2016
Rijssen-HoltenNee 
RijswijkNee 
RoerdalenNee 
RoermondJa3-9-2013
RoosendaalJa18-12-2012
RotterdamJa1-11-2010
RozendaalNee 
RucphenNee 
SchagenJa16-6-2014
ScherpenzeelNee 
SchiedamNee 
SchiermonnikoogJa28-1-2016
SchinnenJa31-12-2016
Schouwen-DuivelandNee 
's-GravenhageJa30-6-2010
's-HertogenboschJa11-2-2014
SimpelveldNee 
Sint AnthonisNee 
Sint-MichielsgestelNee 
Sittard-GeleenJa15-07-2014
SliedrechtNee 
SluisJa01-11-2017
SmallingerlandJa1-6-2012
SoestNee 
SomerenNee 
Son en BreugelNee 
StadskanaalNee 
StaphorstNee 
Stede BroecNee 
SteenbergenNee 
SteenwijkerlandNee 
SteinNee 
Stichtse VechtJa16-11-2013
StrijenNee 
Súdwest FryslânNee 
Ten BoerNee 
TerneuzenNee 
TerschellingJa28-1-2016
TexelNee 
TeylingenNee 
TholenNee 
TielNee 
TilburgJa19-6-2013
TubbergenNee 
TwenterandNee 
TynaarloJa1-2-2011
TytsjerksteradielJa28-1-2016
UdenJa1-9-2015
UitgeestNee 
UithoornJa1-1-2014
UrkNee 
UtrechtJa1-11-2010
Utrechtse HeuvelrugJa16-09-2014
VaalsJa1-1-2016
Valkenburg aan de GeulJa1-4-2016
ValkenswaardNee 
VeendamNee 
VeenendaalNee 
VeereNee 
VeldhovenJa01-03-2018
VelsenNee 
VenloJa1-1-2015
VenrayJa04-04-2016
VianenNee 
VlaardingenJa05-06-2014
VlielandJa28-1-2016
VlissingenNee 
VoerendaalNee 
VoorschotenNee 
VoorstJa17-11-2014
VughtNee 
WaadhoekeNee 
WaalreNee 
WaalwijkJa1-4-2016
WaddinxveenNee 
WageningenJa1-7-2015
WassenaarNee 
WaterlandNee 
WeertJa01-10-2016
WeespNee 
WerkendamNee 
West Maas en WaalNee 
WesterveldJa2-4-2015
WestervoortJa1-1-2015
WesterwoldeNee 
WestlandNee 
WeststellingwerfJa1-10-2015
WestvoorneNee 
WierdenNee 
WijchenNee 
WijdemerenNee 
Wijk bij DuurstedeNee 
WinsumNee 
WinterswijkNee 
WoensdrechtNee 
WoerdenNee 
WormerlandNee 
WoudenbergNee 
WoudrichemNee 
ZaanstadJa1-4-2012
ZaltbommelNee 
ZandvoortNee 
ZederikNee 
ZeewoldeNee 
ZeistNee 
ZevenaarJa1-1-2015
ZoetermeerNee 
ZoeterwoudeNee 
ZuidhornNee 
ZuidplasNee 
ZundertNee 
ZutphenNee 
ZwartewaterlandNee 
ZwijndrechtJa4-9-2013
ZwolleJa26-2-2010
View all detail data

136 JOGG-gemeenten, Drenthe is JOGG-provincie

In april 2018 zijn er 136 gemeenten die deelnemen aan Jongeren op Gezond Gewicht (dit is inclusief de bijzonder Nederlandse gemeenten Bonaire, Saba en St. Eustatius). Drenthe is tot nu toe de enige JOGG-provincie.

Stimuleren van een gezonde jeugd in een gezonde omgeving

De JOGG-aanpak richt zich op wijken waar het percentage jongeren (0-19 jaar) met overgewicht het hoogst is. Onder de paraplu van de gemeente werken publieke en private partijen, zoals scholen, sportclubs, huisartsen, buurtsupers en woningbouwverenigingen samen. Die samenwerking leidt tot betere sport-, beweeg- en speelfaciliteiten en tot meer aandacht voor voeding en beweging. Want gezond eten en drinken, dagelijks bewegen en sporten moet de gewoonste zaak van de wereld worden. JOGG is in essentie een methodiek en geen interventie.

Vergelijk met andere kaart

Meer informatie

Verantwoording

Definities
  • Wat is overgewicht?

    Overgewicht en obesitas (ernstig overgewicht) zijn abnormale of buitensporige opeenhopingen van vet die de gezondheid kunnen beïnvloeden (WHO, 2015). Er zijn verschillende methoden om te bepalen of iemand overgewicht heeft. De body mass index (BMI) is gebaseerd op de verhouding tussen lengte en gewicht. De BMI is de meest gebruikte maat om (ernstig) overgewicht te definiëren. Daarnaast geven de buikomtrek en de huidplooidikte ook een goede indicatie voor de hoeveelheid opgeslagen vet. 

    Bronnen en literatuur

    Literatuur

    1. WHO. Factsheet obesity and overweight. Vol 2015.; 2015. Bron
  • BMI geeft verhouding tussen lengte en gewicht, volwassenen

    Het gewicht van iemand (in kilogram) gedeeld door het kwadraat van zijn lengte (in meters) geeft de body mass index in kg/m2. De BMI is ingedeeld in de categorieën ondergewicht, overgewicht en obesitas. Voor het meten van overgewicht bij jongeren gelden leeftijdsspecifieke grenswaarden van de BMI. Deze grenswaarden zijn lager dan bij volwassenen en zijn per leeftijdsjaar en apart voor jongens en meisjes vastgesteld. De grenswaarden voor overgewicht zijn vastgesteld door de International Obesity Task Force (Cole et al., 2000, TNO, 2006).

    Internationale categorieën in lichaamsgewicht voor volwassenen naar BMI 

    Categorie

    Grenswaarden BMI (kg/m2)

    Ondergewicht

    <18,5

    Ernstig ondergewicht

    <16,0

    Gemiddeld ondergewicht

    16,0 - 16,99

    Matig ondergewicht

    17,0 - 18,49

    Gezond gewicht

    18,50 - 24,99

    Overgewicht

    ≥25,0

    Matig overgewicht

    25,0 - 29,99

    Ernstig overgewicht (obesitas)

    ≥30,0

    Niveau 1

    30,0 - 34,9

    Niveau 2

    35,0 - 39,9

    Niveau 3

    ≥40,0

    Bron: WHO

    Bronnen en literatuur

    Literatuur

    1. Cole TJ, Bellizzi MC, Flegal KM, Dietz WH. Establishing a standard definition for child overweight and obesity worldwide: international survey. BMJ. 2000;320(7244):1240-3. Pubmed
    2. TNO. Prevalentie van overgewicht en obesitas bij jeugdigen 4-15 jaar in de periode 2002-2004. Leiden: TNO; 2006. Bron
  • Afkapwaarden BMI jongeren

    Afkapwaarden BMI jongeren: ernstig ondergewicht, ondergewicht, overgewicht en ernstig overgewicht (obesitas)

    Jongens

    Leeftijd
    in jaren

    Ernstig
    ondergewicht

    Ondergewicht

    Overgewicht

    Ernstig
    overgewicht

    2

    13,93

    14,95

    18,41

    20,09

    3

    13,60

    14,54

    17,89

    19,57

    4

    13,41

    14,30

    17,55

    19,29

    5

    13,23

    14,12

    17,42

    19,30

    6

    13,13

    14,03

    17,55

    19,78

    7

    13,12

    14,06

    17,92

    20,63

    8

    13,21

    14,20

    18,44

    21,60

    9

    13,36

    14,41

    19,10

    22,77

    10

    13,58

    14,69

    19,84

    24,00

    11

    13,87

    15,03

    20,55

    25,10

    12

    14,24

    15,47

    21,22

    26,02

    13

    14,69

    15,98

    21,91

    26,84

    14

    15,20

    16,54

    22,62

    27,63

    15

    15,74

    17,13

    23,29

    28,30

    16

    16,27

    17,70

    23,90

    28,88

    17

    16,76

    18,24

    24,46

    29,41

    ≥ 18

    17,00

    18,50

    25,00

    30,00

     

    Meisjes

    Leeftijd
    in jaren

    Ernstig
    ondergewicht

    Ondergewicht

    Overgewicht

    Ernstig
    overgewicht

    2

    13,87

    14,74

    18,02

    19,81

    3

    13,55

    14,38

    17,56

    19,36

    4

    13,34

    14,15

    17,28

    19,15

    5

    13,16

    13,97

    17,15

    19,17

    6

    13,06

    13,92

    17,34

    19,65

    7

    13,08

    14,00

    17,75

    20,51

    8

    13,17

    14,16

    18,35

    21,57

    9

    13,35

    14,42

    19,07

    22,81

    10

    13,63

    14,78

    19,86

    24,11

    11

    14,04

    15,25

    20,74

    25,42

    12

    14,54

    15,83

    21,68

    26,67

    13

    15,08

    16,43

    22,58

    27,76

    14

    15,60

    17,01

    23,34

    28,57

    15

    16,07

    17,52

    23,94

    29,11

    16

    16,48

    17,95

    24,37

    29,43

    17

    16,84

    18,33

    24,70

    29,69

    ≥ 18

    17,00

    18,50

    25,00

    30,00

     Bron: CBO, 2008

    Bronnen en literatuur

    Literatuur

    1. CBO. Richtlijn Diagnostiek en behandeling van obesitas bij volwassenen en kinderen. Utrecht: Kwaliteitsintituut voor de Gezondheidszorg (CBO); 2008. Bron
  • Buikomvang goede maat voor vaststellen lichaamsvet

    De buikomvang geeft een goede indicatie van de hoeveelheid abdominaal vet (buikvet) en totaal lichaamsvet. De buikomvang (of middelomtrek) wordt gemeten tussen de onderkant van de onderste rib en de bovenkant van het bekken. Een buikomvang van minder dan 80 cm (vrouwen) of 94 cm (mannen) wordt beschouwd als normaal. Bij een omtrek van 88 cm of meer (voor vrouwen) of 102 cm of meer (voor mannen) is sprake van abdominale obesitas, gekenmerkt door vetophoping in de buik.

  • Bij ouderen overgewicht bepalen met buikomvang

    Bij senioren is de BMI niet eenvoudig te interpreteren, vanwege verandering van lichaamslengte, lichaamssamenstelling en vetverdeling over het lichaam. De hoeveelheid onderhuids vet op de ledematen neemt vaak af, terwijl de hoeveelheid vet bij de buik toeneemt (Carmelli et al., 1991; Svendsen et al., 1995). Er zijn aanwijzingen dat de buikomvang bij senioren een betere voorspeller is voor het optreden van ziekten of vroegtijdige sterfte dan de BMI (Molarius et al., 2000; Visscher et al., 2001; Hughes et al., 2004), hoewel de beperkte literatuur niet eenduidig is.

    Bronnen en literatuur

    Literatuur

    1. Carmelli D, McElroy MR, Rosenman RH. Longitudinal changes in fat distribution in the Western Collaborative Group Study: a 23-year follow-up. Int J Obes. 1991;15(1):67-74. Pubmed
    2. Svendsen OL, Hassager C, Christiansen C. Age- and menopause-associated variations in body composition and fat distribution in healthy women as measured by dual-energy X-ray absorptiometry. Metabolism. 1995;44(3):369-73. Pubmed
    3. Molarius A, Seidell JC, Visscher TLS, Hofman A. Misclassification of high-risk older subjects using waist action levels established for young and middle-aged adults-results from the Rotterdam Study. J Am Geriatr Soc. 2000;48(12):1638-45. Pubmed
    4. Visscher TLS, Seidell JC, Molarius A, van der Kuip D, Hofman A, Witteman JCM. A comparison of body mass index, waist-hip ratio and waist circumference as predictors of all-cause mortality among the elderly: the Rotterdam study. Int J Obes Relat Metab Disord. 2001;25(11):1730-5. Pubmed | DOI
    5. Hughes VA, Roubenoff R, Wood M, Frontera WR, Evans WJ, Singh M. Anthropometric assessment of 10-y changes in body composition in the elderly. Am J Clin Nutr. 2004;80(2):475-82. Pubmed
Bronverantwoording
  • Gezondheidsmonitor GGD'en, CBS en RIVM 2016

    De Gezondheidsmonitor (doelgroep Volwassenen en Ouderen) is voor het eerst uitgevoerd in 2012. De Gezondheidsmonitor Volwassenen 2012 en de Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen 2016 bevatten informatie over de gezondheid, sociale situatie en leefstijl van de Nederlandse bevolking van negentien jaar en ouder. De Gezondheidsmonitor Volwassenen 2012 en de Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen 2016 zijn uitgevoerd door de GGD’en, CBS en RIVM. In 2012 en 2016 deden respectievelijk ruim 387.000 personen en 457.000 personen mee aan het grootschalige vragenlijstonderzoek. De Gezondheidsmonitor Jeugd 2015 bevat informatie over de gezondheid, sociale situatie en leefstijl van leerlingen in klas 2 en klas 4 van het voortgezet onderwijs. De Gezondheidsmonitor Jeugd is uitgevoerd door de GGD’en en RIVM. In totaal hebben bijna 97.000 leerlingen en 377 scholen deelgenomen aan deze monitor. Meer informatie over de Gezondheidsmonitors vind u hier

  • Aanvragen data voor wetenschappelijk onderzoek

    De Gezondheidsmonitor (doelgroep Volwassenen en Ouderen) is voor het eerst uitgevoerd in 2012. De Gezondheidsmonitor Volwassenen 2012 en de Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen 2016 bevatten informatie over de gezondheid, sociale situatie en leefstijl van de Nederlandse bevolking van negentien jaar en ouder. De Gezondheidsmonitor Volwassenen 2012 en de Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen 2016 zijn uitgevoerd door de GGD’en, CBS en RIVM. In 2012 en 2016 deden respectievelijk ruim 387.000 personen en 457.000 personen mee aan het grootschalige vragenlijstonderzoek. De Gezondheidsmonitor Jeugd 2015 bevat informatie over de gezondheid, sociale situatie en leefstijl van leerlingen in klas 2 en klas 4 van het voortgezet onderwijs. De Gezondheidsmonitor Jeugd is uitgevoerd door de GGD’en en RIVM. In totaal hebben bijna 97.000 leerlingen en 377 scholen deelgenomen aan deze monitor.

    Meer informatie over de Gezondheidsmonitors vind u hier. Bij het digitale loket Gezondheidsmonitors kunt u data of cijfers aanvragen uit de Gezondheidsmonitors voor onderzoek en beleid op zowel lokaal als landelijk niveau. Momenteel zijn de data en cijfers beschikbaar uit de Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen 2012, Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen 2016 en uit de Gezondheidsmonitor Jeugd 2015. Heeft u vragen of wilt u graag meer informatie over de aanvraag van cijfers of data uit de Gezondheidsmonitors? Stuur dan een e-mail.

  • Overgewicht: Nederland de Maat Genomen (NL de Maat)

    In de periode 2009-2010 is in de monitoringstudie Nederland de Maat Genomen onderzoek gedaan naar de prevalentie van (abdominaal) overgewicht en obesitas, (onderdelen) van het metabool syndroom en ongediagnosticeerde diabetes in de algemene bevolking van 18-70 jaar. Van ongeveer 4.500 personen uit zeven gemeenten zijn lichaamsgewicht, -lengte en middelomtrek gemeten. Voor meer informatie, zie:  Nederland de Maat Genomen.

  • CBS Statline en POLS

    Het CBS verzamelt jaarlijks zelfgerapporteerde gegevens bij een steekproef uit de Nederlandse bevolking in het Permanent Onderzoek Leefsituatie (POLS), module Gezondheid en Welzijn. Zo volgt het CBS de ontwikkeling in het percentage mensen met overgewicht (POLS, gezondheid en welzijn). Circa tienduizend Nederlanders van 12 jaar en ouder rapporteren onder meer hun gewicht en lengte. Om een representatief beeld te krijgen van deze bevolkingsgroep zijn de resultaten van dit onderzoek gewogen naar de volgende vijf factoren: geslacht, leeftijd, burgerlijke staat en een combinatie van regio en urbanisatiegraad. Voor meer informatie, zie POLS

    Bronnen en literatuur

    Bronnen

    1. POLS, Permanent Onderzoek Leefsituatie; module Gezondheid en Welzijn. zorggegevens.nl
  • TNO Landelijke Groeistudie

    TNO volgt sinds 1955 de groei en ontwikkeling van Nederlandse kinderen, onder andere via de Landelijke Groeistudies. De laatste prevalentiegegevens van overgewicht en ernstig overgewicht heeft TNO in 2010 gepubliceerd in de Vijfde Landelijke Groeistudie. De Groeistudie verzamelt gemeten gegevens over onder meer lengte, gewicht en buikomvang. Eerdere publicaties van de Groeistudie waren in 1965, 1980 en 1997. Voor meer informatie, zie: TNO Landelijke Groeistudie.

Methoden
  • Regionale verschillen: verschil in wijkcijfers

    Verschillende GGD’en hebben voor de Gezondheidsmonitor 2016 de steekproef opgehoogd om voldoende respondenten te hebben om cijfers op wijkniveau te kunnen presenteren. Omdat deze cijfers op een andere manier zijn berekend, kunnen ze afwijken van de cijfers die hier worden gepresenteerd. Niet alleen het onderliggende model is anders, ook het aantal achtergrondkenmerken dat wordt gebruikt verschilt; bij de RIVM schattingen wordt meer informatie over de bevolking gebruikt. Over het algemeen leiden de RIVM schattingen tot kleinere verschillen tussen gebieden dan de cijfers die verkregen zijn door middel van weegmethoden.

    Hieronder vindt u een lijstje van GGD'en met eigen wijkcijfers:

  • Regionale verschillen: Schattingen per wijk

    Aanleiding
    Vanwege de decentralisaties in het sociaal domein is steeds meer informatie nodig over gezondheid gerelateerde indicatoren op kleinere geografische niveaus. Daarom heeft het RIVM een model ontwikkeld om cijfers te kunnen berekenen op wijk- en buurtniveau op basis van de Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen van GGD’en, CBS en RIVM. Ondanks dat de Gezondheidsmonitor een enorm databestand is, bevat het onvoldoende respondenten om met behulp van weegmethoden cijfers te berekenen voor alle wijken en buurten in Nederland. In 2012 zijn de eerste wijk- en buurtcijfers gepresenteerd. Op basis van de Gezondheidsmonitor 2016 zijn nieuwe cijfers berekend.

    Methode
    In het kader van de Gezondheidsmonitor zijn via vragenlijsten gegevens over gezondheid en leefstijl verzameld over volwassenen van 19 jaar en ouder. De ruim 457.000 deelnemers aan de Gezondheidsmonitor zijn anoniem in een beveiligde omgeving gekoppeld aan registratiebestanden van het CBS. Deze bestanden bevatten informatie over een reeks achtergrondkenmerken, zoals leeftijd, geslacht, herkomst, huishoudsamenstelling, opleidingsniveau, inkomen en woningtype. Er is een statistisch model gebruikt om de gezondheid en leefstijl te relateren aan deze achtergrondkenmerken. Ook wordt informatie uit de naastgelegen gebieden meegenomen. Door middel van deze relatie is het daarna mogelijk om voor alle volwassenen hun verwachte gezondheid en leefstijl te berekenen. De uitkomsten worden vervolgens gemiddeld over de betreffende wijk of buurt.

    Schattingen
    De cijfers op wijk- en buurtniveau moeten met voorzichtigheid worden gebruikt. Met het model wordt de werkelijkheid zo goed mogelijk benaderd, maar de cijfers blijven schattingen van de werkelijkheid. Daarom worden de uitkomsten ook als hele cijfers (dus zonder decimalen) gepresenteerd. 
    De cijfers uit de Gezondheidsmonitor die zijn verkregen met behulp van weegmethoden zijn echter ook een benadering van de werkelijkheid. De weging is nodig vanwege o.a. selectieve non-respons. Net zoals bij de berekeningen van de wijk- en buurtcijfers zijn de weegfactoren van het CBS ook gebaseerd op achtergrondkenmerken van de respondenten. 

    Verschil tussen cijfers
    Verschillende GGD’en hebben voor de Gezondheidsmonitor 2016 de steekproef opgehoogd om voldoende respondenten te hebben om cijfers op wijkniveau te kunnen presenteren. Omdat deze cijfers op een andere manier zijn berekend, kunnen ze afwijken van de cijfers die hier worden gepresenteerd. Niet alleen het onderliggende model is anders, ook het aantal achtergrondkenmerken dat wordt gebruikt verschilt; bij de RIVM schattingen wordt meer informatie over de bevolking gebruikt. Over het algemeen leiden de RIVM schattingen tot kleinere verschillen tussen gebieden dan de cijfers die verkregen zijn door middel van weegmethoden. 

    Let op: de gepresenteerde gemeentecijfers zijn berekend via de weegmethode van het CBS. De gepresenteerde wijk- en buurtcijfers zijn daardoor niet direct vergelijkbaar met deze gemeentecijfers.

    Grote aantallen nodig

    Voor het doen van dit soort schattingen zijn grote aantallen respondenten nodig. Het is dus niet zo dat het ontwikkelde model de Gezondheidsmonitors kan vervangen. Hoe meer respondenten er zijn, hoe minder er geschat hoeft te worden en hoe beter de cijfers zijn.

    Samenwerking
    De cijfers zijn berekend in het kader van het Strategisch Programma RIVM (SPR), een programma voor onderzoek, innovatie en kennisontwikkeling. Een werkgroep van epidemiologen van GGD’en en GGD GHOR NL is er bij betrokken. 

    Meer weten?
    Een uitgebreide toelichting op de gebruikte methode is beschreven in een artikel (van de Kassteele et al., 2017). Voor de cijfers van 2016 zijn enkele aanpassingen gedaan aan het model.

    Voor vragen kunt u contact opnemen met carolien.van.den.brink@rivm.nl.

    Bronnen en literatuur

    Literatuur

    1. van de Kassteele J, Zwakhals L, Breugelmans O, Ameling C, van den Brink C. Estimating the prevalence of 26 health-related indicators at neighbourhood level in the Netherlands using structured additive regression. International Journal of Health Geographics. 2017;(1). Bron | DOI
  • Zelfgerapporteerde versus gemeten gegevens

    Soms worden de gegevens over lichaamsgewicht en -lengte gemeten. Maar meestal zijn gegevens verzameld met behulp van vragenlijsten, waarin mensen zelf hun gewicht en lengte aangeven (zogenoemde zelfgerapporteerde gegevens). Gemeten gegevens zijn vaak betrouwbaarder dan gerapporteerde gegevens. Als mensen zelf hun gewicht en lengte rapporteren, zijn zij geneigd om hun gewicht te onderschatten en hun lengte te overschatten. De cijfers kunnen daardoor een te gunstig beeld geven als het gaat over het aantal mensen met overgewicht (Viet et al., 2003; Connor Gorber S et al., 2007).

    Bronnen en literatuur

    Literatuur

    1. Viet AL, van den Hof S, Elvers LH, Ocké MC, Vossenaar M. Risicofactoren En GezondheidsEvaluatie Nederlandse Bevolking, een onderzoek op GGD'en (Regenboogproject). Bilthoven: Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM); 2003. Bron
    2. Connor Gorber S, Tremblay M, Moher D, Gorber B. A comparison of direct vs. self-report measures for assessing height, weight and body mass index: a systematic review. Obes Rev. 2007;8(4):307-26. Pubmed | DOI
  • Trendgegevens in VZinfo

    Bij de trend in het percentage volwassenen met overgewicht presenteert VZinfo zelfgerapporteerde gegevens van de POLS Gezondheidsenquête van het CBS (POLS, gezondheid en welzijn). Deze zelfgerapporteerde gegevens beslaan een langere periode dan de gemeten gegevens uit andere studies. De prevalentiecijfers in 2012 wijken iets af van de cijfers van de Gezondheidsmonitor Volwassenen 2012, GGD'en, CBS en RIVM. De Gezondheidsmonitor combineert gegevens van de GGD'en met de CBS-Gezondheidsenquête. Voor de trendcijfers is alleen de gezondheidsenquête gebruikt omdat de cijfers dan goed vergelijkbaar zijn over de tijd.

    Bronnen en literatuur

    Bronnen

    1. POLS, Permanent Onderzoek Leefsituatie; module Gezondheid en Welzijn. zorggegevens.nl
    2. Gezondheidsmonitor Volwassenen 2012, GGD'en, CBS en RIVM, Gezondheidsmonitor Volwassenen 2012. zorggegevens.nl
    3. CBS-Gezondheidsenquête, CBS-GE. zorggegevens.nl
  • Regionale trendgegevens

    Voor de regionale verschillen 1981-2013 zijn driejaarsgemiddelden gebruikt. Daarnaast zijn in de periode1981 tot 2004 de provincies Flevoland en Overijssel samengevoegd en als één provincie gepresenteerd. Vanaf 2004 zijn voor beide provincies apart gegevens beschikbaar.

  • Methoden en technieken

    Standaardisatie

    De omvang en de leeftijdsverdeling van de bevolking verschillen per regio en land. Daarnaast treden in de loop van de tijd veranderingen op in de omvang en leeftijdsverdeling. Om ziekte- en sterftecijfers van verschillende regio’s en landen, of van opeenvolgende jaren met elkaar te kunnen vergelijken, wordt hier rekening mee gehouden. Daarbij worden de cijfers gecorrigeerd voor deze verschillen of veranderingen in de bevolking. Hierbij wordt uitgegaan van de omvang en de leeftijdsverdeling van een gekozen standaardpopulatie. Dit wordt standaardisatie genoemd.

    Indexatie

    Vooral bij de weergave van trends in de tijd zijn de trendcijfers vaak geïndexeerd. Een geïndexeerde trend laat ontwikkelingen in de tijd zien ten opzichte van een gekozen basisjaar. Dit gebeurt door de cijfers van alle jaren weer te geven als percentage van het cijfer in een gekozen basisjaar. Het cijfer in het basisjaar is gelijk gesteld aan 100(%). Indexatie maakt zichtbaar hoe groot de percentuele toe- of afname is ten opzichte van dat basisjaar. Door als basisjaar het eerste jaar in de grafiek te kiezen, kun je snel zien wat de verandering over de hele weergegeven periode is en ook of er grote verschillen zijn voor de onderscheiden groepen (mannen en vrouwen bijvoorbeeld).

    Indexatie kan ook gebruikt worden voor het weergeven van regionale verschillen. Hierbij wordt het landelijke cijfer bijvoorbeeld gelijk gesteld aan 100(%). Een regionaal cijfer boven of onder de 100 duidt erop dat het respectievelijk hoger of lager is dan het landelijke cijfer. Voorafgaand aan indexatie worden de cijfers vaak gecorrigeerd voor verschillen in samenstelling van de populaties.