Volksgezondheidenzorg.info

Zoekveld

OsteoporosePreventie & ZorgPreventie

Cijfers & Context

Bijna half miljoen mensen met osteoporose

Regionaal & Internationaal

Meeste opnamen voor osteoporose in Groningen

Kosten

Zorguitgaven ruim 116 miljoen in 2017

Preventie & Zorg

Vrouwen vaker opgenomen in ziekenhuis dan mannen

Preventie osteoporose gericht op fractuurpreventie

Preventie osteoporose en fracturen
Opbouw van sterke botten Fracturen voorkomen

Bewegen
Voor de opbouw van (sterke) botten is het belangrijk om veel en veelzijdig te bewegen. Dit kan bijvoorbeeld door wandelen, traplopen, springen en hardlopen. Daarnaast zorgt bewegen voor een betere spierkracht en balans waardoor de kans op vallen verminderd.

Valpreventie
Valpreventie is mogelijk door (het geven van voorlichting over) het vermijden van risicosituaties, evaluatie van het gebruik van valrisico-verhogende medicatie, fysiotherapie en valpreventieprogramma's. 

Niet roken
Roken heeft een ongezond effect op de botopbouw en ‘niet’ roken maakt daarom deel uit van de preventie van osteoporose.  

Screening fractuurrisico
Het fractuurrisico kan worden gescreend door het meten van de botdichtheid (botmassa). Hoe lager de botmassa, hoe groter de kans op een breuk bij een val. Botdichtheidsmeting wordt sterk aanbevolen bij postmenopauzale vrouwen en bij mannen > 50 jaar na een recente fractuur. Daarnaast wordt er gescreend met een puntensysteem bij mensen boven de 60 jaar met veel risicofactoren.

Gezonde voeding
Gezonde voeding draagt ook bij aan de opbouw van sterke botten. In het bijzonder de hoeveelheden calcium en vitamine D die met voeding (calcium), voldoende zonlicht (vitamine D) of supplementen kunnen worden bereikt.

Medicatie
Met medicatie kunnen fracturen door osteoporose worden voorkómen. Zo zijn er botresorptieremmers die de botafbraak remmen en anabole middelen die de botombouw verhogen en botaanmaak stimuleren.

 

Preventie van osteoporose gericht op voorkómen van (her)fracturen

Bij de opbouw van sterke botten en het behoud ervan, zijn voldoende bewegen, niet roken en het innemen van voldoende calcium en vitamine D van belang. De opbouw van sterke botten is vooral belangrijk vóór het dertigste levensjaar. Na het dertigste levensjaar wordt geprobeerd het verlies van botmassa tegen te gaan. Dit kan bijvoorbeeld door middel van het afremmen van de afname van de botmassa door medicatie. Op deze manier wordt geprobeerd om fracturen te voorkómen (fractuurpreventie). Ook door middel van valpreventie en screening van fractuurrisico kan de kans op een fractuur worden verkleind (Elders et al., 2011, Lems et al., 2011).

Meer informatie

Bronnen en literatuur

Literatuur

  1. Elders P.J.M., Dinant G.J., van Geel T., Maartens L.W.F., Merlijn T., Geijer R.M.M., et al. NHG-Standaard Fractuurpreventie. Utrecht: Nederlands Huisartsen Genootschap; 2011. Bron
  2. Lems W.F., Post P.N., van den Bergh J.P.W., Cornelder H.W., Elders P.J.M., Geusens P.P.M., et al. Richtlijn Osteoporose en Fractuurpreventie. Utrecht: CBO; 2011. Bron

Verantwoording

Definities
  • Osteoporose

    Osteoporose is een aandoening van het skelet
    Osteoporose is een skeletaandoening die zich kenmerkt door een lage botmineraaldichtheid (botmassa) en een verstoorde samenhang van het botweefsel. Hierdoor is het bot brozer en is de kans op een botbreuk (fractuur) groter. Bij inzakking van de ruggenwervels spreekt men van een wervelfractuur, een compressiefractuur in de wervels, of werveldeformatie. De meest voorkomende osteoporotische fracturen zijn fracturen van wervel, pols en heup.

    Diagnose osteoporose gebaseerd op botmineraaldichtheid
    De daadwerkelijke diagnose osteoporose is gebaseerd op de botmineraaldichtheid (BMD), waarbij de botdichtheidsmeting met behulp van de Dual energy X-ray Absorptiometry (DXA) techniek de gouden standaard vormt. Bij een DXA-meting wordt de BMD van de lumbale wervelkolom en een heup gemeten; dit wordt uitgedrukt in een T-score. De T-score wordt vergeleken met de piekbotmassa (de gemiddelde dichtheid van de botten bij jongvolwassenen) (Lems et al., 2011).

    De indeling van osteoporose op basis van de T-score:

    • Normaal (T-score ≥ -1); de BMD is niet meer dan 1 standaarddeviatie (SD) lager dan de piekbotmassa.
    • Osteopenie (T-score tussen -1 en -2.5); de BMD is verminderd, maar er is nog geen sprake van osteoporose. De botmineraaldichtheid ligt tussen 1 en 2,5 SD onder de gemiddelde piekbotmassa.
    • Osteoporose (T-score ≤ -2.5); de BMD ligt meer dan 2,5 SD onder de gemiddelde piekbotmassa.
    • Ernstige osteoporose; osteoporose gebaseerd op de BMD gaat gepaard met osteoporotische fracturen (Lems et al., 2011).

    Bronnen en literatuur

    Literatuur

    1. Lems W.F., Post P.N., van den Bergh J.P.W., Cornelder H.W., Elders P.J.M., Geusens P.P.M., et al. Richtlijn Osteoporose en Fractuurpreventie. Utrecht: CBO; 2011. Bron
Bronverantwoording
  • Tabel: Bronnen bij de cijfers over osteoporose

    Bron

    Indicator in VZinfo

    Gepresenteerde populatie VZinfo

    Meer informatie

    NIVEL Zorgregistraties eerste lijn

    Jaarprevalentie, aantal nieuwe gevallen

    Nederlandse bevolking

    NZR

    CBS Doodsoorzakenstatistiek

    Aantal sterfgevallen

    Nederlandse bevolking

    CBS Doodsoorzakenstatistiek

    Registratienet Huisartspraktijken Limburg (RNH-Limburg)

    Jaarprevalentie, aantal nieuwe gevallen

    Nederlandse bevolking

    RNH-Limburg

    Landelijke Basisregistratie Ziekenhuiszorg (LBZ)

    Klinische opnamedagen, klinische opnamen, gemiddelde opnameduur met osteoporose als hoofdontslagdiagnose

    Nederlandse bevolking

    LBZ

    Kosten van Ziektenstudie

    Kosten van zorg voor osteoporose

    Nederlandse bevolking

    Kosten van Ziekten