Volksgezondheidenzorg.info

Zoekveld

OsteoporoseCijfers & ContextOorzaken en gevolgen

Cijfers & Context

Bijna half miljoen mensen met osteoporose

Regionaal & Internationaal

Meeste opnamen voor osteoporose in Groningen

Kosten

Zorguitgaven ruim 116 miljoen in 2017

Preventie & Zorg

Vrouwen vaker opgenomen in ziekenhuis dan mannen

Oorzaken van osteoporose

Risicofactoren osteoporose
  • Vrouwelijk geslacht
  • Hogere leeftijd
  • Laag lichaamsgewicht
  • Gebrek aan lichaamsbeweging
  • Langdurige bedrust
  • Voedingstekorten
  • Hoge sigaretten- en of alcoholconsumptie
  • Erfelijke aanleg
  • Onvoldoende blootstelling aan zonlicht
  • Langdurig verlaagde bloedspiegels van geslachtshormonen
  • Gebruik van bepaalde medicatie (zoals; prednison, antidepressiva en anti-epileptica)
  • Bepaalde hormonale ziekten en andere ziekten die de calcium- en botstofwisseling kunnen beïnvloeden (zoals; diabetes mellitus, reuma en chronische onstekingsziekten van de darm)
 

Gebrek aan calcium en vitamine D verhoogt kans op osteoporose

Er zijn verscheidene factoren die de aanmaak en afbraak van het bot beïnvloeden. Osteoporose komt het meest voor bij vrouwen na de overgang, als gevolg van een afname van de oestrogeenspiegels. Een gebrek aan calcium, al dan niet in combinatie met een gebrek aan vitamine D verhoogt de kans op osteoporose. De aanleg voor osteoporose is deels genetisch bepaald. Het voorkomen van osteoporose in de familie wordt als één van de belangrijkste risicofactoren gezien.

Meer informatie

Gevolgen van osteoporose

Fracturen ten gevolge van osteoporose

Fracturen als gevolg van een verslechterde botkwaliteit door osteoporose (osteoporotische fracturen) hebben diverse gevolgen voor de kwaliteit van leven. Patiënten kunnen beperkt worden in hun dagelijks functioneren, zoals tijdens het lopen, buigen, opstaan en het dragen of tillen van dingen. Zo kunnen fracturen in de ruggenwervel zorgen voor wervelinzakkingen waardoor er een lengteverlies kan ontstaan dat kan oplopen tot twintig centimeter. Hierbij verandert de vorm van de wervelkolom waardoor er druk kan ontstaan op interne organen. Daarnaast kunnen osteoporotische fracturen geassocieerd worden aan sterfte. De belangrijkste osteoporotische fractuur in dit opzicht is de heupfractuur (Cauley et al., 2014). Van de ongeveer 15.000 ouderen (55 jaar en ouder) die een heup breken, overlijdt bijna 25% binnen een jaar na het oplopen van de heupfractuur. Daarnaast blijft nog eens 50% permanent invalide (Verhaar et al., 2013).

Meer informatie

Bronnen en literatuur

Literatuur

  1. Cauley J.A., Chalhoub D., Kassem A.M., Fuleihan G-H. Geographic and ethnic disparities in osteoporotic fractures. Nat Rev Endocrinol. 2014;10(6). DOI
  2. Verhaar H.J.J., Emmelot M.H., Neyens J.C.L. Neiging tot vallen en mobiliteitsstoornissen. In: Het geriatrie formularium: Een praktische leidraad. 3rd ed. Bohn Stafleu van Loghum; 2013. 1. p. 100-107p. DOI

Verantwoording

Definities
  • Osteoporose

    Osteoporose is een aandoening van het skelet
    Osteoporose is een skeletaandoening die zich kenmerkt door een lage botmineraaldichtheid (botmassa) en een verstoorde samenhang van het botweefsel. Hierdoor is het bot brozer en is de kans op een botbreuk (fractuur) groter. Bij inzakking van de ruggenwervels spreekt men van een wervelfractuur, een compressiefractuur in de wervels, of werveldeformatie. De meest voorkomende osteoporotische fracturen zijn fracturen van wervel, pols en heup.

    Diagnose osteoporose gebaseerd op botmineraaldichtheid
    De daadwerkelijke diagnose osteoporose is gebaseerd op de botmineraaldichtheid (BMD), waarbij de botdichtheidsmeting met behulp van de Dual energy X-ray Absorptiometry (DXA) techniek de gouden standaard vormt. Bij een DXA-meting wordt de BMD van de lumbale wervelkolom en een heup gemeten; dit wordt uitgedrukt in een T-score. De T-score wordt vergeleken met de piekbotmassa (de gemiddelde dichtheid van de botten bij jongvolwassenen) (Lems et al., 2011).

    De indeling van osteoporose op basis van de T-score:

    • Normaal (T-score ≥ -1); de BMD is niet meer dan 1 standaarddeviatie (SD) lager dan de piekbotmassa.
    • Osteopenie (T-score tussen -1 en -2.5); de BMD is verminderd, maar er is nog geen sprake van osteoporose. De botmineraaldichtheid ligt tussen 1 en 2,5 SD onder de gemiddelde piekbotmassa.
    • Osteoporose (T-score ≤ -2.5); de BMD ligt meer dan 2,5 SD onder de gemiddelde piekbotmassa.
    • Ernstige osteoporose; osteoporose gebaseerd op de BMD gaat gepaard met osteoporotische fracturen (Lems et al., 2011).

    Bronnen en literatuur

    Literatuur

    1. Lems W.F., Post P.N., van den Bergh J.P.W., Cornelder H.W., Elders P.J.M., Geusens P.P.M., et al. Richtlijn Osteoporose en Fractuurpreventie. Utrecht: CBO; 2011. Bron
Bronverantwoording
  • Tabel: Bronnen bij de cijfers over osteoporose

    Bron

    Indicator in VZinfo

    Gepresenteerde populatie VZinfo

    Meer informatie

    NIVEL Zorgregistraties eerste lijn

    Jaarprevalentie, aantal nieuwe gevallen

    Nederlandse bevolking

    NZR

    CBS Doodsoorzakenstatistiek

    Aantal sterfgevallen

    Nederlandse bevolking

    CBS Doodsoorzakenstatistiek

    Registratienet Huisartspraktijken Limburg (RNH-Limburg)

    Jaarprevalentie, aantal nieuwe gevallen

    Nederlandse bevolking

    RNH-Limburg

    Landelijke Basisregistratie Ziekenhuiszorg (LBZ)

    Klinische opnamedagen, klinische opnamen, gemiddelde opnameduur met osteoporose als hoofdontslagdiagnose

    Nederlandse bevolking

    LBZ

    Kosten van Ziektenstudie

    Kosten van zorg voor osteoporose

    Nederlandse bevolking

    Kosten van Ziekten