Volksgezondheidenzorg.info

Zoekveld

HuidkankerCijfers & ContextTrends

Cijfers & Context

Sterke toename aantal nieuwe gevallen melanoom

Regionaal & Internationaal

Aantal nieuwe gevallen relatief groot in Nederland

Kosten

Zorguitgaven voor huidkanker bijna 169 miljoen

Preventie & Zorg

Bijna 2.000 ziekenhuisopnamen voor huidkanker

Trend nieuwe gevallen melanoom

Aantal nieuwe gevallen van melanoom 1990-2019

JaarMannenVrouwenMannen (absoluut)Vrouwen (absoluut)
1990100100591970
199111098659955
19921141066941.032
199310996675977
19941301198131.218
19951271138071.159
19961341238621.261
19971491329611.375
19981441259421.330
19991591301.0561.390
20001551361.0451.478
20011801511.2251.633
20021761471.2231.618
20031761641.2411.826
20042011651.4351.853
20052191791.5892.015
20062161761.5862.024
20072271851.6992.137
20082472001.8782.330
20092512111.9432.492
20102812122.2132.552
20113002322.4052.797
20123152232.5842.769
20133192382.6632.959
20143202382.7322.990
20153332462.8733.127
20163592703.1763.457
20173312432.9943.195
20183552603.2723.437
20193742703.5133.614

Bron: NKR, cijfers gedownload op 19 februari 2020

  • Gestandaardiseerd naar de Europese standaardbevolking
  • Geïndexeerd (1990 = 100)
  • De cijfers van 2018 en 2019 zijn voorlopig
  • ICD-10-code C43
  • Het absoluut aantal nieuwe gevallen per jaar is zichtbaar in de tabelweergave.

Aantal nieuwe gevallen van melanoom flink gestegen

In de periode 1990-2019 is het aantal nieuwe gevallen van melanoom flink gestegen. Voor mannen is het aantal nieuwe gevallen in deze periode bijna verviervoudigd en voor vrouwen bijna verdrievoudigd. De weergegeven trend is gecorrigeerd voor veranderingen in omvang en leeftijdsopbouw van de bevolking (standaardisatie). De toename in het aantal nieuwe gevallen van melanoom wordt vooral toegeschreven aan veranderingen in zongedrag. Het ontstaan van melanomen is sterk gerelateerd aan kortdurende, hevige blootstelling aan zonlicht.

Meer informatie

Datum publicatie

04-03-2020

Trend nieuwe gevallen van overige huidkanker (exclusief basaalcelcarcinoom)

Aantal nieuwe gevallen van overige huidkanker (exclusief basaalcelcarcinoom) 1990-2019

JaarMannenVrouwenMannen (absoluut)Vrouwen (absoluut)
19901001001.452822
1991961051.414867
19921021171.545972
19931021111.558948
19941111331.7231.133
19951091301.7231.109
19961181401.8991.252
19971161341.8921.196
19981101361.8441.221
19991201502.0261.382
20001161482.0191.377
20011201632.1231.531
20021231532.1971.470
20031211782.2181.706
20041351892.5691.847
20051482072.8542.070
20061522343.0252.352
20071692473.4562.517
20081692743.5972.862
20091822923.9783.066
20102003364.4993.602
20112163775.0184.116
20122143685.1304.084
20132113695.2534.244
20142093605.3794.215
20151943315.1474.003
20162163995.9164.874
20172424636.8165.698
20182605247.4736.415
20192785868.1927.325

Bron: NKR, cijfers gedownload op 19 februari 2020

  • Gestandaardiseerd naar de Europese standaardbevolking
  • Geïndexeerd (1990 = 100)
  • De cijfers van 2018 en 2019 zijn voorlopig
  • ICD-10-code C44 (plaveiselcelcarcinoom en zeer zeldzame huidtumoren)
  • Het absoluut aantal nieuwe gevallen per jaar is zichtbaar in de tabelweergave.

Aantal nieuwe gevallen huidkanker neemt sterk toe

Het aantal nieuwe gevallen van huidkanker (exclusief melanoom en basaalcelcarcinoom) is in de  periode 1990-2011 gestegen met 116% voor mannen en 277% voor vrouwen. De grootste toename trad op vanaf 2002. In 2011 stabiliseerde het aantal nieuwe gevallen, maar vanaf 2015 was er opnieuw sprake van een sterke toename, vooral bij vrouwen. De weergegeven trend is gecorrigeerd voor veranderingen in omvang en leeftijdsopbouw van de bevolking (standaardisatie).

Meer informatie

Datum publicatie

04-03-2020

Trend nieuwe gevallen basaalcelcarcinoom

Aantal nieuwe gevallen van basaalcelcarcinoom 1990-2014

JaarMannenVrouwen
1990100100
1991103101
1992110118
1993109106
1994116116
1995110120
1996113124
1997116139
1998118144
1999128147
2000122142
2001140159
2002141159
2003145175
2004156186
2005172201
2006176217
2007202238
2008198247
2009220276
2010216273
2011218293
2012229291
2013215287
2014224297

Bron: IKNL-Zuid

Aantal nieuwe gevallen basaalcelcarcinoom gestabiliseerd

Het aantal nieuwe gevallen van basaalcelcarcinoom steeg in de periode 1990-2014 met bijna 125% voor mannen en met  bijna 200% voor vrouwen. In de periode 1990-2009 was de toename het grootst. Vanaf 2011 lijkt het aantal nieuwe gevallen, vooral bij mannen, te stabiliseren. De weergegeven trend is gecorrigeerd voor veranderingen in omvang en leeftijdsopbouw van de bevolking (standaardisatie).

Meer informatie

Trend sterfte melanoom

Sterfte aan melanoom 1980-2018

JaarMannenVrouwenMannen (absoluut)Vrouwen (absoluut)
1980100100119113
198112289147107
1982101116123143
1983121122142142
1984122107152133
198511192144116
1986136126171160
1987153103195135
1988128135164177
1989133124171166
1990131133171177
1991155132204187
1992147133200183
1993148132201187
1994182134241194
1995151136206194
1996171133237190
1997166134228202
1998190138265207
1999190146269219
2000190129279191
2001194161294249
2002210142312226
2003201152308240
2004223156346248
2005215175342282
2006223182356297
2007229173376285
2008235177388297
2009265204446348
2010260195446337
2011236209415366
2012269178477316
2013270182493328
2014257194475351
2015248196466362
2016230173444323
2017233178460336
2018225176455338

Bron: CBS Doodsoorzakenstatistiek (gedownload van CBS StatLine in augustus 2019)

  • ICD-10-code: C43
  • Cijfers over 2018 zijn voorlopig
  • Gestandaardiseerd naar de bevolking van Nederland in 2018
  • Geïndexeerd (1980 is 100)
  • De absolute sterfte is zichtbaar in de tabelweergave
  • De sterftecijfers vanaf 2013 zijn minder goed vergelijkbaar met eerder jaren, omdat het CBS is overgestapt van handmatig naar automatisch coderen (zie Verantwoording).

Toenemende sterfte aan melanoom

De sterfte aan melanoom is tussen 1980 en 2009 gestegen, voor zowel mannen als vrouwen met 53%. Na 2009 is de sterfte niet verder gestegen en de laatste jaren zelfs iets afgenomen. De weergegeven trend is gecorrigeerd voor veranderingen in omvang en leeftijdsopbouw van de bevolking (standaardisatie).
De absolute sterfte (niet gestandaardiseerd) is voor mannen toegenomen van 119 in 1980 naar 455 in 2018; voor vrouwen is de absolute sterfte toegenomen van 113 in 1980 naar 338 in 2018. Ook voor de absolute sterfte geldt dat deze de laatste jaren iets afneemt.

Meer informatie

Trend sterfte aan huidkanker exclusief melanoom

Sterfte aan huidkanker, exclusief melanoom 1980-2018

JaarMannenVrouwenMannen (absoluut)Vrouwen (absoluut)
19801001005737
198191795431
198283914935
198379834934
198479645025
198594655729
198657853636
1987101506323
198856603529
198968564326
199058773836
199164654433
199257864045
199365724638
199453643935
199555593833
199643643136
199779685639
199858454427
199959504529
200055604335
200158534832
200248543933
200350444127
200445383624
200546394025
200655715145
200745454230
200852425229
200956555638
201049635044
201164636945
201262656848
201338754355
201450565943
201542665151
201664618148
201753737059
201842615850

Bron: CBS Doodsoorzakenstatistiek (gedownload van CBS StatLine in augustus 2019)

  • ICD-10-code: C44
  • Cijfers over 2018 zijn voorlopig
  • Gestandaardiseerd naar de bevolking van Nederland in 2018
  • Geïndexeerd (1980 is 100)
  • De absolute sterfte is zichtbaar in de tabelweergave
  • De sterftecijfers vanaf 2013 zijn minder goed vergelijkbaar mert eerdere jaren, omdat het CBS is overgestapt van handmatig naar automatisch coderen (zie Verantwoording).

Geen eenduidige trend in sterfte aan huidkanker exclusief melanoom

In de periode 1980-2018 is er geen eenduidige trend. Als gevolg van de relatief kleine aantallen laat de sterfte een schommelend beloop zien. De trend is gecorrigeerd voor veranderingen in omvang en leeftijdsopbouw van de bevolking (standaardisatie).
Ook de sterfte in absolute aantallen (niet gestandaardiseerd) laat geen duidelijke trend zien. Over de gehele periode 1980-2018 overleden jaarlijks gemiddeld 49 mannen en 36 vrouwen aan huidkanker exclusief melanoom.

Meer informatie

Trend overleving huidkanker exclusief melanoom

Supergrafiek; Huidkanker trend met BI

[container]

Bron: NKR

  • ICD-10-code C44 (huidkanker exclusief melanoom en basaalcelcarcinoom)
  • De cijfers zijn gecorrigeerd voor veranderingen in de omvang en leeftijdsopbouw van de bevolking door standaardisatie naar de 'International Cancer Survival Standard' (ICSS-2).
  • Naast het percentage overleving zijn ook de onder- en bovengrens van het 95%-betrouwbaarheidsinterval weergegeven.

Overleving huidkanker exclusief melanoom iets verbeterd

De relatieve vijfjaarsoverleving van huidkanker is licht toegenomen. De relatieve vijfjaarsoverleving van huidkanker (exclusief melanoom en basaalcelcarcinoom) is toegenomen van 91,7% voor patiënten bij wie de diagnose is gesteld in de periode 1991-1995 tot 95,2% bij patiënten bij wie de diagnose is gesteld in de periode 2011-2015.

Meer informatie

Experts en redactie

Trend overleving melanoom

Supergrafiek; Melanoom trend met BI

[container]
  • ICD-10-code C43
  • De cijfers zijn gecorrigeerd voor veranderingen in de omvang en leeftijdsopbouw van de bevolking door standaardisatie naar de 'International Cancer Survival Standard' (ICSS-2).
  • Naast het percentage overleving zijn ook de onder- en bovengrens van het 95%-betrouwbaarheidsinterval weergegeven.

Overleving melanoom toegenomen

De relatieve vijfjaarsoverleving van melanomen is toegenomen van ongeveer 81,6% voor patiënten bij wie de diagnose is gesteld in de periode 1991-1995 tot ongeveer 91,5% bij patiënten bij wie de diagnose is gesteld in de periode 2011-2015. De overleving is hoger voor vrouwen dan voor mannen,  maar dit verschil neemt af. Voor patiënten gediagnosticeerd in de periode 1991-1995 bedroeg het verschil tussen mannen en vrouwen nog ongeveer 12%, voor patiënten gediagnosticeerd in de periode 2011-2015 was dat verschil nog maar ongeveer 5%.

Meer informatie

Experts en redactie

Toekomstige trend huidkanker door demografische ontwikkelingen

Toekomstige stijging aantal nieuwe gevallen van huidkanker door alleen demografie

Op basis van uitsluitend demografisch ontwikkelingen zal het absoluut aantal nieuwe gevallen van huidkanker in de periode 2015-2040 naar verwachting met 57% stijgen. Voor mannen zal de stijging naar verwachting 71% zijn en voor vrouwen 41%. De toename zal groter of kleiner kunnen zijn door veranderingen in factoren die de kans op het ontstaan van huidkanker beïnvloeden (epidemiologische ontwikkelingen). De toekomstige trend op basis van epidemiologische ontwikkelingen is niet gekwantificeerd.

Meer informatie

Verantwoording

Definities
  • Wat is huidkanker?

    Huidkanker vaak ingedeeld in melanoom en overige vormen van huidkanker

    Er zijn verschillende typen huidkanker. Deze worden meestal als volgt ingedeeld:

    • melanomen van de huid
    • andere vormen van huidkanker, ook wel non-melanoma huidkanker genoemd. Deze groep huidtumoren is onderverdeeld in het basaalcelcarcinoom, het plaveiselcelcarcinoom en zeer zeldzame tumoren die uitgaan van de talg- of zweetklieren.
Bronverantwoording
  • Tabel: Bronnen bij de cijfers over huidkanker

    Bron

    Indicator in VZinfo

    Gepresenteerde populatie VZinfo

    Meer informatie

    Nederlandse Kanker Registratie (NKR)

    Aantal nieuwe gevallen, Tienjaarsprevalentie (exclusief basaalcelcarcinoom (BCC))

    Nederlandse bevolking 

    IKNLNKR

    Nederlandse Kanker Registratie (NKR) Aantal nieuwe gevallen, Tienjaarsprevalentie van basaalcelcarcinoom (BCC)) bevolking Zuid-Nederland (regio Eindhoven)  IKNLNKR

    Nederlandse Kanker Registratie (NKR)

    Overleving (percentage)

    Geregistreerd aantal mensen met huidkanker

    IKNLNKR

    Landelijke Medische Registratie (LMR)

    Klinische opnamedagen, klinische opnamen, gemiddelde opnameduur, dagopnamen met huidkanker als hoofdontslagdiagnose

    Nederlandse bevolking 

    LMR

    CBS Doodsoorzakenstatistiek

    Aantal sterfgevallen

    Nederlandse bevolking 

    CBS Doodsoorzakenstatistiek

    Kosten van Ziektenstudie

    Kosten van zorg voor huidkanker

    Nederlandse bevolking 
     

    Kosten van Ziekten database

    European Cancer Information System (ECIS)

    Aantal nieuwe gevallen

    Europese bevolking

    ECIS

    Eurostat

    Aantal sterfgevallen

    Europese bevolking 

    Eurostat

    OECD Relatieve 5-jaarsoverleving Europese bevolking OECD; Allemani et al., 2018

     

    Bronnen en literatuur

    Literatuur

    1. Allemani C, Matsuda T, Di Carlo V, Harewood R, Matz M, Nikšić M, et al. Global surveillance of trends in cancer survival 2000-14 (CONCORD-3): analysis of individual records for 37 513 025 patients diagnosed with one of 18 cancers from 322 population-based registries in 71 countries. Lancet. 2018;391(10125):1023-1075. Pubmed | DOI
  • Automatisch coderen bij CBS-doodsoorzakenstatistiek

    Met ingang van het statistiekjaar 2013 codeert het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) doodsoorzakenformulieren automatisch met behulp van het softwarepakket IRIS. Dit is een verschil met voorgaande jaren waarin doodsoorzakenformulieren handmatig werden verwerkt. Automatische codering brengt een betere internationale vergelijkbaarheid en reproduceerbaarheid van de gegevens met zich mee. Het veroorzaakt echter ook verschuivingen in doodsoorzaken. Daardoor zijn de sterftecijfers vanaf het jaar 2013 niet altijd goed vergelijkbaar met sterftecijfers uit eerdere jaren. Voor meer informatie over het automatisch coderen verwijzen wij naar vier artikelen van het CBS:

    • Het automatisch coderen van doodsoorzaken. Een nieuwe werkwijze bij de doodsoorzakenstatistiek (Harteloh et al., 2014)
    • Verschuivingen in de doodsoorzakenstatistiek bij de introductie van het automatisch coderen (Harteloh, 2014)
    • Van handmatig naar automatisch coderen van doodsoorzaken. Een bridge coding study (Harteloh, 2015)
    • Veranderingen in de doodsoorzakenstatistiek 2012-2013 (Harteloh, 2016)

    Bronnen en literatuur

    Literatuur

    1. Harteloh PPM, van Hilten O, Kardaun JWPF. Het automatisch coderen van doodsoorzaken. Een nieuwe werkwijze bij de doodsoorzakenstatistiek. Den Haag: Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS); 2014. Bron
    2. Harteloh PPM. Verschuivingen in de doodsoorzakenstatistiek bij de introductie van het automatisch coderen. Den Haag: Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS); 2014. Bron
    3. Harteloh PPM. Van handmatig naar automatisch coderen van doodsoorzaken. Een bridge coding study. Den Haag: Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS); 2015. Bron
    4. Harteloh PPM. Veranderingen in de doodsoorzakenstatistiek 2012-2013. Den Haag: Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS); 2016. Bron
Methoden
  • Regionale vergelijkingen Nederlandse Kankerregistratie

    De regionale cijfers van verschillende types kanker zijn gebaseerd op data uit de Nederlandse Kankerregistratie. Voor deze analyse is uit de NKR het aantal registraties per tumorsoort geselecteerd in de periode 2012-2015, uitgesplitst naar leeftijd, geslacht en GGD-regio van de patiënt. De NKR houdt internationaal geaccordeerde indelingen aan, waarbij een combinatie van lokalisatie en morfologisch type kanker wordt toegepast. Ten behoeve van de standaardisatie van de regio's naar leeftijd en geslacht, hebben we als standaard populatie de middenjaarsschatting 2012-2015 van de bevolking gebruikt. Deze bevolkingscijfers zijn afkomstig van CBS. In zowel de NKR als de CBS-data is de leeftijd onderverdeeld in 18 leeftijdsklassen (0-4, 5-9, 10-14 .... 75-79, 80-84, 85+).

    Berekenen gestandaardiseerde registratie-aantallen

    Door verschillen tussen bevolkingsopbouw in regio's zijn de ruwe gegevens moeilijk te vergelijken. Daarom is een (directe) standaardisatie uitgevoerd door alle in de regio’s geregistreerde aantallen per leeftijd en geslacht te wegen met het aandeel van deze leeftijd en geslachtscategorie in de totale Nederlandse bevolking. Bij geslachtsspecifieke aandoeningen (borst- en prostaatkanker) is gerekend met de totale bevolking van het betreffende geslacht.

    Kaarten

    De NKR-gegevens zijn gestandaardiseerd naar leeftijd en geslacht en worden per GGD-regio in kaart gebracht:

    Aantal registraties per 10.000 inwoners
    De kaart toont het jaarlijks gestandaardiseerd aantal registraties per 10.000 inwoners, gemiddeld over de periode 2012-2015. Zowel onder als boven het Nederlands gemiddelde gebruiken we een indeling in twee gelijke klassen.

    Berekening van significantie van de afwijking van het Nederlands gemiddelde
    Voor iedere regio is een standaardafwijking berekend. Hiermee wordt vervolgens een betrouwbaarheidsinterval berekend dat vergeleken wordt met het Nederlands gemiddelde. Als het Nederlands gemiddelde buiten dit interval valt is er sprake van een significante afwijking van het gemiddelde. Er is gerekend met 95% respectievelijk 99% betrouwbaarheidsintervallen.

    Kanttekeningen

    Het patroon in de kaart is een indicatie van de verdeling van een ziekte over Nederland. Behalve verschillen in het optreden van een ziekte, kunnen verschillen in andere factoren van invloed zijn op dit patroon. Zo kunnen verschillen in zorgniveau en de mate van gebruik van diagnostische tests tussen regio's een rol spelen. Verschillen in de wijze van coderen hebben waarschijnlijk geen rol gespeeld omdat landelijk dezelfde codeerafspraken gelden.

  • Methoden en technieken

    Standaardisatie

    De omvang en de leeftijdsverdeling van de bevolking verschillen per regio en land. Daarnaast treden in de loop van de tijd veranderingen op in de omvang en leeftijdsverdeling. Om ziekte- en sterftecijfers van verschillende regio’s en landen, of van opeenvolgende jaren met elkaar te kunnen vergelijken, wordt hier rekening mee gehouden. Daarbij worden de cijfers gecorrigeerd voor deze verschillen of veranderingen in de bevolking. Hierbij wordt uitgegaan van de omvang en de leeftijdsverdeling van een gekozen standaardpopulatie. Dit wordt standaardisatie genoemd.

    Indexatie

    Vooral bij de weergave van trends in de tijd zijn de trendcijfers vaak geïndexeerd. Een geïndexeerde trend laat ontwikkelingen in de tijd zien ten opzichte van een gekozen basisjaar. Dit gebeurt door de cijfers van alle jaren weer te geven als percentage van het cijfer in een gekozen basisjaar. Het cijfer in het basisjaar is gelijk gesteld aan 100(%). Indexatie maakt zichtbaar hoe groot de percentuele toe- of afname is ten opzichte van dat basisjaar. Door als basisjaar het eerste jaar in de grafiek te kiezen, kun je snel zien wat de verandering over de hele weergegeven periode is en ook of er grote verschillen zijn voor de onderscheiden groepen (mannen en vrouwen bijvoorbeeld).

    Indexatie kan ook gebruikt worden voor het weergeven van regionale verschillen. Hierbij wordt het landelijke cijfer bijvoorbeeld gelijk gesteld aan 100(%). Een regionaal cijfer boven of onder de 100 duidt erop dat het respectievelijk hoger of lager is dan het landelijke cijfer. Voorafgaand aan indexatie worden de cijfers vaak gecorrigeerd voor verschillen in samenstelling van de populaties.