Volksgezondheidenzorg.info

Zoekveld

HuidkankerCijfers & ContextTrends

Cijfers & Context

Toename aantal nieuwe gevallen melanoom

Regionaal & Internationaal

Aantal nieuwe gevallen relatief groot in Nederland

Kosten

Preventie & Zorg

Aantal dagopnamen voor huidkanker toegenomen

Trend nieuwe gevallen melanoom

Aantal nieuwe gevallen van melanoom 1990-2017

JaarMannenVrouwen
1990100100
199111097
1992114105
199310996
1994130118
1995127113
1996135122
1997148132
1998143125
1999158130
2000154136
2001179151
2002176147
2003176163
2004200165
2005218179
2006215176
2007227185
2008246199
2009250210
2010281212
2011298231
2012313221
2013317237
2014318235
2015329244
2016354269
2017360269

Bron: NKR, cijfers gedownload op 6 februari 2018

  • Gestandaardiseerd naar de Europese standaardbevolking
  • Geïndexeerd (1990 = 100)
  • De cijfers van 2017 zijn voorlopig
  • ICD-10-code C43

Aantal nieuwe gevallen van melanoom flink gestegen

In de periode 1990-2017 is het aantal nieuwe gevallen van melanoom flink gestegen. Voor mannen is het aantal nieuwe gevallen in deze periode bijna verviervoudigd en voor vrouwen bijna verdrievoudigd. De weergegeven trend is gecorrigeerd voor veranderingen in omvang en leeftijdsopbouw van de bevolking (standaardisatie). De toename in het aantal nieuwe gevallen van melanoom wordt vooral toegeschreven aan veranderingen in zongedrag. Het ontstaan van melanomen is sterk gerelateerd aan kortdurende, hevige blootstelling aan zonlicht.

Meer informatie

Trend nieuwe gevallen van overige huidkanker (exclusief basaalcelcarcinoom)

Aantal nieuwe gevallen van overige huidkanker (exclusief basaalcelcarcinoom) 1990-2017

JaarMannenVrouwen
1990100100
199196107
1992102116
1993102111
1994111132
1995108129
1996119139
1997116133
1998111135
1999119149
2000117146
2001120162
2002122154
2003121174
2004136188
2005146205
2006151231
2007167246
2008168268
2009180286
2010198328
2011213369
2012212360
2013209360
2014206351
2015190321
2016197352
2017183336

Bron: NKR, cijfers gedownload op 8 februari 2018

  • Gestandaardiseerd naar de Europese standaardbevolking
  • Geïndexeerd (1990 = 100)
  • De cijfers van 2017 zijn voorlopig
  • ICD-10-code C44

Aantal nieuwe gevallen huidkanker neemt niet langer toe

Het aantal nieuwe gevallen van huidkanker (exclusief melanoom en basaalcelcarcinoom) is in de  periode 1990-2011 gestegen met 115% voor mannen en 275% voor vrouwen. Vooral vanaf 2002 was een flinke stijging te zien. In 2011 is er een einde gekomen aan de toename. In de periode 2011-2017 is het aantal nieuwe gevallen zelfs iets afgenomen. De weergegeven trend is gecorrigeerd voor veranderingen in omvang en leeftijdsopbouw van de bevolking (standaardisatie).

Meer informatie

Trend nieuwe gevallen basaalcelcarcinoom

Aantal nieuwe gevallen van basaalcelcarcinoom, 1990-2014

JaarMannenVrouwen
1990100100
1991103101
1992110118
1993109106
1994116116
1995110120
1996113124
1997116139
1998118144
1999128147
2000122142
2001140159
2002141159
2003145175
2004156186
2005172201
2006176217
2007202238
2008198247
2009220276
2010216273
2011218293
2012229291
2013215287
2014224297

Bron: IKNL-Zuid

  • Gestandaardiseerd naar de Europese standaardbevolking
  • Geïndexeerd (1990 = 100)

Aantal nieuwe gevallen basaalcelcarcinoom gestabiliseerd

Het aantal nieuwe gevallen van basaalcelcarcinoom steeg in de periode 1990-2014 met bijna 125% voor mannen en met  bijna 200% voor vrouwen. In de periode 1990-2009 was de toename het grootst. Vanaf 2011 lijkt het aantal nieuwe gevallen, vooral bij mannen, te stabiliseren. De weergegeven trend is gecorrigeerd voor veranderingen in omvang en leeftijdsopbouw van de bevolking (standaardisatie).

Trend sterfte melanoom

Sterfte aan melanoom 1996-2017

JaarMannenVrouwenMannen (absoluut)Vrouwen (absoluut)
1996100100237190
199796102228202
1998111105265207
1999111108269219
200011295279191
2001116120294249
2002123108312226
2003118114308240
2004131116346248
2005127131342282
2006130135356297
2007134129376285
2008136132388297
2009153153446348
2010150146446337
2011137156415366
2012153132477316
2013155135493328
2014146143475351
2015139145466362
2016131126444323
2017129129460336

Bron: CBS Doodsoorzakenstatistiek (gedownload van CBS StatLine in juli 2018)

  • ICD-10-code C43
  • Cijfers over 2017 zijn voorlopig
  • Gestandaardiseerd naar de bevolking van Nederland in 2010
  • Geïndexeerd (1996 is 100)
  • De absolute sterfte is zichtbaar in de tabelweergave
  • De sterftecijfers vanaf 2013 zijn minder goed vergelijkbaar met eerder jaren, omdat het CBS is overgestapt van handmatig naar automatisch coderen (zie Verantwoording)

Toenemende sterfte aan melanoom

De sterfte aan melanoom is tussen 1996 en 2009 gestegen, voor zowel mannen als vrouwen met 53%. Na 2009 is de sterfte niet verder gestegen en de laatste jaren zelfs iets afgenomen. De weergegeven trend is gecorrigeerd voor veranderingen in omvang en leeftijdsopbouw van de bevolking (standaardisatie).
De absolute sterfte (niet gestandaardiseerd) is voor mannen toegenomen van 237 in 1996 naar 460 in 2017; voor vrouwen is de absolute sterfte toegenomen van 190 in 1996 naar 336 in 2017. Ook voor de absolute sterfte geldt dat deze de laatste jaren iets afneemt.

Meer informatie

Trend sterfte aan huidkanker exclusief melanoom

Sterfte aan huidkanker, exclusief melanoom 1996-2017

JaarMannenVrouwenMannen (absoluut)Vrouwen (absoluut)
19961001003136
19971781065639
1998136694427
1999140774529
2000129924335
2001140824832
2002111853933
2003114674127
2004102583624
2005106614025
20061301075145
2007105694230
2008124655229
2009131845638
2010112955044
2011149956945
2012140986848
2013861114355
2014111855943
201595965151
2016144908148
20171211117059

Bron: CBS Doodsoorzakenstatistiek (gedownload van CBS StatLine in juli 2018)

  • ICD-10-code C44
  • Cijfers over 2017 zijn voorlopig
  • Gestandaardiseerd naar de bevolking van Nederland in 2010
  • Geïndexeerd (1996 is 100)
  • De absolute sterfte is zichtbaar in de tabelweergave
  • De sterftecijfers vanaf 2013 zijn minder goed vergelijkbaar mert eerdere jaren, omdat het CBS is overgestapt van handmatig naar automatisch coderen (zie Verantwoording)

Geen eenduidige trend in sterfte aan huidkanker exclusief melanoom

In de periode 1996-2017 is er geen eenduidige trend. Als gevolg van de relatief kleine aantallen laat de sterfte een schommelend beloop zien. De trend is gecorrigeerd voor veranderingen in omvang en leeftijdsopbouw van de bevolking (standaardisatie).
Ook de sterfte in absolute aantallen (niet gestandaardiseerd) laat geen duidelijke trend zien. Over de gehele periode 1996-2017 overleden jaarlijks gemiddeld 51 mannen en 38 vrouwen aan huidkanker exclusief melanoom.

Meer informatie

Trend overleving huidkanker exclusief melanoom

Supergrafiek; Huidkanker trend met BI

[container]

Bron: NKR

  • ICD-10-code C44 (huidkanker exclusief melanoom en basaalcelcarcinoom)
  • De cijfers zijn gecorrigeerd voor veranderingen in de omvang en leeftijdsopbouw van de bevolking door standaardisatie naar de 'International Cancer Survival Standard' (ICSS-2).
  • Naast het percentage overleving zijn ook de onder- en bovengrens van het 95%-betrouwbaarheidsinterval weergegeven.

Overleving huidkanker exclusief melanoom iets verbeterd

De relatieve vijfjaarsoverleving van huidkanker is licht toegenomen. De relatieve vijfjaarsoverleving van huidkanker (exclusief melanoom en basaalcelcarcinoom) is toegenomen van 91,7% voor patiënten bij wie de diagnose is gesteld in de periode 1991-1995 tot 95,2% bij patiënten bij wie de diagnose is gesteld in de periode 2011-2015.

Meer informatie

Experts en redactie

Trend overleving melanoom

Supergrafiek; Melanoom trend met BI

[container]

Bron: NKR

  • ICD-10-code C43
  • De cijfers zijn gecorrigeerd voor veranderingen in de omvang en leeftijdsopbouw van de bevolking door standaardisatie naar de 'International Cancer Survival Standard' (ICSS-2).
  • Naast het percentage overleving zijn ook de onder- en bovengrens van het 95%-betrouwbaarheidsinterval weergegeven.

Overleving melanoom toegenomen

De relatieve vijfjaarsoverleving van melanomen is toegenomen van ongeveer 81,6% voor patiënten bij wie de diagnose is gesteld in de periode 1991-1995 tot ongeveer 91,5% bij patiënten bij wie de diagnose is gesteld in de periode 2011-2015. De overleving is hoger voor vrouwen dan voor mannen,  maar dit verschil neemt af. Voor patiënten gediagnosticeerd in de periode 1991-1995 bedroeg het verschil tussen mannen en vrouwen nog ongeveer 12%, voor patiënten gediagnosticeerd in de periode 2011-2015 was dat verschil nog maar ongeveer 5%.

Meer informatie

Experts en redactie

Toekomstige trend huidkanker door demografische ontwikkelingen

Toekomstige stijging aantal nieuwe gevallen van huidkanker door alleen demografie

Op basis van uitsluitend demografisch ontwikkelingen zal het absoluut aantal nieuwe gevallen van huidkanker in de periode 2015-2040 naar verwachting met 57% stijgen. Voor mannen zal de stijging naar verwachting 71% zijn en voor vrouwen 41%. De toename zal groter of kleiner kunnen zijn door veranderingen in factoren die de kans op het ontstaan van huidkanker beïnvloeden (epidemiologische ontwikkelingen). De toekomstige trend op basis van epidemiologische ontwikkelingen is niet gekwantificeerd.

Meer informatie

Verantwoording

Definities
  • Wat is huidkanker?

    Huidkanker vaak ingedeeld in melanoom en overige vormen van huidkanker

    Er zijn verschillende typen huidkanker. Deze worden meestal als volgt ingedeeld:

    • melanomen van de huid
    • andere vormen van huidkanker, ook wel non-melanoma huidkanker genoemd. Deze groep huidtumoren is onderverdeeld in het basaalcelcarcinoom, het plaveiselcelcarcinoom en zeer zeldzame tumoren die uitgaan van de talg- of zweetklieren.
Bronverantwoording
  • Tabel: Bronnen bij de cijfers over huidkanker

    Bron

    Indicator in VZinfo

    Gepresenteerde populatie VZinfo

    Meer informatie

    Nederlandse Kanker Registratie (NKR)

    Aantal nieuwe gevallen, Tienjaarsprevalentie (exclusief basaalcelcarcinoom (BCC))

    Nederlandse bevolking 

    IKNLNKR

    Nederlandse Kanker Registratie (NKR) Aantal nieuwe gevallen, Tienjaarsprevalentie van basaalcelcarcinoom (BCC)) bevolking Zuid-Nederland (regio Eindhoven)  IKNLNKR

    Nederlandse Kanker Registratie (NKR)

    Overleving (percentage)

    Geregistreerd aantal mensen met huidkanker

    IKNLNKR

    Landelijke Medische Registratie (LMR)

    Klinische opnamedagen, klinische opnamen, gemiddelde opnameduur, dagopnamen met huidkanker als hoofdontslagdiagnose

    Nederlandse bevolking 

    LMR

    CBS Doodsoorzakenstatistiek

    Aantal sterfgevallen

    Nederlandse bevolking 

    CBS Doodsoorzakenstatistiek

    Kosten van Ziektenstudie

    Kosten van zorg voor huidkanker

    Nederlandse bevolking 
     

    Kosten van Ziekten database

    European Cancer Information System (ECIS)

    Aantal nieuwe gevallen

    Europese bevolking

    ECIS

    Eurostat

    Aantal sterfgevallen

    Europese bevolking 

    Eurostat

    OECD Relatieve 5-jaarsoverleving Europese bevolking OECD; Allemani et al., 2018

     

    Bronnen en literatuur

    Literatuur

    1. Allemani C, Matsuda T, Di Carlo V, Harewood R, Matz M, Nikšić M, et al. Global surveillance of trends in cancer survival 2000-14 (CONCORD-3): analysis of individual records for 37 513 025 patients diagnosed with one of 18 cancers from 322 population-based registries in 71 countries. Lancet. 2018;391(10125):1023-1075. Pubmed | DOI
  • Automatisch coderen bij CBS-doodsoorzakenstatistiek

    Met ingang van het statistiekjaar 2013 codeert het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) doodsoorzakenformulieren automatisch met behulp van het softwarepakket IRIS. Dit is een verschil met voorgaande jaren waarin doodsoorzakenformulieren handmatig werden verwerkt. Automatische codering brengt een betere internationale vergelijkbaarheid en reproduceerbaarheid van de gegevens met zich mee. Het veroorzaakt echter ook verschuivingen in doodsoorzaken. Daardoor zijn de sterftecijfers vanaf het jaar 2013 niet altijd goed vergelijkbaar met sterftecijfers uit eerdere jaren. Voor meer informatie over het automatisch coderen verwijzen wij naar vier artikelen van het CBS:

    • Het automatisch coderen van doodsoorzaken. Een nieuwe werkwijze bij de doodsoorzakenstatistiek (Harteloh et al., 2014)
    • Verschuivingen in de doodsoorzakenstatistiek bij de introductie van het automatisch coderen (Harteloh, 2014)
    • Van handmatig naar automatisch coderen van doodsoorzaken. Een bridge coding study (Harteloh, 2015)
    • Veranderingen in de doodsoorzakenstatistiek 2012-2013 (Harteloh, 2016)

    Bronnen en literatuur

    Literatuur

    1. Harteloh PPM, van Hilten O, Kardaun JWPF. Het automatisch coderen van doodsoorzaken. Een nieuwe werkwijze bij de doodsoorzakenstatistiek. Den Haag: Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS); 2014. Bron
    2. Harteloh PPM. Verschuivingen in de doodsoorzakenstatistiek bij de introductie van het automatisch coderen. Den Haag: Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS); 2014. Bron
    3. Harteloh PPM. Van handmatig naar automatisch coderen van doodsoorzaken. Een bridge coding study. Den Haag: Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS); 2015. Bron
    4. Harteloh PPM. Veranderingen in de doodsoorzakenstatistiek 2012-2013. Den Haag: Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS); 2016. Bron
Methoden
  • Regionale vergelijkingen Nederlandse Kankerregistratie

    De regionale cijfers van verschillende types kanker zijn gebaseerd op data uit de Nederlandse Kankerregistratie. Voor deze analyse is uit de NKR het aantal registraties per tumorsoort geselecteerd in de periode 2012-2015, uitgesplitst naar leeftijd, geslacht en GGD-regio van de patiënt. De NKR houdt internationaal geaccordeerde indelingen aan, waarbij een combinatie van lokalisatie en morfologisch type kanker wordt toegepast. Ten behoeve van de standaardisatie van de regio's naar leeftijd en geslacht, hebben we als standaard populatie de middenjaarsschatting 2012-2015 van de bevolking gebruikt. Deze bevolkingscijfers zijn afkomstig van CBS. In zowel de NKR als de CBS-data is de leeftijd onderverdeeld in 18 leeftijdsklassen (0-4, 5-9, 10-14 .... 75-79, 80-84, 85+).

    Berekenen gestandaardiseerde registratie-aantallen

    Door verschillen tussen bevolkingsopbouw in regio's zijn de ruwe gegevens moeilijk te vergelijken. Daarom is een (directe) standaardisatie uitgevoerd door alle in de regio’s geregistreerde aantallen per leeftijd en geslacht te wegen met het aandeel van deze leeftijd en geslachtscategorie in de totale Nederlandse bevolking. Bij geslachtsspecifieke aandoeningen (borst- en prostaatkanker) is gerekend met de totale bevolking van het betreffende geslacht.

    Kaarten

    De NKR-gegevens zijn gestandaardiseerd naar leeftijd en geslacht en worden per GGD-regio in kaart gebracht:

    Aantal registraties per 10.000 inwoners
    De kaart toont het jaarlijks gestandaardiseerd aantal registraties per 10.000 inwoners, gemiddeld over de periode 2012-2015. Zowel onder als boven het Nederlands gemiddelde gebruiken we een indeling in twee gelijke klassen.

    Berekening van significantie van de afwijking van het Nederlands gemiddelde
    Voor iedere regio is een standaardafwijking berekend. Hiermee wordt vervolgens een betrouwbaarheidsinterval berekend dat vergeleken wordt met het Nederlands gemiddelde. Als het Nederlands gemiddelde buiten dit interval valt is er sprake van een significante afwijking van het gemiddelde. Er is gerekend met 95% respectievelijk 99% betrouwbaarheidsintervallen.

    Kanttekeningen

    Het patroon in de kaart is een indicatie van de verdeling van een ziekte over Nederland. Behalve verschillen in het optreden van een ziekte, kunnen verschillen in andere factoren van invloed zijn op dit patroon. Zo kunnen verschillen in zorgniveau en de mate van gebruik van diagnostische tests tussen regio's een rol spelen. Verschillen in de wijze van coderen hebben waarschijnlijk geen rol gespeeld omdat landelijk dezelfde codeerafspraken gelden.

  • Methoden en technieken

    Standaardisatie

    De omvang en de leeftijdsverdeling van de bevolking verschillen per regio en land. Daarnaast treden in de loop van de tijd veranderingen op in de omvang en leeftijdsverdeling. Om ziekte- en sterftecijfers van verschillende regio’s en landen, of van opeenvolgende jaren met elkaar te kunnen vergelijken, wordt hier rekening mee gehouden. Daarbij worden de cijfers gecorrigeerd voor deze verschillen of veranderingen in de bevolking. Hierbij wordt uitgegaan van de omvang en de leeftijdsverdeling van een gekozen standaardpopulatie. Dit wordt standaardisatie genoemd.

    Indexatie

    Vooral bij de weergave van trends in de tijd zijn de trendcijfers vaak geïndexeerd. Een geïndexeerde trend laat ontwikkelingen in de tijd zien ten opzichte van een gekozen basisjaar. Dit gebeurt door de cijfers van alle jaren weer te geven als percentage van het cijfer in een gekozen basisjaar. Het cijfer in het basisjaar is gelijk gesteld aan 100(%). Indexatie maakt zichtbaar hoe groot de percentuele toe- of afname is ten opzichte van dat basisjaar. Door als basisjaar het eerste jaar in de grafiek te kiezen, kun je snel zien wat de verandering over de hele weergegeven periode is en ook of er grote verschillen zijn voor de onderscheiden groepen (mannen en vrouwen bijvoorbeeld).

    Indexatie kan ook gebruikt worden voor het weergeven van regionale verschillen. Hierbij wordt het landelijke cijfer bijvoorbeeld gelijk gesteld aan 100(%). Een regionaal cijfer boven of onder de 100 duidt erop dat het respectievelijk hoger of lager is dan het landelijke cijfer. Voorafgaand aan indexatie worden de cijfers vaak gecorrigeerd voor verschillen in samenstelling van de populaties.