Volksgezondheidenzorg.info

Zoekveld

HuidkankerCijfers & ContextTrends

Cijfers & Context

Sterke toename aantal nieuwe gevallen melanoom

Regionaal & Internationaal

Aantal nieuwe gevallen relatief groot in Nederland

Kosten

Zorguitgaven voor huidkanker bijna 169 miljoen

Preventie & Zorg

Bijna 2.000 ziekenhuisopnamen voor huidkanker

Trend nieuwe gevallen melanoom

Aantal nieuwe gevallen van melanoom 1990-2020

JaarMannenVrouwenMannen (absoluut)Vrouwen (absoluut)
1990100100592971
199111097659955
19921141066941.033
199310996674977
19941301198121.217
19951271138071.160
19961341238611.260
19971481329611.376
19981431259421.331
19991591301.0571.394
20001541361.0441.481
20011791511.2251.633
20021761471.2231.620
20031761641.2421.829
20042001651.4361.855
20052181791.5882.019
20062151761.5872.027
20072271841.6992.136
20082472001.8802.330
20092512111.9442.495
20102812122.2142.556
20112992312.4062.798
20123142232.5852.771
20133182382.6652.960
20143202382.7352.994
20153322462.8773.134
20163592703.1833.463
20173302432.9993.203
20183532583.2853.441
20193652613.4803.549
20203542533.3863.401

Bron: NKR, cijfers gedownload op 4 februari 2021

Aantal nieuwe gevallen van melanoom flink gestegen

In de periode 1990-2019 is het aantal nieuwe gevallen van melanoom flink gestegen. Voor mannen is het aantal nieuwe gevallen in deze periode bijna verviervoudigd en voor vrouwen bijna verdrievoudigd. De weergegeven trend is gecorrigeerd voor veranderingen in omvang en leeftijdsopbouw van de bevolking (standaardisatie). De toename in het aantal nieuwe gevallen van melanoom wordt vooral toegeschreven aan veranderingen in zongedrag. Het ontstaan van melanomen is sterk gerelateerd aan kortdurende, hevige blootstelling aan zonlicht.

In 2020 minder diagnoses melanoom door COVID-19-uitbraak

In 2020 was het aantal gediagnosticeerde gevallen van melanoom kleiner dan in het voorgaande jaar. Dit hangt waarschijnlijk samen met de COVID-19-uitbraak. Mensen met verdachte plekjes op de huid hebben mogelijk een bezoek aan de huisarts uitgesteld. Ook kan het zijn dat huisartsen tijdens de COVID-19-uitbraak een doorverwijzing naar het ziekenhuis hebben uitgesteld.

Meer informatie

Datum publicatie

04-03-2020

Trend nieuwe gevallen van overige huidkanker (exclusief basaalcelcarcinoom)

Aantal nieuwe gevallen van overige huidkanker (exclusief basaalcelcarcinoom) 1990-2020

JaarMannenVrouwenMannen (absoluut)Vrouwen (absoluut)
19901001001.452824
1991961051.413866
19921021161.542972
19931021121.558950
19941111321.7261.133
19951091301.7211.107
19961181411.8981.256
19971161341.8911.197
19981101361.8461.222
19991201502.0291.381
20001171482.0201.378
20011211632.1261.531
20021231532.1991.472
20031211782.2171.706
20041351892.5681.846
20051482072.8552.072
20061522343.0262.352
20071692473.4552.519
20081692743.5952.860
20091822923.9793.067
20102003364.5003.603
20112163765.0164.117
20122143685.1284.083
20132113695.2614.243
20142093605.3854.221
20151943325.1694.013
20162153955.8964.835
20172424666.8285.741
20182605217.5996.479
20192645617.9247.144
20202665598.1337.143

Bron: NKR, cijfers gedownload op 4 februari 2021

Aantal nieuwe gevallen huidkanker neemt sterk toe

Het aantal nieuwe gevallen van huidkanker (exclusief melanoom en basaalcelcarcinoom) is in de  periode 1990-2011 gestegen met 116% voor mannen en 276% voor vrouwen. De grootste toename trad op vanaf 2002. In 2011 stabiliseerde het aantal nieuwe gevallen, maar vanaf 2015 was er opnieuw sprake van een sterke toename, vooral bij vrouwen. De weergegeven trend is gecorrigeerd voor veranderingen in omvang en leeftijdsopbouw van de bevolking (standaardisatie).

In 2020 minder diagnoses huidkanker door COVID-19-uitbraak

In 2020 was het aantal gediagnosticeerde gevallen van huidkanker kleiner dan in het voorgaande jaar. Dit hangt waarschijnlijk samen met de COVID-19-uitbraak. Mensen met verdachte plekjes op de huid hebben mogelijk een bezoek aan de huisarts uitgesteld. Ook kan het zijn dat huisartsen tijdens de COVID-19-uitbraak een doorverwijzing naar het ziekenhuis hebben uitgesteld.

Meer informatie

Datum publicatie

01-03-2021

Trend nieuwe gevallen basaalcelcarcinoom

Aantal nieuwe gevallen van basaalcelcarcinoom 1990-2014

JaarMannenVrouwen
1990100100
1991103101
1992110118
1993109106
1994116116
1995110120
1996113124
1997116139
1998118144
1999128147
2000122142
2001140159
2002141159
2003145175
2004156186
2005172201
2006176217
2007202238
2008198247
2009220276
2010216273
2011218293
2012229291
2013215287
2014224297

Bron: IKNL-Zuid

Aantal nieuwe gevallen basaalcelcarcinoom gestabiliseerd

Het aantal nieuwe gevallen van basaalcelcarcinoom steeg in de periode 1990-2014 met bijna 125% voor mannen en met  bijna 200% voor vrouwen. In de periode 1990-2009 was de toename het grootst. Vanaf 2011 lijkt het aantal nieuwe gevallen, vooral bij mannen, te stabiliseren. De weergegeven trend is gecorrigeerd voor veranderingen in omvang en leeftijdsopbouw van de bevolking (standaardisatie).

Meer informatie

Trend sterfte melanoom

Sterfte aan melanoom 1980-2020

JaarMannenVrouwenTotaalMannen (absoluut)Vrouwen (absoluut)Totaal (absoluut)
19802,42,22,3119113232
19812,92,02,5147107254
19822,42,62,5123143266
19832,92,72,8142142284
19842,92,42,6152133285
19852,72,12,3144116260
19863,32,83,0171160331
19873,72,32,9195135330
19883,13,03,0164177341
19893,22,83,0171166337
19903,23,03,0171177348
19913,73,03,3204187391
19923,53,03,2200183383
19933,63,03,2201187388
19944,43,03,6241194435
19953,63,13,3206194400
19964,13,03,5237190427
19974,03,03,4228202430
19984,63,13,8265207472
19994,63,33,9269219488
20004,62,93,7279191470
20014,73,64,1294249543
20025,13,24,1312226538
20034,93,44,1308240548
20045,43,54,4346248594
20055,23,94,5342282624
20065,44,14,7356297653
20075,63,94,7376285661
20085,74,04,8388297685
20096,54,65,4446348794
20106,34,45,3446337783
20115,74,75,2415366781
20126,64,05,2477316793
20136,64,15,3493328821
20146,34,45,3475351826
20156,14,45,2466362828
20165,63,94,7444323767
20175,74,04,8460336796
20185,54,04,7455338793
20195,43,44,4454297751
20205,43,94,6464344808

Bron: CBS Doodsoorzakenstatistiek (gedownload van CBS StatLine in augustus 2021)

  • ICD-10-code C43
  • Cijfers over 2020 zijn voorlopig
  • Gestandaardiseerd naar de bevolking van Nederland in 2020
  • De absolute sterfte (niet gestandaardiseerd) is zichtbaar in de tabelweergave
  • De sterftecijfers vanaf 2013 zijn minder goed vergelijkbaar met eerder jaren, omdat het CBS is overgestapt van handmatig naar automatisch coderen (zie Verantwoording).

Afnemende sterfte melanoom

De sterfte aan melanoom is tussen 1980 en 2009 toegenomen. Voor mannen is de sterfte in deze periode ruim 2,5 keer toegenomen en voor vrouwen is de sterfte verdubbeld. Na 2009 is de sterfte niet verder gestegen en de laatste jaren zelfs afgenomen. De weergegeven trend is gecorrigeerd voor veranderingen in omvang en leeftijdsopbouw van de bevolking (standaardisatie).
De absolute sterfte (niet gestandaardiseerd) is voor mannen toegenomen van 119 in 1980 naar 464 in 2020; voor vrouwen is de absolute sterfte toegenomen van 113 in 1980 naar 344 in 2020.

Meer informatie

Trend sterfte aan huidkanker exclusief melanoom

Sterfte aan huidkanker, exclusief melanoom 1980-2020

JaarMannenVrouwenTotaalMannen (absoluut)Vrouwen (absoluut)Totaal (absoluut)
19801,71,01,3573794
19811,50,81,1543185
19821,40,91,1493584
19831,30,81,0493483
19841,30,60,9502575
19851,60,61,0572986
19861,00,80,9363672
19871,70,51,0632386
19881,00,60,7352964
19891,10,50,8432669
19901,00,70,8383674
19911,10,60,8443377
19921,00,80,9404585
19931,10,70,8463884
19940,90,60,7393574
19950,90,60,7383371
19960,70,60,6313667
19971,30,60,9563995
19981,00,40,6442771
19991,00,50,7452974
20000,90,60,7433578
20011,00,50,7483280
20020,80,50,6393372
20030,80,40,6412768
20040,70,40,5362460
20050,80,40,5402565
20060,90,70,8514596
20070,80,40,6423072
20080,90,40,6522981
20090,90,50,7563894
20100,80,60,7504494
20111,10,60,86945114
20121,00,60,86848116
20130,60,70,7435598
20140,80,50,75943102
20150,70,60,75151102
20161,10,60,88148129
20170,90,70,87059129
20180,70,60,65850108
20191,00,50,88845133
20201,00,80,98466150

Bron: CBS Doodsoorzakenstatistiek (gedownload van CBS StatLine in augustus 2021)

  • ICD-10-code C44
  • Cijfers over 2020 zijn voorlopig
  • Gestandaardiseerd naar de bevolking van Nederland in 2020
  • De absolute sterfte (niet gestandaardiseerd) is zichtbaar in de tabelweergave
  • De sterftecijfers vanaf 2013 zijn minder goed vergelijkbaar mert eerdere jaren, omdat het CBS is overgestapt van handmatig naar automatisch coderen (zie Verantwoording).

Geen eenduidige trend in sterfte aan huidkanker exclusief melanoom

In de periode 1980-2020 is er geen eenduidige trend. Als gevolg van de relatief kleine aantallen laat de sterfte een schommelend beloop zien. De trend is gecorrigeerd voor veranderingen in omvang en leeftijdsopbouw van de bevolking (standaardisatie).
Ook de sterfte in absolute aantallen (niet gestandaardiseerd) laat geen duidelijke trend zien. Over de gehele periode 1980-2020 overleden jaarlijks gemiddeld 51 mannen en 37 vrouwen aan huidkanker exclusief melanoom.

Meer informatie

Trend overleving huidkanker exclusief melanoom

Supergrafiek; Huidkanker trend met BI

[container]

Bron: NKR

  • ICD-10-code C44 (huidkanker exclusief melanoom en basaalcelcarcinoom)
  • De cijfers zijn gecorrigeerd voor veranderingen in de omvang en leeftijdsopbouw van de bevolking door standaardisatie naar de 'International Cancer Survival Standard' (ICSS-2).
  • Naast het percentage overleving zijn ook de onder- en bovengrens van het 95%-betrouwbaarheidsinterval weergegeven.

Overleving huidkanker exclusief melanoom iets verbeterd

De relatieve vijfjaarsoverleving van huidkanker is licht toegenomen. De relatieve vijfjaarsoverleving van huidkanker (exclusief melanoom en basaalcelcarcinoom) is toegenomen van 91,7% voor patiënten bij wie de diagnose is gesteld in de periode 1991-1995 tot 95,2% bij patiënten bij wie de diagnose is gesteld in de periode 2011-2015.

Meer informatie

Experts en redactie

Trend overleving melanoom

Supergrafiek; Melanoom trend met BI

[container]
  • ICD-10-code C43
  • De cijfers zijn gecorrigeerd voor veranderingen in de omvang en leeftijdsopbouw van de bevolking door standaardisatie naar de 'International Cancer Survival Standard' (ICSS-2).
  • Naast het percentage overleving zijn ook de onder- en bovengrens van het 95%-betrouwbaarheidsinterval weergegeven.

Overleving melanoom toegenomen

De relatieve vijfjaarsoverleving van melanomen is toegenomen van ongeveer 81,6% voor patiënten bij wie de diagnose is gesteld in de periode 1991-1995 tot ongeveer 91,5% bij patiënten bij wie de diagnose is gesteld in de periode 2011-2015. De overleving is hoger voor vrouwen dan voor mannen,  maar dit verschil neemt af. Voor patiënten gediagnosticeerd in de periode 1991-1995 bedroeg het verschil tussen mannen en vrouwen nog ongeveer 12%, voor patiënten gediagnosticeerd in de periode 2011-2015 was dat verschil nog maar ongeveer 5%.

Meer informatie

Experts en redactie

Toekomstige trend huidkanker door demografische ontwikkelingen

Verwachte stijging aantal nieuwe gevallen huidkanker door alleen demografie

Op basis van uitsluitend demografische ontwikkelingen zal het absoluut aantal nieuwe gevallen van huidkanker in de periode 2018-2040 naar verwachting met 47% stijgen. Voor mannen zal de stijging naar verwachting 56% zijn en voor vrouwen 38%. De toename zal groter of kleiner kunnen zijn door andere (niet-demografische) ontwikkelingen die de kans op het vóórkomen van huidkanker beïnvloeden.

Meer informatie

Datum publicatie

25-03-2021

Verantwoording

Definities
  • Wat is huidkanker?

    Huidkanker vaak ingedeeld in melanoom en overige vormen van huidkanker

    Er zijn verschillende typen huidkanker. Deze worden meestal als volgt ingedeeld:

    • melanomen van de huid
    • andere vormen van huidkanker, ook wel non-melanoma huidkanker genoemd. Deze groep huidtumoren is onderverdeeld in het basaalcelcarcinoom, het plaveiselcelcarcinoom en zeer zeldzame tumoren die uitgaan van de talg- of zweetklieren.
Bronverantwoording
  • Tabel: Bronnen bij de cijfers over huidkanker

    Bron

    Indicator in VZinfo

    Gepresenteerde populatie VZinfo

    Meer informatie

    Nederlandse Kanker Registratie (NKR)

    Aantal nieuwe gevallen, Tienjaarsprevalentie (exclusief basaalcelcarcinoom (BCC))

    Nederlandse bevolking 

    IKNLNKR

    Nederlandse Kanker Registratie (NKR) Aantal nieuwe gevallen, Tienjaarsprevalentie van basaalcelcarcinoom (BCC)) bevolking Zuid-Nederland (regio Eindhoven)  IKNLNKR

    Nederlandse Kanker Registratie (NKR)

    Overleving (percentage)

    Geregistreerd aantal mensen met huidkanker

    IKNLNKR

    Landelijke Medische Registratie (LMR)

    Klinische opnamedagen, klinische opnamen, gemiddelde opnameduur, dagopnamen met huidkanker als hoofdontslagdiagnose

    Nederlandse bevolking 

    LMR

    CBS Doodsoorzakenstatistiek

    Aantal sterfgevallen

    Nederlandse bevolking 

    CBS Doodsoorzakenstatistiek

    Kosten van Ziektenstudie

    Kosten van zorg voor huidkanker

    Nederlandse bevolking 
     

    Kosten van Ziekten database

    European Cancer Information System (ECIS)

    Aantal nieuwe gevallen

    Europese bevolking

    ECIS

    Eurostat

    Aantal sterfgevallen

    Europese bevolking 

    Eurostat

    OECD Relatieve 5-jaarsoverleving Europese bevolking OECD; Allemani et al., 2018

     

    Bronnen en literatuur

    Literatuur

    1. Allemani C, Matsuda T, Di Carlo V, Harewood R, Matz M, Nikšić M, et al. Global surveillance of trends in cancer survival 2000-14 (CONCORD-3): analysis of individual records for 37 513 025 patients diagnosed with one of 18 cancers from 322 population-based registries in 71 countries. Lancet. 2018;391(10125):1023-1075. Pubmed | DOI
  • Automatisch coderen bij CBS-doodsoorzakenstatistiek

    Met ingang van het statistiekjaar 2013 codeert het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) doodsoorzakenformulieren automatisch met behulp van het softwarepakket IRIS. Dit is een verschil met voorgaande jaren waarin doodsoorzakenformulieren handmatig werden verwerkt. Automatische codering brengt een betere internationale vergelijkbaarheid en reproduceerbaarheid van de gegevens met zich mee. Het veroorzaakt echter ook verschuivingen in doodsoorzaken. Daardoor zijn de sterftecijfers vanaf het jaar 2013 niet altijd goed vergelijkbaar met sterftecijfers uit eerdere jaren. Voor meer informatie over het automatisch coderen verwijzen wij naar vier artikelen van het CBS:

    • Het automatisch coderen van doodsoorzaken. Een nieuwe werkwijze bij de doodsoorzakenstatistiek (Harteloh et al., 2014)
    • Verschuivingen in de doodsoorzakenstatistiek bij de introductie van het automatisch coderen (Harteloh, 2014)
    • Van handmatig naar automatisch coderen van doodsoorzaken. Een bridge coding study (Harteloh, 2015)
    • Veranderingen in de doodsoorzakenstatistiek 2012-2013 (Harteloh, 2016)

    Bronnen en literatuur

    Literatuur

    1. Harteloh PPM, van Hilten O, Kardaun JWPF. Het automatisch coderen van doodsoorzaken. Een nieuwe werkwijze bij de doodsoorzakenstatistiek. Den Haag: Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS); 2014. Bron
    2. Harteloh PPM. Verschuivingen in de doodsoorzakenstatistiek bij de introductie van het automatisch coderen. Den Haag: Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS); 2014. Bron
    3. Harteloh PPM. Van handmatig naar automatisch coderen van doodsoorzaken. Een bridge coding study. Den Haag: Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS); 2015. Bron
    4. Harteloh PPM. Veranderingen in de doodsoorzakenstatistiek 2012-2013. Den Haag: Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS); 2016. Bron
Methoden
  • Regionale vergelijkingen Nederlandse Kankerregistratie

    De regionale cijfers van verschillende types kanker zijn gebaseerd op data uit de Nederlandse Kankerregistratie. Voor deze analyse is uit de NKR het aantal registraties per tumorsoort geselecteerd in de periode 2016-2019, uitgesplitst naar leeftijd, geslacht en GGD-regio van de patiënt. De NKR houdt internationaal geaccordeerde indelingen aan, waarbij een combinatie van lokalisatie en morfologisch type kanker wordt toegepast. Ten behoeve van de standaardisatie van de regio's naar leeftijd en geslacht, hebben we als standaard populatie de middenjaarsschatting 2016-2019 van de bevolking gebruikt. Deze bevolkingscijfers zijn afkomstig van CBS. In zowel de NKR als de CBS-data is de leeftijd onderverdeeld in 18 leeftijdsklassen (0-4, 5-9, 10-14 .... 75-79, 80-84, 85+).

    Berekenen gestandaardiseerde registratie-aantallen

    Door verschillen tussen bevolkingsopbouw in regio's zijn de ruwe gegevens moeilijk te vergelijken. Daarom is een (directe) standaardisatie uitgevoerd door alle in de regio’s geregistreerde aantallen per leeftijd en geslacht te wegen met het aandeel van deze leeftijd en geslachtscategorie in de totale Nederlandse bevolking. Bij geslachtsspecifieke aandoeningen (borst- en prostaatkanker) is gerekend met de totale bevolking van het betreffende geslacht.

    Kaarten

    De NKR-gegevens zijn gestandaardiseerd naar leeftijd en geslacht en worden per GGD-regio in kaart gebracht:

    Aantal registraties per 10.000 inwoners
    De kaart toont het jaarlijks gestandaardiseerd aantal registraties per 10.000 inwoners, gemiddeld over de periode 2016-2019. Zowel onder als boven het Nederlands gemiddelde gebruiken we een indeling in twee gelijke klassen.

    Berekening van significantie van de afwijking van het Nederlands gemiddelde
    Voor iedere regio is een standaardafwijking berekend. Hiermee wordt vervolgens een betrouwbaarheidsinterval berekend dat vergeleken wordt met het Nederlands gemiddelde. Als het Nederlands gemiddelde buiten dit interval valt is er sprake van een significante afwijking van het gemiddelde. Er is gerekend met 95% respectievelijk 99% betrouwbaarheidsintervallen.

    Kanttekeningen

    Het patroon in de kaart is een indicatie van de verdeling van een ziekte over Nederland. Behalve verschillen in het optreden van een ziekte, kunnen verschillen in andere factoren van invloed zijn op dit patroon. Zo kunnen verschillen in zorgniveau en de mate van gebruik van diagnostische tests tussen regio's een rol spelen. Verschillen in de wijze van coderen hebben waarschijnlijk geen rol gespeeld omdat landelijk dezelfde codeerafspraken gelden.

  • Methoden en technieken

    Standaardisatie

    De omvang en de leeftijdsverdeling van de bevolking verschillen per regio en land. Daarnaast treden in de loop van de tijd veranderingen op in de omvang en leeftijdsverdeling. Om ziekte- en sterftecijfers van verschillende regio’s en landen, of van opeenvolgende jaren met elkaar te kunnen vergelijken, wordt hier rekening mee gehouden. Daarbij worden de cijfers gecorrigeerd voor deze verschillen of veranderingen in de bevolking. Hierbij wordt uitgegaan van de omvang en de leeftijdsverdeling van een gekozen standaardpopulatie. Dit wordt standaardisatie genoemd.

    Indexatie

    Vooral bij de weergave van trends in de tijd zijn de trendcijfers vaak geïndexeerd. Een geïndexeerde trend laat ontwikkelingen in de tijd zien ten opzichte van een gekozen basisjaar. Dit gebeurt door de cijfers van alle jaren weer te geven als percentage van het cijfer in een gekozen basisjaar. Het cijfer in het basisjaar is gelijk gesteld aan 100(%). Indexatie maakt zichtbaar hoe groot de percentuele toe- of afname is ten opzichte van dat basisjaar. Door als basisjaar het eerste jaar in de grafiek te kiezen, kun je snel zien wat de verandering over de hele weergegeven periode is en ook of er grote verschillen zijn voor de onderscheiden groepen (mannen en vrouwen bijvoorbeeld).

    Indexatie kan ook gebruikt worden voor het weergeven van regionale verschillen. Hierbij wordt het landelijke cijfer bijvoorbeeld gelijk gesteld aan 100(%). Een regionaal cijfer boven of onder de 100 duidt erop dat het respectievelijk hoger of lager is dan het landelijke cijfer. Voorafgaand aan indexatie worden de cijfers vaak gecorrigeerd voor verschillen in samenstelling van de populaties.

    Toetsing trends

    Toetsing van de trend heeft plaatsgevonden op ongestandaardiseerde data door middel van een logistische regressie, waarbij is gecorrigeerd is voor leeftijd en geslacht. Daarbij wordt getoetst of er een statistisch significante toe- of afname is met een significantieniveau (p-waarde) van 0,05. Vaak is onderscheid gemaakt naar trends in verschillende subpopulaties: mannen, vrouwen en leeftijdsgroepen. Daarnaast is getoetst of de trend voor mannen en vrouwen statistisch significant verschilt.
    De kans op het vinden van een toevallige significante uitkomst neemt toe met het aantal uitgevoerde toetsen. Om hiervoor te corrigeren is een Benjamini‐Hochberg‐correctie op de p‐waardes uitgevoerd.