Volksgezondheidenzorg.info

Zoekveld

GezichtsstoornissenRegionaal & InternationaalRegionaal

Cijfers & Context

Staar meest voorkomende gezichtsstoornis

Regionaal & Internationaal

Zuid-Limburg meeste gezichtsbeperkingen

Kosten

Zorguitgaven staar 317 miljoen euro in 2017

Preventie & Zorg

Deel gezichtsstoornissen is te voorkómen

Gezichtsbeperkingen per GGD-regio

Gezichtsbeperkingen 2020

Per GGD-regio, volwassenen van 18 jaar en ouder
Gezichtsbeperkingen 2020
NaamPercentage
GGD Amsterdam6,3
GGD Brabant-Zuidoost5,5
GGD Drenthe4,9
GGD Flevoland5,2
GGD Fryslân4,4
GGD Gelderland-Midden5,5
GGD Gelderland-Zuid4,7
GGD Gooi en Vechtstreek3,9
GGD Groningen4,6
GGD Haaglanden6,8
GGD Hart voor Brabant5,7
GGD Hollands Midden4,1
GGD Hollands Noorden4,5
GGD IJsselland4,8
GGD Kennemerland4,9
GGD Limburg-Noord6,1
GGD Noord- en Oost-Gelderland4,4
GGD regio Utrecht4,3
GGD Rotterdam-Rijnmond6,7
GGD Twente5,7
GGD West-Brabant5,6
GGD Zaanstreek-Waterland5,9
GGD Zeeland5,2
GGD Zuid-Holland Zuid4,7
GGD Zuid-Limburg6,9
  • De COVID-19 pandemie en de bijbehorende maatregelen hebben - mogelijk - de gezondheid, leefstijl en welzijn van de respondenten beïnvloed.
View all detail data

    Meeste gezichtsbeperkingen in GGD-regio Zuid-Limburg

    In de GGD-regio Zuid-Limburg is het percentage volwassenen met een gezichtsbeperking het hoogst (6,9%). Ook de GGD-regio Noord-Limburg en vier stedelijke GGD-regio's is het percentage volwassenen met een gezichtsbeperking hoog (6,1%-6,8%). De in GGD-regio Gooi- en Vechtstreek heeft met 3,9% relatief de minste volwassenen van 18 jaar en ouder met een gezichtsbeperking. In 2020 heeft gemiddeld 5,4% van de volwassenen een gezichtsbeperking. Zij hebben aangegeven grote moeite te hebben met het lezen van kleine letters in de krant of met herkennen van iemands gezicht op een afstand van vier meter. Het landelijk gemiddelde dat hier wordt gepresenteerd wijkt af van het landelijk gemiddelde bij het hoofdstuk Cijfers & Context. Dit komt door het gebruik van verschillende bronnen. Meer gegevens over dit onderwerp zijn te vinden door op de kaart te klikken.

    Vergelijk met andere kaart

    Cijfers per gemeente

    De cijfers per gemeente worden op 9 september openbaar gemaakt.

    Meer informatie

     

    Datum publicatie

    30-06-2021

    Gezichtsbeperkingen per wijk

    Gezichtsbeperkingen 2016

    Per wijk*, personen van 19 jaar en ouder
    Gezichtsbeperkingen 2016
    Gemeente
    's-Gravenhage
    's-Hertogenbosch
    Aa en Hunze
    Aalburg
    Aalsmeer
    Aalten
    Achtkarspelen
    Alblasserdam
    Albrandswaard
    Alkmaar
    Almelo
    Almere
    Alphen-Chaam
    Alphen aan den Rijn
    Ameland
    Amersfoort
    Amstelveen
    Amsterdam
    Apeldoorn
    Appingedam
    Arnhem
    Assen
    Asten
    Baarle-Nassau
    Baarn
    Barendrecht
    Barneveld
    Bedum
    Beek
    Beemster
    Beesel
    Bellingwedde
    Berg en Dal
    Bergeijk
    Bergen (L.)
    Bergen (NH.)
    Bergen op Zoom
    Berkelland
    Bernheze
    Best
    Beuningen
    Beverwijk
    Binnenmaas
    Bladel
    Blaricum
    Bloemendaal
    Bodegraven-Reeuwijk
    Boekel
    Borger-Odoorn
    Borne
    Borsele
    Boxmeer
    Boxtel
    Breda
    Brielle
    Bronckhorst
    Brummen
    Brunssum
    Bunnik
    Bunschoten
    Buren
    Capelle aan den IJssel
    Castricum
    Coevorden
    Cranendonck
    Cromstrijen
    Cuijk
    Culemborg
    Dalfsen
    Dantumadiel
    De Bilt
    De Fryske Marren
    De Marne
    De Ronde Venen
    De Wolden
    Delft
    Delfzijl
    Den Helder
    Deurne
    Deventer
    Diemen
    Dinkelland
    Doesburg
    Doetinchem
    Dongen
    Dongeradeel
    Dordrecht
    Drechterland
    Drimmelen
    Dronten
    Druten
    Duiven
    Echt-Susteren
    Edam-Volendam
    Ede
    Eemnes
    Eemsmond
    Eersel
    Eijsden-Margraten
    Eindhoven
    Elburg
    Emmen
    Enkhuizen
    Enschede
    Epe
    Ermelo
    Etten-Leur
    Ferwerderadiel
    Franekeradeel
    Geertruidenberg
    Geldermalsen
    Geldrop-Mierlo
    Gemert-Bakel
    Gennep
    Giessenlanden
    Gilze en Rijen
    Goeree-Overflakkee
    Goes
    Goirle
    Gooise Meren
    Gorinchem
    Gouda
    Grave
    Groningen
    Grootegast
    Gulpen-Wittem
    Haaksbergen
    Haaren
    Haarlem
    Haarlemmerliede en Spaarnwoude
    Haarlemmermeer
    Halderberge
    Hardenberg
    Harderwijk
    Hardinxveld-Giessendam
    Haren
    Harlingen
    Hattem
    Heemskerk
    Heemstede
    Heerde
    Heerenveen
    Heerhugowaard
    Heerlen
    Heeze-Leende
    Heiloo
    Hellendoorn
    Hellevoetsluis
    Helmond
    Hendrik-Ido-Ambacht
    Hengelo
    het Bildt
    Heumen
    Heusden
    Hillegom
    Hilvarenbeek
    Hilversum
    Hof van Twente
    Hollands Kroon
    Hoogeveen
    Hoogezand-Sappemeer
    Hoorn
    Horst aan de Maas
    Houten
    Huizen
    Hulst
    IJsselstein
    Kaag en Braassem
    Kampen
    Kapelle
    Katwijk
    Kerkrade
    Koggenland
    Kollumerland en Nieuwkruisland
    Korendijk
    Krimpen aan den IJssel
    Krimpenerwaard
    Laarbeek
    Landerd
    Landgraaf
    Landsmeer
    Langedijk
    Lansingerland
    Laren
    Leek
    Leerdam
    Leeuwarden
    Leeuwarderadeel
    Leiden
    Leiderdorp
    Leidschendam-Voorburg
    Lelystad
    Leudal
    Leusden
    Lingewaal
    Lingewaard
    Lisse
    Littenseradiel
    Lochem
    Loon op Zand
    Lopik
    Loppersum
    Losser
    Maasdriel
    Maasgouw
    Maassluis
    Maastricht
    Marum
    Medemblik
    Meerssen
    Menameradiel
    Menterwolde
    Meppel
    Middelburg
    Midden-Delfland
    Midden-Drenthe
    Mill en Sint Hubert
    Moerdijk
    Molenwaard
    Montferland
    Montfoort
    Mook en Middelaar
    Neder-Betuwe
    Nederweert
    Neerijnen
    Nieuwegein
    Nieuwkoop
    Nijkerk
    Nijmegen
    Nissewaard
    Noord-Beveland
    Noordenveld
    Noordoostpolder
    Noordwijk
    Noordwijkerhout
    Nuenen, Gerwen en Nederwetten
    Nunspeet
    Nuth
    Oegstgeest
    Oirschot
    Oisterwijk
    Oldambt
    Oldebroek
    Oldenzaal
    Olst-Wijhe
    Ommen
    Onderbanken
    Oost Gelre
    Oosterhout
    Ooststellingwerf
    Oostzaan
    Opmeer
    Opsterland
    Oss
    Oud-Beijerland
    Oude IJsselstreek
    Ouder-Amstel
    Oudewater
    Overbetuwe
    Papendrecht
    Peel en Maas
    Pekela
    Pijnacker-Nootdorp
    Purmerend
    Putten
    Raalte
    Reimerswaal
    Renkum
    Renswoude
    Reusel-De Mierden
    Rheden
    Rhenen
    Ridderkerk
    Rijnwaarden
    Rijssen-Holten
    Rijswijk
    Roerdalen
    Roermond
    Roosendaal
    Rotterdam
    Rozendaal
    Rucphen
    Schagen
    Scherpenzeel
    Schiedam
    Schiermonnikoog
    Schijndel
    Schinnen
    Schouwen-Duiveland
    Simpelveld
    Sint-Michielsgestel
    Sint-Oedenrode
    Sint Anthonis
    Sittard-Geleen
    Sliedrecht
    Slochteren
    Sluis
    Smallingerland
    Soest
    Someren
    Son en Breugel
    Stadskanaal
    Staphorst
    Stede Broec
    Steenbergen
    Steenwijkerland
    Stein
    Stichtse Vecht
    Strijen
    Súdwest-Fryslân
    Ten Boer
    Terneuzen
    Terschelling
    Texel
    Teylingen
    Tholen
    Tiel
    Tilburg
    Tubbergen
    Twenterand
    Tynaarlo
    Tytsjerksteradiel
    Uden
    Uitgeest
    Uithoorn
    Urk
    Utrecht
    Utrechtse Heuvelrug
    Vaals
    Valkenburg aan de Geul
    Valkenswaard
    Veendam
    Veenendaal
    Veere
    Veghel
    Veldhoven
    Velsen
    Venlo
    Venray
    Vianen
    Vlaardingen
    Vlagtwedde
    Vlieland
    Vlissingen
    Voerendaal
    Voorschoten
    Voorst
    Vught
    Waalre
    Waalwijk
    Waddinxveen
    Wageningen
    Wassenaar
    Waterland
    Weert
    Weesp
    Werkendam
    West Maas en Waal
    Westerveld
    Westervoort
    Westland
    Weststellingwerf
    Westvoorne
    Wierden
    Wijchen
    Wijdemeren
    Wijk bij Duurstede
    Winsum
    Winterswijk
    Woensdrecht
    Woerden
    Wormerland
    Woudenberg
    Woudrichem
    Zaanstad
    Zaltbommel
    Zandvoort
    Zederik
    Zeewolde
    Zeist
    Zevenaar
    Zoetermeer
    Zoeterwoude
    Zuidhorn
    Zuidplas
    Zundert
    Zutphen
    Zwartewaterland
    Zwijndrecht
    Zwolle

    *Deze wijkcijfers kunnen afwijken van door de GGD of gemeente gepubliceerde enquêtecijfers. Klik hier voor een overzicht van de regio's met eigen cijfers op wijkniveau.

    Deze cijfers kunnen afwijken van door de GGD of gemeente gepubliceerde enquêtecijfers. Klik hier voor een overzicht van de regio's met eigen cijfers op wijkniveau.

    View all detail data

    Gezichtsbeperkingen per wijk

    De kaart presenteert cijfers over beperkingen in zien. Dit is het percentage personen van 19 jaar en ouder met de antwoordcategorie 'ja, met grote moeite' of 'nee, dat kan ik niet' op minstens 1 van de 2 vragen naar beperkingen in zien.

    Het RIVM heeft cijfers over gezondheid en leefstijl berekend voor alle wijken en buurten in Nederland op basis van ruim 457.000 respondenten van de Gezondheidsmonitor volwassenen 2016 van GGD’en, CBS en RIVM. Omdat er vaak te weinig respondenten per wijk of buurt zijn, gebruikt het RIVM een model waarmee de cijfers berekend kunnen worden. Dit zijn zogenaamde kleine-domeinschatters (van de Kassteele et al., 2017).

    Verschillende GGD’en hebben voor de Gezondheidsmonitor 2016 de steekproef opgehoogd om wijkcijfers te kunnen presenteren. De cijfers in de kaart hiernaast kunnen afwijken van de door de GGD gepubliceerde cijfers, omdat deze op een andere manier zijn berekend. 

    Cijfers op buurtniveau

    De getoonde wijkcijfers worden ook hier gepresenteerd. Behalve wijkcijfers worden hier ook buurtcijfers in kaart gebracht. Voor elke gemeente wordt een kaart getoond met cijfers voor alle wijken of voor alle buurten in die gemeente.      

    Wanneer komen nieuwe cijfers?

    Vanaf eind juni 2021 zijn landelijke en regionale cijfers beschikbaar op basis van de Gezondheidsmonitor Volwassen en Ouderen 2020 (zie ook RIVM-Statline). Cijfers op wijk- en buurtniveau zullen in het vierde kwartaal van 2021 worden gepubliceerd.

    Vergelijk deze kaart met

    Meer informatie

    Bronnen en literatuur

    Literatuur

    1. van de Kassteele J, Zwakhals L, Breugelmans O, Ameling C, van den Brink C. Estimating the prevalence of 26 health-related indicators at neighbourhood level in the Netherlands using structured additive regression. International Journal of Health Geographics. 2017;(1). Bron | DOI

    Verantwoording

    Definities
    • VZinfo presenteert informatie over vier oogaandoeningen (en blindheid)

      Volksgezondheidenzorg.info presenteert informatie over de volgende oogaandoeningen en blindheid:

      1. Staar, ook wel cataract: vertroebeling van de ooglens die ontstaat door verandering van de eiwitsamenstelling en het watergehalte van de ooglens.
      2. Glaucoom: verlies van zenuwvezels van het netvlies. In ongeveer 70% van de gevallen is er sprake van een verhoogde oogboldruk.
      3. Maculadegeneratie: afbraak van het centrale deel van het netvlies (macula, gele vlek) dat meestal op hogere leeftijd ontstaat.
      4. Retinopathie: schade aan het netvlies, bijvoorbeeld als gevolg van diabetes mellitus (diabetische retinopathie). Er kan ook schade aan het netvlies optreden zonder dat er sprake is van diabetes, bijvoorbeeld als gevolg van hoge bloeddruk.

      De gezichtsstoornissen of oogaandoeningen kunnen leiden tot slechtziendheid en blindheid.

    • Indicatoren lichamelijk functioneren

      In VZinfo onderscheiden we de volgende beperkingen in het uitvoeren van activiteiten: beperkingen in het uitvoeren van activiteiten die te maken hebben met horen, zien, mobiliteit, en activiteiten van het dagelijkse leven (ADL). Deze indicatoren zijn gebaseerd op een OECD-vragenlijst (McWhinnie, 1981). Beperkingen in horen, zien en mobiliteit kunnen ook samen bekeken worden. Beperkingen in activiteiten van het dagelijkse leven (ADL) worden apart beschouwd.

      Tabel: Definities van vier indicatoren voor beperkingen

      Indicator Omschrijving
      Beperkingen in activiteiten met betrekking tot horen  Grote moeite met of niet in staat zijn een gesprek te volgen met één andere persoon; of in een groep van 3 of meer personen (zo nodig met hoorapparaat).
      Beperkingen in activiteiten met betrekking tot zien  Grote moeite met of niet in staat zijn de kleine letters in de krant te lezen; of op een afstand van 4 meter het gezicht van iemand te herkennen (zo nodig met bril of contactlenzen).
      Beperkingen in bewegen Grote moeite of niet in staat een voorwerp van 5 kg, bijvoorbeeld een volle boodschappentas, 10 meter te dragen; bukken en iets van de grond te pakken; of 400 meter aan een stuk te lopen zonder stil te staan (zonodig met stok).
      Functioneringsproblemen Grote moeite met minstens één van bovengenoemde beperkingen.
      ADL-beperkingen Grote moeite met of alleen met hulp van anderen in staat zijn te gaan zitten en opstaan uit een stoel; in en uit bed stappen; en de trap op- en aflopen.

      Naast deze vier indicatoren, wordt in VZinfo bij de internationale vergelijkingen een overkoepelende indicator gebruikt: Beperkingen bij dagelijkse activiteiten als gevolg van gezondheidsproblemen. De beperking moet minimaal zes maanden bestaan en is ingedeeld in: 'ernstig beperkt', 'beperkt maar niet ernstig' of 'helemaal niet beperkt'. De indicator is gebaseerd op de Global Activity Limitation Indicator (GALI).

      Bronnen en literatuur

      Literatuur

      1. McWhinnie JR. Disability assessment in population surveys: results of the O.E.C.D. Common Development Effort. Rev Epidemiol Sante Publique. 1981;29(4):413-9. Pubmed
    Bronverantwoording
    • Tabel: Bronnen bij de cijfers over gezichtsstoornissen

      Bron Indicator in VZinfo Gepresenteerde populatie in VZinfo Meer informatie
      Nivel Zorgregistraties eerste lijn  Jaarprevalentie Nederlandse bevolking NZR
      Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen, GGD'en, CBS en RIVM Gezichtsbeperkingen Nederlandse bevolking vanaf 18 jaar Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen GGD'en, CBS en RIVMRIVM-StatLine
      Kosten van Ziektenstudie Kosten van zorg voor gezichtsstoornissen Nederlandse bevolking Kosten van ziekten
      Landelijke Medische Registratie (LMR) Klinische opnamedagen, klinische opnamen, gemiddelde opnameduur, dagopnamen met gezichtsstoornissen als hoofdontslagdiagnose Nederlandse bevolking LMR
    • Gezichtsbeperkingen: CBS Gezondheidsenquête

      In de CBS-Gezondheidsenquête worden vragen gesteld over welzijn en gezondheid. In de Gezondheidsenquête zijn de volgende twee vragen over gezichtsbeperkingen opgenomen:

      1. Zijn uw ogen goed genoeg om de kleine letters in de krant te kunnen lezen (zo nodig met bril of contactlenzen)?
      2. Kunt u op een afstand van 4 meter het gezicht van iemand herkennen (zo nodig met bril of contactlenzen)?

      De antwoordcategorieën waaruit gekozen kan worden, zijn:

      • ja, zonder moeite
      • ja, met enige moeite
      • ja, met grote moeite
      • nee, dat kan ik niet
    • Aanvragen data voor wetenschappelijk onderzoek

      De Gezondheidsmonitor (doelgroep Volwassenen en Ouderen) is voor het eerst uitgevoerd in 2012 en opnieuw uitgevoerd in 2016 en 2020. De Gezondheidsmonitor Volwassenen 2012,  Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen 2016 en Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen 2020 bevatten informatie over de gezondheid, sociale situatie en leefstijl van de Nederlandse bevolking van negentien jaar en ouder. De Gezondheidsmonitor Volwassenen 2012 en de Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen 2016 en 2020 zijn uitgevoerd door de GGD’en, CBS en RIVM. In 2012, 2016 en 2020 deden respectievelijk ruim 387.000 personen, 457.000 personen en 539.900 personen mee aan het grootschalige vragenlijstonderzoek. De Gezondheidsmonitor Jeugd 2015 en Gezondheidsmonitor Jeugd 2019 bevatten informatie over de gezondheid, sociale situatie en leefstijl van leerlingen in klas 2 en klas 4 van het voortgezet onderwijs. De Gezondheidsmonitor Jeugd 2015 en 2019 zijn uitgevoerd door de GGD’en en RIVM. In 2015 hebben bijna 97.000 leerlingen en 377 scholen deelgenomen aan deze monitor. In 2019 waren dit 171.192 leerlingen en 707 scholen.

      Meer informatie over de Gezondheidsmonitors vind u hier en hier en voor Gezondheidsmonitors Jeugd vindt u hier. Gewoonlijk kunt u bij het digitale loket Gezondheidsmonitors data of cijfers aanvragen uit de Gezondheidsmonitors voor onderzoek en beleid op zowel lokaal als landelijk niveau. Omdat het digitale loket tijdelijk niet bereikbaar is, kunt u een aanvraag indienen via monitorgezondheid.nl. Momenteel zijn de data en cijfers beschikbaar uit de Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen 2012, Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen 2016 en uit de Gezondheidsmonitor Jeugd 2015, Gezondheidsmonitor Jeugd 2019. Data en cijfers uit de Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen 2020 zijn beschikbaar vanaf najaar 2021. Heeft u vragen of wilt u graag meer informatie over de aanvraag van cijfers of data uit de Gezondheidsmonitors? Stuur dan een e-mail.

    Methoden
    • Regionale verschillen: verschil in wijkcijfers

      Verschillende GGD’en hebben voor de Gezondheidsmonitor 2016 de steekproef opgehoogd om voldoende respondenten te hebben om cijfers op wijkniveau te kunnen presenteren. Omdat deze cijfers op een andere manier zijn berekend, kunnen ze afwijken van de cijfers die hier worden gepresenteerd. Niet alleen het onderliggende model is anders, ook het aantal achtergrondkenmerken dat wordt gebruikt verschilt; bij de RIVM schattingen wordt meer informatie over de bevolking gebruikt. Over het algemeen leiden de RIVM schattingen tot kleinere verschillen tussen gebieden dan de cijfers die verkregen zijn door middel van weegmethoden.

      Hieronder vindt u een lijstje van GGD'en met eigen wijkcijfers:

    • Regionale verschillen: Schattingen per wijk

      Aanleiding
      Vanwege de decentralisaties in het sociaal domein is steeds meer informatie nodig over gezondheid gerelateerde indicatoren op kleinere geografische niveaus. Daarom heeft het RIVM een model ontwikkeld om cijfers te kunnen berekenen op wijk- en buurtniveau op basis van de Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen van GGD’en, CBS en RIVM. Ondanks dat de Gezondheidsmonitor een enorm databestand is, bevat het onvoldoende respondenten om met behulp van weegmethoden cijfers te berekenen voor alle wijken en buurten in Nederland. In 2012 zijn de eerste wijk- en buurtcijfers gepresenteerd. Op basis van de Gezondheidsmonitor 2016 zijn nieuwe cijfers berekend.

      Methode
      In het kader van de Gezondheidsmonitor zijn via vragenlijsten gegevens over gezondheid en leefstijl verzameld over volwassenen van 19 jaar en ouder. De ruim 457.000 deelnemers aan de Gezondheidsmonitor zijn anoniem in een beveiligde omgeving gekoppeld aan registratiebestanden van het CBS. Deze bestanden bevatten informatie over een reeks achtergrondkenmerken, zoals leeftijd, geslacht, herkomst, huishoudsamenstelling, opleidingsniveau, inkomen en woningtype. Er is een statistisch model gebruikt om de gezondheid en leefstijl te relateren aan deze achtergrondkenmerken. Ook wordt informatie uit de naastgelegen gebieden meegenomen. Door middel van deze relatie is het daarna mogelijk om voor alle volwassenen hun verwachte gezondheid en leefstijl te berekenen. De uitkomsten worden vervolgens gemiddeld over de betreffende wijk of buurt.

      Schattingen
      De cijfers op wijk- en buurtniveau moeten met voorzichtigheid worden gebruikt. Met het model wordt de werkelijkheid zo goed mogelijk benaderd, maar de cijfers blijven schattingen van de werkelijkheid. Daarom worden de uitkomsten ook als hele cijfers (dus zonder decimalen) gepresenteerd. 
      De cijfers uit de Gezondheidsmonitor die zijn verkregen met behulp van weegmethoden zijn echter ook een benadering van de werkelijkheid. De weging is nodig vanwege o.a. selectieve non-respons. Net zoals bij de berekeningen van de wijk- en buurtcijfers zijn de weegfactoren van het CBS ook gebaseerd op achtergrondkenmerken van de respondenten. 

      Verschil tussen cijfers
      Verschillende GGD’en hebben voor de Gezondheidsmonitor 2016 de steekproef opgehoogd om voldoende respondenten te hebben om cijfers op wijkniveau te kunnen presenteren. Omdat deze cijfers op een andere manier zijn berekend, kunnen ze afwijken van de cijfers die hier worden gepresenteerd. Niet alleen het onderliggende model is anders, ook het aantal achtergrondkenmerken dat wordt gebruikt verschilt; bij de RIVM schattingen wordt meer informatie over de bevolking gebruikt. Over het algemeen leiden de RIVM schattingen tot kleinere verschillen tussen gebieden dan de cijfers die verkregen zijn door middel van weegmethoden. 

      Let op: de gepresenteerde gemeentecijfers zijn berekend via de weegmethode van het CBS. De gepresenteerde wijk- en buurtcijfers zijn daardoor niet direct vergelijkbaar met deze gemeentecijfers.

      Grote aantallen nodig

      Voor het doen van dit soort schattingen zijn grote aantallen respondenten nodig. Het is dus niet zo dat het ontwikkelde model de Gezondheidsmonitors kan vervangen. Hoe meer respondenten er zijn, hoe minder er geschat hoeft te worden en hoe beter de cijfers zijn.

      Samenwerking
      De cijfers zijn berekend in het kader van het Strategisch Programma RIVM (SPR), een programma voor onderzoek, innovatie en kennisontwikkeling. Een werkgroep van epidemiologen van GGD’en en GGD GHOR NL is er bij betrokken. 

      Meer weten?
      Een uitgebreide toelichting op de gebruikte methode is beschreven in een artikel (van de Kassteele et al., 2017). Voor de cijfers van 2016 zijn enkele aanpassingen gedaan aan het model.

      Voor vragen kunt u contact opnemen met carolien.van.den.brink@rivm.nl.

      Bronnen en literatuur

      Literatuur

      1. van de Kassteele J, Zwakhals L, Breugelmans O, Ameling C, van den Brink C. Estimating the prevalence of 26 health-related indicators at neighbourhood level in the Netherlands using structured additive regression. International Journal of Health Geographics. 2017;(1). Bron | DOI
    • Methoden en technieken

      Standaardisatie

      De omvang en de leeftijdsverdeling van de bevolking verschillen per regio en land. Daarnaast treden in de loop van de tijd veranderingen op in de omvang en leeftijdsverdeling. Om ziekte- en sterftecijfers van verschillende regio’s en landen, of van opeenvolgende jaren met elkaar te kunnen vergelijken, wordt hier rekening mee gehouden. Daarbij worden de cijfers gecorrigeerd voor deze verschillen of veranderingen in de bevolking. Hierbij wordt uitgegaan van de omvang en de leeftijdsverdeling van een gekozen standaardpopulatie. Dit wordt standaardisatie genoemd.

      Indexatie

      Vooral bij de weergave van trends in de tijd zijn de trendcijfers vaak geïndexeerd. Een geïndexeerde trend laat ontwikkelingen in de tijd zien ten opzichte van een gekozen basisjaar. Dit gebeurt door de cijfers van alle jaren weer te geven als percentage van het cijfer in een gekozen basisjaar. Het cijfer in het basisjaar is gelijk gesteld aan 100(%). Indexatie maakt zichtbaar hoe groot de percentuele toe- of afname is ten opzichte van dat basisjaar. Door als basisjaar het eerste jaar in de grafiek te kiezen, kun je snel zien wat de verandering over de hele weergegeven periode is en ook of er grote verschillen zijn voor de onderscheiden groepen (mannen en vrouwen bijvoorbeeld).

      Indexatie kan ook gebruikt worden voor het weergeven van regionale verschillen. Hierbij wordt het landelijke cijfer bijvoorbeeld gelijk gesteld aan 100(%). Een regionaal cijfer boven of onder de 100 duidt erop dat het respectievelijk hoger of lager is dan het landelijke cijfer. Voorafgaand aan indexatie worden de cijfers vaak gecorrigeerd voor verschillen in samenstelling van de populaties.

      Toetsing trends

      Toetsing van de trend heeft plaatsgevonden op ongestandaardiseerde data door middel van een logistische regressie, waarbij is gecorrigeerd is voor leeftijd en geslacht. Daarbij wordt getoetst of er een statistisch significante toe- of afname is met een significantieniveau (p-waarde) van 0,05. Vaak is onderscheid gemaakt naar trends in verschillende subpopulaties: mannen, vrouwen en leeftijdsgroepen. Daarnaast is getoetst of de trend voor mannen en vrouwen statistisch significant verschilt.
      De kans op het vinden van een toevallige significante uitkomst neemt toe met het aantal uitgevoerde toetsen. Om hiervoor te corrigeren is een Benjamini‐Hochberg‐correctie op de p‐waardes uitgevoerd.