Volksgezondheidenzorg.info

Zoekveld

EerstelijnszorgRegionaal & InternationaalTandartsenzorg

Cijfers & Context

Nederland telt ruim 9.000 werkzame huisartsen

Regionaal & Internationaal

Meer huisartsen in het westen

Kosten

Eerstelijnszorg kost ruim 9,5 miljard euro

Zorgprestaties

Prestatie-indicatoren voor de gezondheidszorg

Tandartsendichtheid per KNMT-regio

Tandartsendichtheid 2020

Per voormalige KNMT-regio
Tandartsendichtheid 2020
KNMT-regioWaarden
Amsterdam-Haarlem e.o.8,7
Centraal Brabant5
Friesland4,8
Gelderland Centraal6,4
Holland Noord5,4
IJsselland4,7
Limburg4,9
Midden Nederland6,1
Nederland5,5
Noord Nederland5,8
Regio Oost4,6
Utrecht Polderland6,4
Zuid-Holland Midden5,2
Zuid-Holland Zuid4,4
Zuid-West Nederland4,2
View all detail data

Regionale verschillen in  tandartsendichtheid 

Naar verhouding tellen de KNMT-regio's Amsterdam-Haarlem e.o., Gelderland Centraal en Utrecht Polderland de meeste tandartsen per 10.000 inwoners (tandartsendichtheid). De verklaring kan worden gezocht in het feit dat Amsterdam en Nijmegen opleidingsplaatsen zijn (Utrecht was dat in het verleden) en dat veel tandartsen na hun afstuderen in de betreffende regio aan het werk gaan. Dit geldt overigens ook voor de stad Groningen en de omgeving daarvan (regio Noord Nederland). In de KNMT-regio’s Zuid-Holland Zuid en Zuid-West Nederland is het aantal tandartsen per 10.000 inwoners minder dan 4,5. Gemiddeld voor heel Nederland is de tandartsendichtheid 5,5 per 10.000 inwoners.

Ruim 9.500 geregistreerde tandartsen

De gegevens in de kaart zijn afkomstig uit de administratie van het KNMT, de grootste beroepsorganisatie van tandartsen in Nederland. Per januari 2020 zijn in totaal 9.502 geregistreerde tandartsen bekend van 67 jaar of jonger met een woon- en/of werkadres in Nederland. Aangenomen wordt dat dit de groep van actieve tandartsen is. In voorgaande jaren werd voor de bepaling van de omvang van de ‘actieve’ beroepsgroep altijd uitgegaan van de tandartsen van 64 jaar of jonger. Met het oog op de stijging van de pensioenleeftijd wordt echter per 2020 als bovengrens de leeftijd van 67 jaar aangehouden.

Nuancering

De tandartsendichtheid is een globale maat. Hierin kan geen rekening worden gehouden met (verschillen in) de omvang van de werkweek van tandartsen (in FTE). Uit onderzoek van de KNMT is bijvoorbeeld bekend dat vrouwelijke tandartsen gemiddeld genomen wat minder uren per week werkzaam zijn dan hun mannelijke collega’s. Verder is ook niet meegenomen het feit dat er (regionale) verschillen zijn in de frequentie van het tandartsbezoek van de bevolking (CBS).

Vergelijk met andere kaart

Meer informatie

Contact met tandarts per GGD-regio

Jaarlijks contact met tandarts 2017-2019

Per GGD-regio, totale bevolking
Jaarlijks contact met tandarts 2017-2019
GGD-regioPercentageSignificantiePercentage (gecorrigeerd voor geslacht en leeftijdSignificantie (gecorrigeerd voor geslacht en leeftijd
GGD Amsterdam79,6Wijkt niet significant af79,7Wijkt niet significant af
GGD Brabant-Zuidoost81,3Wijkt niet significant af82,4Boven (95% zeker)
GGD Drenthe78,3Wijkt niet significant af77,9Wijkt niet significant af
GGD Flevoland81,7Wijkt niet significant af80,8Wijkt niet significant af
GGD Fryslân76,8Onder (99% zeker)77,6Onder (95% zeker)
GGD Gelderland-Midden81,1Wijkt niet significant af80,3Wijkt niet significant af
GGD Gelderland-Zuid84Boven (99% zeker)83,6Boven (99% zeker)
GGD Gooi en Vechtstreek80,1Wijkt niet significant af80,2Wijkt niet significant af
GGD Groningen75,8Onder (99% zeker)75,5Onder (99% zeker)
GGD Haaglanden78,4Wijkt niet significant af78,6Wijkt niet significant af
GGD Hart voor Brabant82,7Boven (99% zeker)82,8Boven (99% zeker)
GGD Hollands Midden81,7Wijkt niet significant af82Wijkt niet significant af
GGD Hollands Noorden82,8Boven (95% zeker)83,4Boven (99% zeker)
GGD IJsselland81,1Wijkt niet significant af80,9Wijkt niet significant af
GGD Kennemerland83,6Boven (99% zeker)82,8Boven (95% zeker)
GGD Limburg-Noord78,7Wijkt niet significant af79Wijkt niet significant af
GGD Noord- en Oost-Gelderland80,2Wijkt niet significant af80,5Wijkt niet significant af
GGD regio Utrecht81,3Wijkt niet significant af80,9Wijkt niet significant af
GGD Rotterdam-Rijnmond78,3Onder (95% zeker)77,7Onder (99% zeker)
GGD Twente79,1Wijkt niet significant af79,3Wijkt niet significant af
GGD West-Brabant78,1Wijkt niet significant af78,3Wijkt niet significant af
GGD Zaanstreek-Waterland82,6Wijkt niet significant af83,1Wijkt niet significant af
GGD Zeeland78,8Wijkt niet significant af79,9Wijkt niet significant af
GGD Zuid-Holland Zuid80,5Wijkt niet significant af79,6Wijkt niet significant af
GGD Zuid-Limburg79,8Wijkt niet significant af80Wijkt niet significant af
Nederland80,2Wijkt niet significant af80,1Wijkt niet significant af
View all detail data

Tandarts minst vaak bezocht in het noorden van het land

In de GGD-regio Groningen (75,8%) en Fryslân (76,8%) gaan in de periode 2017-2019 significant minder inwoners minstens één keer per jaar naar de tandarts. In de regio's Gelderland-Zuid, Kennemerland, Hollands Noorden en Hart voor Brabant is het percentage (meer dan 82%) significant hoger ten opzichte van de rest van Nederland. Gemiddeld heeft 80,2% van de totale bevolking minstens één keer per jaar contact met de tandarts.

Toelichting regionale verschillen

Selecteer een regio in de kaart voor meer informatie over significantie per GGD-regio. Significantie geeft een nadere verklaring van de waarde die we mogen hechten aan de gepresenteerde verschillen. De verschillen zouden onder andere verklaard kunnen worden door regionale variaties in leeftijd en geslacht. Deze gestandaardiseerde cijfers zijn ook via de kaart op te vragen.

Vergelijk met andere kaart

Meer informatie

Contact met mondhygiënist per GGD-regio

Jaarlijks contact met mondhygiënist 2017-2019

Per GGD-regio, bevolking 12 jaar en ouder
Jaarlijks contact met mondhygiënist 2017-2019
GGD-regioPercentageSignificantiePercentage (gecorrigeerd voor geslacht en leeftijdSignificantie (gecorrigeerd voor geslacht en leeftijd
GGD Amsterdam48,6Boven (99% zeker)48,5Boven (99% zeker)
GGD Brabant-Zuidoost28,2Onder (99% zeker)28,5Onder (99% zeker)
GGD Drenthe36Wijkt niet significant af35,2Wijkt niet significant af
GGD Flevoland33,3Wijkt niet significant af33,2Wijkt niet significant af
GGD Fryslân34,1Wijkt niet significant af33,4Onder (95% zeker)
GGD Gelderland-Midden35,6Wijkt niet significant af35,5Wijkt niet significant af
GGD Gelderland-Zuid40,3Boven (95% zeker)40,1Boven (95% zeker)
GGD Gooi en Vechtstreek47,8Boven (99% zeker)47,3Boven (99% zeker)
GGD Groningen29,8Onder (99% zeker)29,7Onder (99% zeker)
GGD Haaglanden38,3Wijkt niet significant af38,4Wijkt niet significant af
GGD Hart voor Brabant31,4Onder (99% zeker)31,2Onder (99% zeker)
GGD Hollands Midden36,1Wijkt niet significant af35,8Wijkt niet significant af
GGD Hollands Noorden39,3Boven (95% zeker)39,1Wijkt niet significant af
GGD IJsselland36,4Wijkt niet significant af36,5Wijkt niet significant af
GGD Kennemerland44Boven (99% zeker)43,7Boven (99% zeker)
GGD Limburg-Noord31,4Onder (99% zeker)31,6Onder (99% zeker)
GGD Noord- en Oost-Gelderland37,1Wijkt niet significant af37Wijkt niet significant af
GGD regio Utrecht46,7Boven (99% zeker)46,7Boven (99% zeker)
GGD Rotterdam-Rijnmond33,3Onder (99% zeker)33,5Onder (95% zeker)
GGD Twente30,6Onder (99% zeker)31,2Onder (99% zeker)
GGD West-Brabant32,7Onder (95% zeker)32,3Onder (99% zeker)
GGD Zaanstreek-Waterland43,3Boven (99% zeker)43,7Boven (99% zeker)
GGD Zeeland22,3Onder (99% zeker)22,5Onder (99% zeker)
GGD Zuid-Holland Zuid31,8Onder (95% zeker)31,9Onder (95% zeker)
GGD Zuid-Limburg30,1Onder (99% zeker)29,6Onder (99% zeker)
Nederland36,3Wijkt niet significant af36,2Wijkt niet significant af
View all detail data

Meeste bezoekers mondhygiënist in Amsterdam

In de GGD-regio Amsterdam gaan in de periode 2017-2019 significant meer inwoners (12 jaar en ouder) minimaal één keer per jaar naar de mondhygiënist (48,6%). Ook in de regio's Gooi en Vechtstreek, Utrecht, Kennemerland en Zaanstreek-Waterland is het percentage significant hoger dan in de rest van Nederland. In de regio Zeeland is het percentage inwoners (22,3%) dat naar de mondhygiënist gaat het laagst. Gemiddeld heeft 36,3% van de bevolking (12 jaar en ouder) minstens één keer per jaar contact met de mondhygiënist.

Toelichting regionale verschillen

Selecteer een regio in de kaart voor meer informatie over significantie per GGD-regio. Significantie geeft een nadere verklaring van de waarde die we mogen hechten aan de gepresenteerde verschillen. De verschillen zouden onder andere verklaard kunnen worden door regionale variaties in leeftijd en geslacht. Deze gestandaardiseerde cijfers zijn ook via de kaart op te vragen.

Meer informatie

Contact met de orthodontist per GGD-regio

Jaarlijks contact met orthodontist 2017-2019

Per GGD-regio, bevolking 8 jaar en ouder
Jaarlijks contact met orthodontist 2017-2019
GGD-regioPercentageSignificantiePercentage (gecorrigeerd voor geslacht en leeftijdSignificantie (gecorrigeerd voor geslacht en leeftijd
GGD Amsterdam11,1Boven (99% zeker)11,4Boven (99% zeker)
GGD Brabant-Zuidoost8Wijkt niet significant af8,1Wijkt niet significant af
GGD Drenthe6,1Onder (95% zeker)6,4Onder (95% zeker)
GGD Flevoland7,6Wijkt niet significant af7,1Wijkt niet significant af
GGD Fryslân6,4Onder (95% zeker)6,7Wijkt niet significant af
GGD Gelderland-Midden9,4Wijkt niet significant af8,5Wijkt niet significant af
GGD Gelderland-Zuid7,4Wijkt niet significant af7,2Wijkt niet significant af
GGD Gooi en Vechtstreek11,4Boven (95% zeker)10,2Wijkt niet significant af
GGD Groningen6Onder (95% zeker)5,9Onder (99% zeker)
GGD Haaglanden8,6Wijkt niet significant af8,2Wijkt niet significant af
GGD Hart voor Brabant7,9Wijkt niet significant af8,1Wijkt niet significant af
GGD Hollands Midden5,8Onder (99% zeker)5,8Onder (99% zeker)
GGD Hollands Noorden7,6Wijkt niet significant af7,6Wijkt niet significant af
GGD IJsselland7,2Wijkt niet significant af7,5Wijkt niet significant af
GGD Kennemerland9,7Wijkt niet significant af9,8Wijkt niet significant af
GGD Limburg-Noord7,9Wijkt niet significant af8,2Wijkt niet significant af
GGD Noord- en Oost-Gelderland8Wijkt niet significant af7,8Wijkt niet significant af
GGD regio Utrecht7,9Wijkt niet significant af7,9Wijkt niet significant af
GGD Rotterdam-Rijnmond7,6Wijkt niet significant af7,4Wijkt niet significant af
GGD Twente7,6Wijkt niet significant af7,3Wijkt niet significant af
GGD West-Brabant8,3Wijkt niet significant af8,6Wijkt niet significant af
GGD Zaanstreek-Waterland8,8Wijkt niet significant af8,3Wijkt niet significant af
GGD Zeeland6Onder (95% zeker)6Onder (95% zeker)
GGD Zuid-Holland Zuid7,6Wijkt niet significant af5,8Onder (99% zeker)
GGD Zuid-Limburg7,8Wijkt niet significant af8,8Wijkt niet significant af
Nederland7,9Wijkt niet significant af7,9Wijkt niet significant af
View all detail data

Meeste bezoekers orthodontist in Gooi en Vechtstreek en Amsterdam

In de GGD-regio's Gooi en Vechtstreek en Amsterdam gaan in de periode 2017-2019 significant meer inwoners (van 8 jaar en ouder) minimaal één keer per jaar naar de orthodontist (ruim 11%). In de regio's Hollands Midden, Zeeland en Groningen is het percentage inwoners (6% of minder) dat naar de orthodontist gaat het laagst. Ook de regio's Drenthe en Fryslân scoren laag. Landelijk heeft 7,9% van alle inwoners van 8 jaar en ouder minstens één keer per jaar contact met de mondhygiënist.

Toelichting regionale verschillen

Selecteer een regio in de kaart voor meer informatie over significantie per GGD-regio. Significantie geeft een nadere verklaring van de waarde die we mogen hechten aan de gepresenteerde verschillen. De verschillen zouden onder andere verklaard kunnen worden door regionale variaties in leeftijd en geslacht. Deze gestandaardiseerde cijfers zijn ook via de kaart op te vragen.

Meer informatie

Verantwoording

Definities
  • Eerstelijnszorg is de eerste zorg die mensen met hulpvraag ontvangen

    Eerstelijnszorg is de eerste zorg die mensen met een hulpvraag ontvangen. Deze zorg is direct toegankelijk. Zorgverleners in de eerstelijnszorg kunnen mensen die meer specialistische zorg nodig hebben doorverwijzen naar de tweedelijnszorg. Beroepsbeoefenaren in de eerstelijn zijn onder meer huisartsen, tandartsen, ergotherapeuten, fysiotherapeuten, eerstelijnsverloskundigen, praktijkondersteuners van de huisarts, apothekers, huidtherapeuten, mondhygiënisten en podotherapeuten.

  • Eerstelijnszorg kent verschillende aspecten

    Om eerstelijnszorg in kaart te brengen zijn verschillende aspecten te belichten:

    • Het aanbod aan eerstelijnsvoorzieningen en werkzame beroepsbeoefenaren in de eerstelijn
    • De vraag naar eerstelijnsvoorzieningen
    • Het gebruik van de eerstelijn door patiënten (het gaat dan om gebruik van eerstelijnsvoorzieningen en contacten met beroepsbeoefenaren werkzaam in de eerstelijn)
    • De kosten van de eerstelijn (de door de eerstelijn verstrekte zorg)
    • De prestaties van de eerstelijn uitgedrukt in kwaliteit en toegankelijkheid van de eerstelijn

    De vraag naar eerstelijnsvoorzieningen hebben we in het onderwerp Eerstelijnszorg niet meegenomen.

    Per bron zijn andere operationalisaties voor het beschrijven van eerstelijnszorg gebruikt, zie Bronverantwoording. Dit betekent dat de invulling van eerstelijnszorg per onderdeel (Cijfers & Context, Regionaal& Internationaal, Kosten en Zorgprestaties) kan verschillen.

  • Contact tandarts

    Minimaal  één tandartsbezoek in de afgelopen 12 maanden. Contacten met de mondhygiënist, orthodontist en kaakchirurg zijn niet meegenomen.

Bronverantwoording
  • Cijfers over aanbod en gebruik gebaseerd op verschillende soorten bronnen

    Cijfers over het aanbod en gebruik van de eerstelijn zijn gebaseerd op enquêtes of op een combinatie van informatie uit zorgregistraties en enquêtes.

    Beperkingen bij cijfers over aanbod van eerstelijnszorg

    Een nadeel van cijfers gebaseerd op alleen enquêtes is dat niet alle beroepsbeoefenaren bereikt worden. Dit komt doordat er meestal een steekproef wordt getrokken en er altijd sprake is van non-respons. Een nadeel van cijfers op basis van registraties is dat niet altijd alle beroepsbeoefenaren die ingeschreven staan in een beroepsregistratie (zoals het BIG-register) ook werkzaam zijn als zorgverlener. Cijfers op basis van louter registratie kan dus een overschatting geven van het aanbod van beroepsbeoefenaren.

    Specifiek aandachtspunt bij cijfers over gebruik huisartsenzorg

    Voor het beschrijven van het gebruik van de eerstelijnszorg gebruiken we de Gezondheidsenquête van het CBS en NIVEL Zorgregistraties eerste lijn. De belangrijkste methodologische verschillen tussen beide bronnen zijn dat:

    • de Gezondheidsenquête contacten met de huisartsenpost in principe ook meetelt (in NIVEL Zorgregistraties eerste lijn niet),
    • de Gezondheidsenquête huisartscontacten met bewoners van verzorgingshuizen niet meetelt (NIVEL Zorgregistraties eerste lijn wel),
    • en dat de Gezondheidsenquête contacten met de praktijkondersteuner of –assistente niet meetelt (NIVEL Zorgregistraties eerste lijn wel).
  • Tabel: Bronnen bij de cijfers over eerstelijnszorg

    Bron

    Indicator in VZinfo

    Gepresenteerde populatie VZinfo

    Meer informatie

    Beroepen in de Individuele Gezondheidszorg (BIG-register)

    Aantal werkzame tandartsen, mondhygiënisten en fysiotherapeuten

    N.v.t.

    BIG-register

    CBS Bedrijvenregister

    Aantal tandartsenpraktijken

    N.v.t.

    CBS Bedrijvenregister

    CBS-Gezondheidsenquête

    Gebruik mondzorg, Gebruik fysio- en oefentherapie

    Nederlandse bevolking

    CBS-Gezondheidsenquête; CBS

    De Verloskundige

    Locaties pre-conceptiespreekuur

    N.v.t

    De Verloskundige

    KNMT-tandartsenadministratie

    Tandartsendichtheid

    N.v.t.

    KNMT-tandartsenadministratie; Staat van de mondzorg, KNMT

    Kosten van ziekten studie

    Kosten van ziekenhuiszorg naar leeftijd

    Nederlandse bevolking

    Kosten van ziekten database

    Nabijheidsstatistiek CBS Aantal huisartsenpraktijken binnen 3 kilometer, Afstand in kilometers naar dichtstbijzijnde huisartsenpraktijk N.v.t. Nabijheidsstatistiek CBS
    Nivel Beroepenregistratie Aantal werkzame huisartsen en verloskundigen N.v.t. Nivel Beroepenregistratie huisartsen; Nivel Beroepenregistratie verloskundigen
    Nivel Zorgregistraties eerstelijn Gebruik huisartsenzorg Nederlandse bevolking Nivel Zorgregistraties eerste lijn

    Register gevestigde apothekers

    Openbare apotheken

    N.v.t.

    Register gevestigde apothekers

    Stichting Farmaceutische Kengetallen (SFK)

    Aantal openbare apotheken

    N.v.t.

    SFK, Data en Feiten (SFK)

    Vergunningen apotheekhoudende huisartsen Farmatec

    Aantal apotheekhoudende huisartsen

    N.v.t.

    Farmatec.nl

     

  • Dataverzameling Gezondheidsenquête 2020

    In 2020 is de dataverzameling voor de Gezondheidsenquête verstoord door de COVID-19-pandemie. Ongeveer een half jaar was het niet mogelijk om aan huis interviews af te nemen. Daardoor kwam er tijdens die periode alleen via internet respons binnen. Om te corrigeren voor het wegvallen van de interviews aan huis is gebruik gemaakt van een aangepast weegmodel met tijdreeksmodellen. Hierdoor zijn de cijfers te vergelijken met de eerdere jaren. Meer informatie over het aangepaste weegmodel kunt u vinden in deze nota.
    De COVID-19-pandemie en de bijbehorende maatregelen hebben mogelijk invloed gehad op het zorggebruik en de gezondheid van de geïnterviewden. Het is belangrijk hier rekening mee te houden bij het interpreteren van de cijfers van 2020.

  • Locaties huisartsenposten

    Voor de huisartsenposten is gebruik gemaakt van de Benchmark huisartsenposten 2019 (Ineen, 2020) met peildatum 31 december 2019. Na deze datum zijn de volgende wijzigingen opgetreden. De wijzigingen zijn ook doorgevoerd in de kaart:

    • Op 6 januari 2020 is de Spoedpost in Oldenzaal gesloten.
    • Per januari 2020 zijn de huisartsenposten in Deurne, Bladel, Eersel en Valkenswaard gesloten (Stichting Huisarts Organisatie Kempen en Omstreken (SHoKo))
    • Per september 2020 is de huisartsenpost in Hardenberg verhuisd.

    Voor de SEH is gebruik gemaakt van de Bereikbaarheidsanalyse SEHs en acute verloskunde 2020 (RIVM, 2020) met als peildatum juni 2020. 

    Bronnen en literatuur

    Literatuur

    1. RIVM. Bereikbaarheidsanalyse SEH’s en acute verloskunde 2020 (Analyse gevoelige ziekenhuizen). Bilthoven: Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu; 2020. Bron
  • Register van gevestigde apotheken

    Degene die de leiding heeft over de apotheek, laat zich op eigen verzoek inschrijven in dit register. Artikel 61 van de Geneesmiddelenwet regelt dat er per apotheek altijd één apotheker moet zijn ingeschreven in het register van gevestigd apothekers. Ziekenhuisapotheken en grootbereiders zijn niet in de kaart opgenomen. De poliklinische apotheken waar patiënten die ontslagen zijn uit het ziekenhuis of omwonenden terecht kunnen zijn wel in de kaart opgenomen.

  • Register van apotheekhoudende huisartsen

    Farmatec verleend apotheekvergunningen aan huisartsen in gebieden waar geen openbare apotheek gevestigd is. Huisartsen die dubbel voorkomen in het register zijn maar één keer meegeteld. Associé(e)s van een huisarts die al een apotheekvergunning (APH/H-vergunning) hebben, kunnen een associatievergunning aanvragen. Deze APG/A-vergunningen zijn niet opgenomen in de kaart, omdat deze hetzelfde adres betreffen als de APH/H-vergunning.

Methoden
  • Verschillende maten voor beschrijving onderdelen eerstelijnszorg

    Om Eerstelijnszorg te beschrijven, zijn voor verschillende onderdelen verschillende maten gebruikt. Hieronder wordt dit per onderdeel toegelicht.

  • Regionale verschillen in reistijd naar dichtstbijzijnde zorgvoorziening

    Voor het bepalen van de reistijden per vierpositiepostcode gebied is gebruik gemaakt van de Drive Time Matrix (DTM) van Geodan. Deze matrix tabel bevat de reistijden en -afstanden over de weg tussen postcodes in Nederland op vierpositiepostcodeniveau. Hierbij is uitgegaan van de snelste route met de personenauto.