Volksgezondheidenzorg.info

Zoekveld

EerstelijnszorgRegionaal & InternationaalTandartsenzorg

Cijfers & Context

Nederland telt ruim 9.000 werkzame huisartsen

Regionaal & Internationaal

minder huisartsen in zuidwesten

Kosten

Eerstelijnszorg kost ruim 8,5 miljard euro

Zorgprestaties

Prestatie-indicatoren voor de gezondheidszorg

Tandartsendichtheid per KNMT-regio

Tandartsendichtheid 2020

Per voormalige KNMT-regio
Tandartsendichtheid 2020
KNMT-regioWaarden
Amsterdam-Haarlem e.o.8,7
Centraal Brabant5
Friesland4,8
Gelderland Centraal6,4
Holland Noord5,4
IJsselland4,7
Limburg4,9
Midden Nederland6,1
Nederland5,5
Noord Nederland5,8
Regio Oost4,6
Utrecht Polderland6,4
Zuid-Holland Midden5,2
Zuid-Holland Zuid4,4
Zuid-West Nederland4,2
View all detail data

Regionale verschillen in  tandartsendichtheid 

Naar verhouding tellen de KNMT-regio's Amsterdam-Haarlem e.o., Gelderland Centraal en Utrecht Polderland de meeste tandartsen per 10.000 inwoners (tandartsendichtheid). De verklaring kan worden gezocht in het feit dat Amsterdam en Nijmegen opleidingsplaatsen zijn (Utrecht was dat in het verleden) en dat veel tandartsen na hun afstuderen in de betreffende regio aan het werk gaan. Dit geldt overigens ook voor de stad Groningen en de omgeving daarvan (regio Noord Nederland). In de KNMT-regio’s Zuid-Holland Zuid en Zuid-West Nederland is het aantal tandartsen per 10.000 inwoners minder dan 4,5. Gemiddeld voor heel Nederland is de tandartsendichtheid 5,5 per 10.000 inwoners.

Ruim 9.500 geregistreerde tandartsen

De gegevens in de kaart zijn afkomstig uit de administratie van het KNMT, de grootste beroepsorganisatie van tandartsen in Nederland. Per januari 2020 zijn in totaal 9.502 geregistreerde tandartsen bekend van 67 jaar of jonger met een woon- en/of werkadres in Nederland. Aangenomen wordt dat dit de groep van actieve tandartsen is. In voorgaande jaren werd voor de bepaling van de omvang van de ‘actieve’ beroepsgroep altijd uitgegaan van de tandartsen van 64 jaar of jonger. Met het oog op de stijging van de pensioenleeftijd wordt echter per 2020 als bovengrens de leeftijd van 67 jaar aangehouden.

Nuancering

De tandartsendichtheid is een globale maat. Hierin kan geen rekening worden gehouden met (verschillen in) de omvang van de werkweek van tandartsen (in FTE). Uit onderzoek van de KNMT is bijvoorbeeld bekend dat vrouwelijke tandartsen gemiddeld genomen wat minder uren per week werkzaam zijn dan hun mannelijke collega’s. Verder is ook niet meegenomen het feit dat er (regionale) verschillen zijn in de frequentie van het tandartsbezoek van de bevolking (CBS).

Vergelijk met andere kaart

Meer informatie

Contact met tandarts per GGD-regio

Jaarlijks contact met tandarts 2017-2019

Per GGD-regio, totale bevolking
Jaarlijks contact met tandarts 2017-2019
GGD-regioPercentageSignificantiePercentage (gecorrigeerd voor geslacht en leeftijdSignificantie (gecorrigeerd voor geslacht en leeftijd
GGD Amsterdam79,6Wijkt niet significant af79,7Wijkt niet significant af
GGD Brabant-Zuidoost81,3Wijkt niet significant af82,4Boven (95% zeker)
GGD Drenthe78,3Wijkt niet significant af77,9Wijkt niet significant af
GGD Flevoland81,7Wijkt niet significant af80,8Wijkt niet significant af
GGD Fryslân76,8Onder (99% zeker)77,6Onder (95% zeker)
GGD Gelderland-Midden81,1Wijkt niet significant af80,3Wijkt niet significant af
GGD Gelderland-Zuid84Boven (99% zeker)83,6Boven (99% zeker)
GGD Gooi en Vechtstreek80,1Wijkt niet significant af80,2Wijkt niet significant af
GGD Groningen75,8Onder (99% zeker)75,5Onder (99% zeker)
GGD Haaglanden78,4Wijkt niet significant af78,6Wijkt niet significant af
GGD Hart voor Brabant82,7Boven (99% zeker)82,8Boven (99% zeker)
GGD Hollands Midden81,7Wijkt niet significant af82Wijkt niet significant af
GGD Hollands Noorden82,8Boven (95% zeker)83,4Boven (99% zeker)
GGD IJsselland81,1Wijkt niet significant af80,9Wijkt niet significant af
GGD Kennemerland83,6Boven (99% zeker)82,8Boven (95% zeker)
GGD Limburg-Noord78,7Wijkt niet significant af79Wijkt niet significant af
GGD Noord- en Oost-Gelderland80,2Wijkt niet significant af80,5Wijkt niet significant af
GGD regio Utrecht81,3Wijkt niet significant af80,9Wijkt niet significant af
GGD Rotterdam-Rijnmond78,3Onder (95% zeker)77,7Onder (99% zeker)
GGD Twente79,1Wijkt niet significant af79,3Wijkt niet significant af
GGD West-Brabant78,1Wijkt niet significant af78,3Wijkt niet significant af
GGD Zaanstreek-Waterland82,6Wijkt niet significant af83,1Wijkt niet significant af
GGD Zeeland78,8Wijkt niet significant af79,9Wijkt niet significant af
GGD Zuid-Holland Zuid80,5Wijkt niet significant af79,6Wijkt niet significant af
GGD Zuid-Limburg79,8Wijkt niet significant af80Wijkt niet significant af
Nederland80,2Wijkt niet significant af80,1Wijkt niet significant af
View all detail data

Tandarts minst vaak bezocht in het noorden van het land

In de GGD-regio Groningen (75,8%) en Fryslân (76,8%) gaan in de periode 2017-2019 significant minder inwoners minstens één keer per jaar naar de tandarts. In de regio's Gelderland-Zuid, Kennemerland, Hollands Noorden en Hart voor Brabant is het percentage (meer dan 82%) significant hoger ten opzichte van de rest van Nederland. Gemiddeld heeft 80,2% van de totale bevolking minstens één keer per jaar contact met de tandarts.

Toelichting regionale verschillen

Selecteer een regio in de kaart voor meer informatie over significantie per GGD-regio. Significantie geeft een nadere verklaring van de waarde die we mogen hechten aan de gepresenteerde verschillen. De verschillen zouden onder andere verklaard kunnen worden door regionale variaties in leeftijd en geslacht. Deze gestandaardiseerde cijfers zijn ook via de kaart op te vragen.

Vergelijk met andere kaart

Meer informatie

Contact met mondhygiënist per GGD-regio

Jaarlijks contact met mondhygiënist 2017-2019

Per GGD-regio, bevolking 12 jaar en ouder
Jaarlijks contact met mondhygiënist 2017-2019
GGD-regioPercentageSignificantiePercentage (gecorrigeerd voor geslacht en leeftijdSignificantie (gecorrigeerd voor geslacht en leeftijd
GGD Amsterdam48,6Boven (99% zeker)48,5Boven (99% zeker)
GGD Brabant-Zuidoost28,2Onder (99% zeker)28,5Onder (99% zeker)
GGD Drenthe36Wijkt niet significant af35,2Wijkt niet significant af
GGD Flevoland33,3Wijkt niet significant af33,2Wijkt niet significant af
GGD Fryslân34,1Wijkt niet significant af33,4Onder (95% zeker)
GGD Gelderland-Midden35,6Wijkt niet significant af35,5Wijkt niet significant af
GGD Gelderland-Zuid40,3Boven (95% zeker)40,1Boven (95% zeker)
GGD Gooi en Vechtstreek47,8Boven (99% zeker)47,3Boven (99% zeker)
GGD Groningen29,8Onder (99% zeker)29,7Onder (99% zeker)
GGD Haaglanden38,3Wijkt niet significant af38,4Wijkt niet significant af
GGD Hart voor Brabant31,4Onder (99% zeker)31,2Onder (99% zeker)
GGD Hollands Midden36,1Wijkt niet significant af35,8Wijkt niet significant af
GGD Hollands Noorden39,3Boven (95% zeker)39,1Wijkt niet significant af
GGD IJsselland36,4Wijkt niet significant af36,5Wijkt niet significant af
GGD Kennemerland44Boven (99% zeker)43,7Boven (99% zeker)
GGD Limburg-Noord31,4Onder (99% zeker)31,6Onder (99% zeker)
GGD Noord- en Oost-Gelderland37,1Wijkt niet significant af37Wijkt niet significant af
GGD regio Utrecht46,7Boven (99% zeker)46,7Boven (99% zeker)
GGD Rotterdam-Rijnmond33,3Onder (99% zeker)33,5Onder (95% zeker)
GGD Twente30,6Onder (99% zeker)31,2Onder (99% zeker)
GGD West-Brabant32,7Onder (95% zeker)32,3Onder (99% zeker)
GGD Zaanstreek-Waterland43,3Boven (99% zeker)43,7Boven (99% zeker)
GGD Zeeland22,3Onder (99% zeker)22,5Onder (99% zeker)
GGD Zuid-Holland Zuid31,8Onder (95% zeker)31,9Onder (95% zeker)
GGD Zuid-Limburg30,1Onder (99% zeker)29,6Onder (99% zeker)
Nederland36,3Wijkt niet significant af36,2Wijkt niet significant af
View all detail data

Meeste bezoekers mondhygiënist in Amsterdam

In de GGD-regio Amsterdam gaan in de periode 2017-2019 significant meer inwoners (12 jaar en ouder) minimaal één keer per jaar naar de mondhygiënist (48,6%). Ook in de regio's Gooi en Vechtstreek, Utrecht, Kennemerland en Zaanstreek-Waterland is het percentage significant hoger dan in de rest van Nederland. In de regio Zeeland is het percentage inwoners (22,3%) dat naar de mondhygiënist gaat het laagst. Gemiddeld heeft 36,3% van de bevolking (12 jaar en ouder) minstens één keer per jaar contact met de mondhygiënist.

Toelichting regionale verschillen

Selecteer een regio in de kaart voor meer informatie over significantie per GGD-regio. Significantie geeft een nadere verklaring van de waarde die we mogen hechten aan de gepresenteerde verschillen. De verschillen zouden onder andere verklaard kunnen worden door regionale variaties in leeftijd en geslacht. Deze gestandaardiseerde cijfers zijn ook via de kaart op te vragen.

Meer informatie

Contact met de orthodontist per GGD-regio

Jaarlijks contact met orthodontist 2017-2019

Per GGD-regio, bevolking 8 jaar en ouder
Jaarlijks contact met orthodontist 2017-2019
GGD-regioPercentageSignificantiePercentage (gecorrigeerd voor geslacht en leeftijdSignificantie (gecorrigeerd voor geslacht en leeftijd
GGD Amsterdam11,1Boven (99% zeker)11,4Boven (99% zeker)
GGD Brabant-Zuidoost8Wijkt niet significant af8,1Wijkt niet significant af
GGD Drenthe6,1Onder (95% zeker)6,4Onder (95% zeker)
GGD Flevoland7,6Wijkt niet significant af7,1Wijkt niet significant af
GGD Fryslân6,4Onder (95% zeker)6,7Wijkt niet significant af
GGD Gelderland-Midden9,4Wijkt niet significant af8,5Wijkt niet significant af
GGD Gelderland-Zuid7,4Wijkt niet significant af7,2Wijkt niet significant af
GGD Gooi en Vechtstreek11,4Boven (95% zeker)10,2Wijkt niet significant af
GGD Groningen6Onder (95% zeker)5,9Onder (99% zeker)
GGD Haaglanden8,6Wijkt niet significant af8,2Wijkt niet significant af
GGD Hart voor Brabant7,9Wijkt niet significant af8,1Wijkt niet significant af
GGD Hollands Midden5,8Onder (99% zeker)5,8Onder (99% zeker)
GGD Hollands Noorden7,6Wijkt niet significant af7,6Wijkt niet significant af
GGD IJsselland7,2Wijkt niet significant af7,5Wijkt niet significant af
GGD Kennemerland9,7Wijkt niet significant af9,8Wijkt niet significant af
GGD Limburg-Noord7,9Wijkt niet significant af8,2Wijkt niet significant af
GGD Noord- en Oost-Gelderland8Wijkt niet significant af7,8Wijkt niet significant af
GGD regio Utrecht7,9Wijkt niet significant af7,9Wijkt niet significant af
GGD Rotterdam-Rijnmond7,6Wijkt niet significant af7,4Wijkt niet significant af
GGD Twente7,6Wijkt niet significant af7,3Wijkt niet significant af
GGD West-Brabant8,3Wijkt niet significant af8,6Wijkt niet significant af
GGD Zaanstreek-Waterland8,8Wijkt niet significant af8,3Wijkt niet significant af
GGD Zeeland6Onder (95% zeker)6Onder (95% zeker)
GGD Zuid-Holland Zuid7,6Wijkt niet significant af5,8Onder (99% zeker)
GGD Zuid-Limburg7,8Wijkt niet significant af8,8Wijkt niet significant af
Nederland7,9Wijkt niet significant af7,9Wijkt niet significant af
View all detail data

Meeste bezoekers orthodontist in Gooi en Vechtstreek en Amsterdam

In de GGD-regio's Gooi en Vechtstreek en Amsterdam gaan in de periode 2017-2019 significant meer inwoners (van 8 jaar en ouder) minimaal één keer per jaar naar de orthodontist (ruim 11%). In de regio's Hollands Midden, Zeeland en Groningen is het percentage inwoners (6% of minder) dat naar de orthodontist gaat het laagst. Ook de regio's Drenthe en Fryslân scoren laag. Landelijk heeft 7,9% van alle inwoners van 8 jaar en ouder minstens één keer per jaar contact met de mondhygiënist.

Toelichting regionale verschillen

Selecteer een regio in de kaart voor meer informatie over significantie per GGD-regio. Significantie geeft een nadere verklaring van de waarde die we mogen hechten aan de gepresenteerde verschillen. De verschillen zouden onder andere verklaard kunnen worden door regionale variaties in leeftijd en geslacht. Deze gestandaardiseerde cijfers zijn ook via de kaart op te vragen.

Meer informatie

Verantwoording

Definities
  • Eerstelijnszorg is de eerste zorg die mensen met hulpvraag ontvangen

    Eerstelijnszorg is de eerste zorg die mensen met een hulpvraag ontvangen. Deze zorg is direct toegankelijk. Zorgverleners in de eerstelijnszorg kunnen mensen die meer specialistische zorg nodig hebben doorverwijzen naar de tweedelijnszorg. Beroepsbeoefenaren in de eerstelijn zijn onder meer huisartsen, tandartsen, ergotherapeuten, fysiotherapeuten, eerstelijnsverloskundigen, praktijkondersteuners van de huisarts, apothekers, huidtherapeuten, mondhygiënisten en podotherapeuten.

  • Eerstelijnszorg kent verschillende aspecten

    Om eerstelijnszorg in kaart te brengen zijn verschillende aspecten te belichten:

    • Het aanbod aan eerstelijnsvoorzieningen en werkzame beroepsbeoefenaren in de eerstelijn
    • De vraag naar eerstelijnsvoorzieningen
    • Het gebruik van de eerstelijn door patiënten (het gaat dan om gebruik van eerstelijnsvoorzieningen en contacten met beroepsbeoefenaren werkzaam in de eerstelijn)
    • De kosten van de eerstelijn (de door de eerstelijn verstrekte zorg)
    • De prestaties van de eerstelijn uitgedrukt in kwaliteit en toegankelijkheid van de eerstelijn

    De vraag naar eerstelijnsvoorzieningen hebben we in het onderwerp Eerstelijnszorg niet meegenomen.

    Per bron zijn andere operationalisaties voor het beschrijven van eerstelijnszorg gebruikt, zie Bronverantwoording. Dit betekent dat de invulling van eerstelijnszorg per onderdeel (Cijfers & Context, Regionaal& Internationaal, Kosten en Zorgprestaties) kan verschillen.

Bronverantwoording
  • Cijfers over aanbod en gebruik gebaseerd op verschillende soorten bronnen

    Cijfers over het aanbod en gebruik van de eerstelijn zijn gebaseerd op enquêtes of op een combinatie van informatie uit zorgregistraties en enquêtes. In onderstaande tabel is per bron weergegeven welke operationalisatie voor eerstelijnszorg is gebruikt. 

    Tabel: Gebruikte bronnen eerstelijnszorg en operationalisatie eerstelijnszorg per bron

    Bron

    Operationalisatie aanbod

    Cijfers op NIVEL.nl beroepenregistraties en monitors (waaronder Beroepenregistratie huisartse en Beroepenregistratie verloskundigen )

    Aantal werkzame beroepsbeoefenaren (huisartsen en verloskundigen)

    Aantal instellingen (huisartspraktijken)

    CBS Arbeidspositie medisch geschoolden

    Werkzame tandartsen

    CBS Actieve bedrijven

    Aantal instellingen (tandartspraktijken)

     

    Operationalisatie gebruik

    CBS-Gezondheidsenquête

    Contacten met tandarts

    Contacten met huisarts

    Contacten met fysiotherapeut

    LINH

    Contacten met huisarts

     

    Beperkingen bij cijfers over aanbod van eerstelijnszorg

    Een nadeel van cijfers gebaseerd op alleen enquêtes is dat niet alle beroepsbeoefenaren bereikt worden. Dit komt doordat er meestal een steekproef wordt getrokken en er altijd sprake is van non-respons. Een nadeel van cijfers op basis van registraties is dat niet altijd alle beroepsbeoefenaren die ingeschreven staan in een beroepsregistratie (zoals het BIG-register) ook werkzaam zijn als zorgverlener. Cijfers op basis van louter registratie kan dus een overschatting geven van het aanbod van beroepsbeoefenaren.

    Specifiek aandachtspunt bij cijfers over trends in aanbod eerstelijnszorg

    Er zijn ook nog enkele specifieke beperkingen voor de cijfers die zijn gebruikt bij het beschrijven van trends in aanbod. In de cijfers tot 1999 zitten meerdere trendbreuken door verandering van bron, definitie of berekeningswijze. De voornaamste trendbreuk bij huisartsen was die tussen 1998 en 1999; het ging om een daling van rond de tweehonderd huisartsen. Voor tandartsen waren er meerdere, aanzienlijke trendbreuken. De voornaamste trendbreuk was die tussen 1998 en 1999; het ging om een daling van rond de duizend tandartsen. De trendbreuken daarvoor hingen samen met het al dan niet meetellen van 65-plussers. Het ging om verschillen van 520 tandartsen tussen 1990 en 1991 en 371 tandartsen tussen 1995 en 1996. Voor meer informatie zie: Breuken in de tijdsreeksen van Beroepen in de Gezondheidszorg.

    Specifiek aandachtspunt bij cijfers over gebruik huisartsenzorg

    Voor het beschrijven van het gebruik van de eerstelijnszorg gebruiken we de Gezondheidsenquête van het CBS en de huisartsenregistratie LINH van het NIVEL. De belangrijkste methodologische verschillen tussen beide bronnen zijn dat:

    • de Gezondheidsenquête contacten met de huisartsenpost in principe ook meetelt (in LINH niet),
    • de Gezondheidsenquête huisartscontacten met bewoners van verzorgingshuizen niet meetelt (LINH wel),
    • en dat de Gezondheidsenquête contacten met de praktijkondersteuner of –assistente niet meetelt (LINH wel).
  • Cijfers over kosten van eerstelijnszorg op basis Kosten van Ziektenstudie

    De gegevens over kosten van de eerstelijnszorg die worden gepresenteerd zijn afkomstig uit de Nederlandse Kosten van Ziektenstudie (KVZ-studie). In deze studie worden de totale kosten van de gezondheidszorg verdeeld naar leeftijd, geslacht, diagnose, sector, zorgfunctie (preventie, cure en overig) en financiering. Een deel van de cijfers uit de KVZ-studie wordt hier gepresenteerd. Het meest recente jaar waarvoor een gedetailleerde uitsplitsing is gemaakt van de zorgkosten is 2011. Een overzicht van alle cijfers uit de KVZ-studie over 2003, 2005, 2007 en 2011 is te vinden op de website Kosten van ziekten.nl. In onderstaande tabel staat de operationalisatie van eerstelijnszorg in de KVZ-studie. De indeling in sectoren is gebaseerd op de StatLine tabel Zorgrekeningen van het CBS. De Zorgrekeningen delen de zorgsector in zogeheten actoren in. De sector eerstelijnszorg is samengesteld uit vijftien actoren. Deze zijn over vijf subsectoren verdeeld.

    Voor meer informatie zie: Methodologie berekening van de zorgkosten in de Kosten van Ziektenstudie.

     

    Operationalisatie van eerstelijnszorg in de KVZ-studie
    Actoren Operationalisatie
    Huisartsenzorg Huisartsenpraktijken
    Mondzorg

    Praktijken van mondhygiënisten

    Praktijken van tandartsen

    Tandtechnici

    Verloskunde Praktijken van verloskundigen
    Fysiotherapie Fysiotherapiepraktijken
    Overige eerstelijnszorg

    Cesarpraktijken

    Diëtistenpraktijken

    Ergotherapeutenpraktijken

    Mensendieckpraktijken

    Podotherapeutenpraktijken

    Praktijken van psychologen

    Sportmedische adviescentra

    Samenwerkingsverbanden (ketenzorg)

  • Cijfers over zorgprestaties eerstelijnszorg gebaseerd op Zorgbalans

    Cijfers over de prestaties van de eerstelijnszorg zijn gebaseerd op de indicatoren van de Zorgbalans (van den Berg et al., 2014). Deze indicatorenset geeft inzicht in de prestaties van de gezondheidszorg op het gebied van betaalbaarheid, toegankelijkheid en kwaliteit. Deze drie zijn verder onder te verdelen in:

    Betaalbaarheid/kosten

    • zorguitgaven
    • macrodoelmatigheid (prestaties op publieke doelen afgezet tegen de uitgaven)
    • mesodoelmatigheid (bijvoorbeeld productiviteit van ziekenhuizen, ligduur, etc.)

    Kwaliteit

    • effectiviteit
    • patiëntveiligheid
    • vraaggerichtheid

    Toegankelijkheid

    • geografische toegankelijkheid
    • financiële toegankelijkheid
    • tijdigheid
    • toegankelijkheid naar behoefte
    • keuzevrijheid
       

    Beschrijving kwaliteit en toegankelijkheid eerstelijnszorg op basis van registraties en enquêtes

    Voor de cijfers over de kwaliteit en toegankelijkheid van de eerstelijnszorg zijn zorgregistraties, administratieve databases en enquêtes gebruikt. Zo is het voorschrijfgedrag van huisartsen inzichtelijk gemaakt aan de hand van door Vektis verstrekte declaratiegegevens. Op basis van een enquête naar rookgewoonten is achterhaald hoe vaak huisartsen adviezen geven om te stoppen met roken. In onderstaande tabel is per bron weergegeven welke operationalisatie voor eerstelijnszorg is gebruikt.

    Tabel: Gebruikte bronnen en operationalisatie kwaliteit en toegankelijkheid eerstelijnszorg
    Bron Operationalisatie

    Vektis (declaratiegegevens medicijnvoorschriften)

    Voorschrijfgedrag huisartsen

    OECD Health Statistics (database)

    Gebruik antibiotica voorschriften huisarts/medisch specialist

    Antimicrobial consumption interactive database (ESAC-Net)

    Gebruik antibiotica voorschriften huisarts/medisch specialist

    Continu Onderzoek Rookgewoonten (Stivoro, Trimbos-instituut), 2001-2013

    Stopadvies huisarts

    Advies medicatie huisarts

    Advies doorverwijzing huisarts

    NIVEL Beroepenregistratie

    Locatie huisarts- en fysiotherapiepraktijken

    CQ-Index (NIVEL)

    Patiëntervaringen huisartsenzorg en fysiotherapie

    Bronnen en literatuur

    Literatuur

    1. van den Berg MJ, de Boer D, Gijsen R, Heijink R, Limburg LCM, Zwakhals L. Zorgbalans 2014. De prestaties van de Nederlandse gezondheidszorg. Bilthoven: Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu RIVM; 2014. Bron
  • Register van gevestigde apotheken

    Degene die de leiding heeft over de apotheek, laat zich op eigen verzoek inschrijven in dit register. Artikel 61 van de Geneesmiddelenwet regelt dat er per apotheek altijd één apotheker moet zijn ingeschreven in het register van gevestigd apothekers. Ziekenhuisapotheken en grootbereiders zijn niet in de kaart opgenomen. De poliklinische apotheken waar patiënten die ontslagen zijn uit het ziekenhuis of omwonenden terecht kunnen zijn wel in de kaart opgenomen.

  • Register van apotheekhoudende huisartsen

    Farmatec verleend apotheekvergunningen aan huisartsen in gebieden waar geen openbare apotheek gevestigd is. Huisartsen die dubbel voorkomen in het register zijn maar één keer meegeteld. Associé(e)s van een huisarts die al een apotheekvergunning (APH/H-vergunning) hebben, kunnen een associatievergunning aanvragen. Deze APG/A-vergunningen zijn niet opgenomen in de kaart, omdat deze hetzelfde adres betreffen als de APH/H-vergunning.

  • Tabel: Bronnen bij de cijfers over eerstelijnszorg

    Bron

    Indicator in VZinfo

    Gepresenteerde populatie VZinfo

    Meer informatie

    Beroepen in de Individuele Gezondheidszorg (BIG-register)

    Aantal werkzame tandartsen en mondhygiënisten

    N.v.t.

    BIG-register

    CBS Bedrijvenregister

    Aantal tandartsenpraktijken

    N.v.t.

    CBS Bedrijvenregister

    Enquête Capaciteitsorgaan

    Aantal werkzame tandartsen en mondhygiënisten

    N.v.t

    Capaciteitsplan mondzorg

    CBS-Gezondheidsenquête

    Gebruik huisartsenzorg, Gebruik mondzorg, Gebruik fysio- en oefebtherapie

    Nederlandse bevolking

    CBS-Gezondheidsenquête; CBS

    De Verloskundige

    Locaties pre-conceptiespreekuur

    N.v.t

    De Verloskundige

    KNMT-tandartsenadministratie

    Tandartsendichtheid

    N.v.t.

    KNMT-tandartsenadministratie; Staat van de mondzorg, KNMT

    Kosten van ziekten studie

    Kosten van ziekenhuiszorg naar leeftijd

    Nederlandse bevolking

    Kosten van ziekten database

    Landelijk Informatie Netwerk Huisartsenzorg

    Gebruik huisartsenzorg

    Nederlandse bevolking

    Landelijk Informatie Netwerk Huisartsenzorg

    OECD Health Statistics

    Gebruik antibiotica voorschriften huisarts/medisch specialist

    Nederlandse bevolking

    OECD; ECDC, 2014

    Registratie fysiotherapeuten

    Aantal fysiotherapeuten

    N.v.t.

    Registratie fysiotherapeuten; Nivel Beroepen in de gezondheidszorg

    Register gevestigde apothekers

    Openbare apotheken

    N.v.t.

    Register gevestigde apothekers

    Registratie oefentherapeuten

    Aantal oefen therapeuten

    N.v.t.

    Registratie oefentherapeuten; Nivel Beroepen in de gezondheidszorg

    Registratie Huisartsen

    Werkzame huisartsen

    N.v.t.

    Registratie Huisartsen; Beroepen in de gezondheidszorg

    Registratie verloskundigen

    Wekzame verloskundigen

    N.v.t.

    Registratie verloskundigen; Beroepen in de gezondheidszorg

    Stichting Farmaceutische Kengetallen (SFK)

    Aantal openbare apotheken

    N.v.t.

    SFK, Data en Feiten (SFK)

    De Monitor Voorschrijfgedrag Huisartsen

    Voorschrijfgedrag

    Nederlandse bevolking

    De Monitor Voorschrijfgedrag Huisartsen

    Vergunningen apotheekhoudende huisartsen Farmatec

    Aantal apotheekhoudende huisartsen

    N.v.t.

    Farmatec.nl

     

    Bronnen en literatuur

    Literatuur

    1. ECDC ECentr. Legionnaires’ disease in Europe. Stockholm: European Centre for Disease Prevention and Control; 2014. Bron
  • Locaties huisartsenposten

    Voor de huisartsenposten is gebruik gemaakt van de Benchmark Huisartsenposten 2018 (InEen, 2019) met peildatum 31 december 2018. Na deze datum zijn de volgende wijzigingen opgetreden. De wijzigingen zijn ook doorgevoerd in de kaart:

    • Op 2 januari 2019 is Huisartsenpost Arnhem verhuisd naar Ziekenhuis Rijnstate
    • Op 31 maart 2019 is de huisartsenpost in Hoogezand gesloten.
    • Per juli 2019 is huisartsenpost Houten gesloten
    • Per 2 september 2019 is de huisartsenpost in Hengelo verhuisd naar het ZGT-Hengelo
    • Huisartsendienst Twente-Oost en Hengelo gaan samen als Spoedzorg Huisartsenzorg Twente

    Voor de SEH is gebruik gemaakt van de Bereikbaarheidsanalyse SEHs en acute verloskunde 2019 (RIVM, 2019) met als peildatum maart 2019. Na deze datum zijn de volgende wijzigingen opgetreden.

    Bronnen en literatuur

    Literatuur

    1. InEen. Benchmark Huisartsenposten 2018. Utrecht: InEen; 2019. Bron
    2. RIVM. Bereikbaarheidsanalyse SEHs en acute verloskunde 2019. Bilthoven: RIVM; 2019. Bron
Methoden
  • Verschillende maten voor beschrijving onderdelen eerstelijnszorg

    Om Eerstelijnszorg te beschrijven, zijn voor verschillende onderdelen verschillende maten gebruikt. Hieronder wordt dit per onderdeel toegelicht.

  • Aanbod eerstelijnszorg in VenZinfo

    We gebruiken voor het beschrijven van het huidige aanbod van de eerstelijn de cijfers zoals gepresenteerd in NIVEL Beroepenregistraties, CBS Actieve Bedrijven en CBS Arbeidspositie medisch geschoolden. De trends in het aanbod van de eerstelijn is gebaseerd op CBS Arbeidspositie medisch geschoolden.We presenteren het zorgaanbod van de eerstelijn aan de hand van het aantal beroepsbeoefenaren en in het aantal praktijken. Deze worden uitgedrukt in absoluut aantal in heel Nederland en het gemiddeld aantal per 100.000 inwoners ( voor de trends). Die laatst genoemde maat wordt veelgebruikt door internationale organisaties omdat deze rekening houdt met veranderingen of verschillen in bevolkingsomvang. Voor het berekenen van de trends in zorgaanbod zijn twee tabellen van CBS Statline gecombineerd; de tabel  Gezondheid, leefstijl, zorggebruik en aanbod en de tabel  Bevolking; geslacht, leeftijd en burgerlijke staat.

    Het aanbod uitgedrukt in aantal per 100.000 inwoners houdt overigens geen rekening met de leeftijdsopbouw van de bevolking. Bij vergelijking van het zorgaanbod tussen jaren of regio's is het dan ook belangrijk om te beseffen dat in relatief oudere populaties er wellicht een grotere behoefte is aan zorg.

  • Gebruik eerstelijnszorg in VenZinfo

    Voor het beschrijven van het gebruik van eerstelijnszorg gebruiken we cijfers afkomstig uit de CBS Gezondheidsenquête.We gebruiken de cijfers zoals gepresenteerd op CBS Statline. Voor de huisartsenzorg presenteren we daarnaast ook de cijfers afkomstig uit beschikbare huisartsregistratie LINH.

    Het zorggebruik wordt door het CBS uitgedrukt in verschillende maten:
    •    percentage van de bevolking met ten minste één contact met een zorgverlener in een jaar
    •    aantal contacten per inwoner (of per 100 inwoners) per jaar
    •    aantal contacten per patiënt/cliënt (persoon met ten minste één eenheid binnen een jaar)
    We presenteren het relatieve zorggebruik voor de hele bevolking en, voor zover mogelijk, naar geslacht. De trends in gebruik van eerstelijnszorg laten we zien aan de hand van het percentage van de bevolking met ten minste één contact met de eerstelijnszorg in een jaar.Zie voor een beschrijving van de methode zoals gehanteerd door het CBS.

  • Kwaliteit en toegankelijkheid eerstelijnszorg

    We gebruiken de cijfers zoals gepresenteerd in de Zorgbalans 2014. Voor de gehanteerde methode zie (van den Berg et al., 2014).

    Bronnen en literatuur

    Literatuur

    1. van den Berg MJ, de Boer D, Gijsen R, Heijink R, Limburg LCM, Zwakhals L. Zorgbalans 2014. De prestaties van de Nederlandse gezondheidszorg. Bilthoven: Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu RIVM; 2014. Bron
  • Regionale verschillen in vraag en aanbod van de huisartsenzorg

    Voor de berekening van de afstemming is de totale vraag van de gemeente in contactminuten gedeeld door het aantal fte huisartsen in die gemeente. Dit geeft een indicatie van het aantal contactminuten dat één fte huisarts per jaar moet werken om aan de vraag te voldoen. Om te berekenen of een gemeente meer of minder dan gemiddeld aan huisartsen heeft wordt het totaal aantal contact minuten met de huisartsen in een gemeente gedeeld door het landelijk gemiddeld aantal contactminuten per fte huisarts. Dit resultaat is vervolgens afgetrokken van het aanbod fte huisartsen in een gemeente. Via deze berekening wordt bepaald of een gemeente meer of minder fte huisartsen heeft ten opzichte van het verwacht aantal huisartsen op basis van de vraag. Deze afstemming is berekend met het instrument dat bekend staat als de Vraag Aanbod Analyse Monitor (VAAM). De VAAM wordt gepresenteerd in de vorm van een internetapplicatie.

  • Regionale verschillen in reistijd naar dichtstbijzijnde zorgvoorziening

    Voor het bepalen van de reistijden per vierpositiepostcode gebied is gebruik gemaakt van de Drive Time Matrix (DTM) van Geodan. Deze matrix tabel bevat de reistijden en -afstanden over de weg tussen postcodes in Nederland op vierpositiepostcodeniveau. Hierbij is uitgegaan van de snelste route met de personenauto.