Volksgezondheidenzorg.info

Zoekveld

DrugsgebruikCijfers & ContextTrends

Cijfers & Context

Meer mannen dan vrouwen gebruiken cannabis

Regionaal & Internationaal

Cannabisgebruik Nederland gelijk aan gebruik in EU

Kosten

Niet beschikbaar

Preventie & Zorg

Ontmoedigen en verminderen risico's van gebruik

Trend in cannabisgebruik volwassenen

Cannabisgebruik, 1997-2015

Bij 15 t/m 64 jaar
Jaar 1997 2001 2005 2009a 2014a 2015
Ooitgebruik 19,1 19,5 22,6 25,7 24,3 25,6
Mannen 24,5 23,6 29,1 32,9 29,6 30,7
Vrouwen 13,6 15,3 16,1 18,4 19 20,4
Recent gebruik (afgelopen jaar) 5,5 5,5 5,4 7,0 8,0 8,7
Mannen 7,1 7,2 7,8 9,8 10,5 11,6
Vrouwen 3,8 3,8 3,1 4,2 5,4 5,7
Actueel gebruik (afgelopen maand) 3,0 3,4 3,3 4,2 4,6 5,3
Mannen 4,2 4,8 5,2 6,3 7,1 7,8
Vrouwen 1,8 1,9 1,5 2,0 2,1 2,9

 

  • a In 2009 en 2014 is de onderzoeksmethode gewijzigd. Dit is waarschijnlijk van invloed op de uitkomsten.
  • De percentages in 2015 wijken van af van de cijfers bij 'huidige situatie' omdat het een andere leeftijdsselectie betreft. 

Trend in cannabisgebruik onduidelijk door wijziging in methoden

Van 1997 tot 2001 bleef het percentage mensen in de bevolking van 15 tot 65 jaar dat ooit cannabis had gebruikt stabiel. Na 2001 nam het percentage 'ooitgebruikers' toe. Het percentage actuele en recente gebruikers bleef in de peilingen van 1997, 2001 en 2005 op hetzelfde niveau en nam in 2009 toe. Dit kan komen door een wijziging in de methoden van gegevensverzameling in 2009.  Ook in 2014 was er een wijziging: de cijfers over drugsgebruik in de algemene bevolking komen nu uit de Gezondheidsenquête/ Leefstijlmonitor. Tot en met 2009 kwamen deze cijfers uit het Nationaal Prevalentie Onderzoek (NPO). De gegevens uit de Gezondheidsenquête/Leefstijlmonitor fungeren als een nieuwe nulmeting. De vergelijking van prevalentiecijfers met de laatste NPO peiling is onzeker (van Laar & van Ooyen-Houben, 2015). 

Meer informatie

Bronnen en literatuur

Literatuur

  1. van Laar MW, van Ooyen-Houben MMJ. Nationale Drug Monitor. Jaarbericht 2015. Utrecht: Trimbos-instituut; 2015. Bron

Trend in cannabisgebruik scholieren

Daling cannabisgebruik bij scholieren

Het percentage 12- t/m 16-jarigen dat cannabis gebruikt daalt sinds 1999 heel geleidelijk en leek zich tussen 2007 en 2011 te stabiliseren. In 2017 is het ooit- gebruik echter afgenomen tot 9%. De daling vanaf 2011 is vooral sterk bij de jongens, maar net als in 2011 hebben in 2017 meer jongens (12%) dan meisjes (7%) ervaring met het gebruik van cannabis.

Daling het grootst onder 13-jarigen en 16-jarige jongens

In 2015 is er een relatief sterke en significante daling onder de 16-jarige jongens (van 38% in 2011 naar 27% in 2015). Ook onder de 13-jarigen is er een sterke en significante daling zichtbaar (van 6% in 2011 naar 2% in 2015; (van Dorsselaer et al., 2016).

Meer informatie

Datum publicatie

17-10-2018

Trend in gebruik harddrugs volwassenen

Gebruik (%) van cocaïne, ecstasy en amfetamine, 1997-2015

Bij 15 t/m 64 jaar
    1997 2001 2005 2009a 2014a 2015
Cocaïne Ooitgebruik 2,6 2,1 3,4 5,2 5,3 5,1
  Recent gebruik (afgelopen jaar) 0,7 0,7 0,6 1,2 1,6 1,9
  Actueel gebruik (afgelopen maand) 0,3 0,1 0,3 0,5 0,6 0,8
Ecstacy Ooitgebruik 2,3 3,2 4,3 6,2 7,6 8,4
  Recent gebruik 0,8 1,1 1,2 1,4 2,5 3,4
  Actueel gebruik 0,3 0,3 0,4 0,4 0,7 1,2
Amfetamine Ooitgebruik 2,2 2,0 2,1 3,1 4,6 4,7
  Recent gebruik 0,4 0,4 0,3 0,4 1,3 1,6
  Actueel gebruik 0,1 0,0 0,2 0,2 0,5 0,5
  • a In 2009 en 2014 is de onderzoeksmethode gewijzigd. Dit is waarschijnlijk van invloed op de uitkomsten.
  • De percentages in 2015 wijken van af van de cijfers bij 'huidige situatie' omdat het een andere leeftijdsselectie betreft. 

Trend in harddrugsgebruik onduidelijk door wijziging in methoden

Tussen 2001 en 2014 steeg het percentage Nederlanders van 15 tot 65 jaar dat ooit cocaïne of ecstasy heeft gebruikt, daarna daalde het weer. In 2009 lag het percentage ooit en actuele gebruikers van cocaïne en het percentage ooitgebruikers van ecstasy en amfetamine hoger dan in 2005. Dit kan samenhangen met de wijziging in de methoden van gegevensverzameling in 2009. Het actueel gebruik van harddrugs bleef tussen 1997 en 2005 stabiel (van Rooij et al., 2011; van Laar et al., 2012). Ook in 2014 was er een wijziging in methoden: de cijfers over drugsgebruik in de algemene bevolking komen nu uit de Gezondheidsenquête/ Leefstijlmonitor. Tot en met 2009 kwamen deze cijfers uit het Nationaal Prevalentie Onderzoek (NPO). De gegevens uit de Gezondheidsenquête/Leefstijlmonitor fungeren als een nieuwe nulmeting. De vergelijking van prevalentiecijfers met de laatste NPO peiling is onzeker (van Laar & van Ooyen-Houben, 2015). 

Meer informatie

Bronnen en literatuur

Literatuur

  1. van Rooij AJ, Schoenmakers TM, van de Mheen D. Nationaal Prevalentie Onderzoek Middelengebruik 2009: kerncijfers 2009. Rotterdam: IVO; 2011. Bron
  2. van Laar MW, Cruts AAN, van Ooyen-Houben MMJ, Meijer SA, Croes EA, Ketelaars APM. Nationale Drug Monitor. Jaarbericht 2011. Utrecht: Trimbos-instituut; 2012. Bron
  3. van Laar MW, van Ooyen-Houben MMJ. Nationale Drug Monitor. Jaarbericht 2015. Utrecht: Trimbos-instituut; 2015. Bron

Trend in gebruik van harddrugs en paddo's onder scholieren

Ooitgebruik ecstacy, cocaïne en amfetamine tot 1996 gestegen, daarna gedaald

Het gebruik van ecstacy, cocaïne en amfetamine ooit in het leven bereikte een piek in 1996, waarna een geleidelijke daling werd ingezet (van Dorsselaer et al., 2016). Voor ecstacy lijkt de daling te stoppen in 2007; in 2011 en 2015 blijft het percentage stabiel op ongeveer twee procent. De daling in het gebruik van amfetamine lijkt zich in 2015 verder voort te zetten alhoewel het verschil met 2011 niet significant is. Het gebruik van enige harddrug wordt vanaf 2007 gemeten en het gebruik ooit in het leven laat sindsdien een geleidelijke afname zien. Het percentage scholieren dat ooit paddo’s heeft gebruikt vertoont een constante daling sinds het begin van de meting in 1996 en ligt in 2015 significant onder het niveau van 2007 en de voorgaande metingen. Het gebruik van harddrugs en paddo’s in de afgelopen maand vertoont een vergelijkbaar patroon als het gebruik ooit in het leven (van Dorsselaer et al., 2016).

Meer informatie

Datum publicatie

17-10-2018

Bronnen en literatuur

Literatuur

  1. van Dorsselaer S, Tuithof M, Verdurmen JEE, Spit M., van Laar MW, Monshouwer K. Jeugd en riskant gedrag 2015. Kerngegevens uit het Peilstationsonderzoek Scholieren. Utrecht: Trimbos-instituut; 2016. Bron

Verantwoording

Definities
  • Definities Drugsgebruik

    Drugs zijn middelen die de hersenen prikkelen waardoor er geestelijke en lichamelijke effecten optreden. We noemen dit ook wel de pyscho-actieve werking.

    Het onderwerp drugsgebruik op Volksgezondheidenzorg.info richt zich op de volgende drugs: cannabis, hallucinogene paddenstoelen en heroïne, cocaïne, amfetamine, ecstacy en GHB. Cannabis (hasj en wiet/marihuana) en hallucinogene paddenstoelen staan bekend als ‘softdrugs’. Deze middelen staan op lijst II van de Opiumwet. Ook de plant qat staat sinds 5 januari 2013 op lijst II. Middelen zoals heroïne, cocaïne, amfetamine, LSD, ecstacy en GHB worden ‘harddrugs’ genoemd en staan op lijst I van de Opiumwet. Omdat deze middelen in de Opiumwet staan zijn ze illegaal. Ook alcohol en nicotine in tabak hebben een psycho-actieve werking, maar deze middelen staan niet in de Opiumwet en zijn dus legaal.

    Middelen op lijst I zijn volgens de wet gevaarlijker dan middelen op lijst II. In de werkelijkheid is de grens tussen harddrugs en softdrugs niet zo gemakkelijk te trekken. Er zijn gebruikers van softdrugs die zoveel gebruiken dat het ‘hard’ gebruik genoemd zou kunnen worden. Het omgekeerde komt ook voor, hoewel ‘soft’ gebruiken van harddrugs voor de meeste mensen moeilijk vol te houden is.

    We maken onderscheid in actueel, recent en ooit-gebruik:

    • Actueel gebruik: in de laatste maand voorafgaand aan de peiling
    • Recent gebruik: in het laatste jaar voorafgaand aan de peiling
    • Ooit-gebruik: ooit in het leven
Bronverantwoording
  • Tabel: Bronnen bij de cijfers over Drugsgebruik

    Bron Indicator in VZinfo Gepresenteerde populatie VZinfo Meer informatie
    Leefstijlmonitor (LSM)/Gezondheidsenquête Ooit, afgelopen maand, afgelopen jaar cannabis gebruikt; afgelopen jaar harddrugs gebruikt (percentages) Nederlandse bevolking vanaf 18 jaar  LSMGezondheidsenquête
    Leefstijlmonitor (LSM)/ Peilstationsonderzoek Scholieren Ooit, afgelopen maand, afgelopen jaar cannabis gebruikt; ooit harddrugs, paddo's of lachgas gebruikt (percentages) Nederlandse scholieren van 12 t/m 16 jaar LSMPeilstations Scholieren
    Leefstijlmonitor (LSM)/ HBSC-Nederland Ooit, afgelopen maand, afgelopen jaar cannabis gebruikt; ooit XTC of lachgas gebruikt (percentages) Nederlandse scholieren van 12 t/m 16 jaar LSM, HBSC-Nederland
    Nationaal Prevalentie Onderzoek (NPO) Ooit, afgelopen maand, afgelopen jaar cannabis of harddrugs gebruikt (percentages) Nederlandse bevolking van 15 t/m 64 jaar van Rooij et al., 2011
    Landelijk Alcohol en Drugs Informatie Systeem (LADIS) Aantal ingeschreven cliënten bij de verslavingszorg met cannabis of harddrugs als primair probleem Nederlandse bevolking LADIS
    European Monitoring Centre for Drugs and Drug Addiction (EMCDDA) Ooit, afgelopen jaar cannabis  of harddrugs gebruikt (percentages) Europese bevolking EMCDDA, Statistisch Bulletin
    European School Survey on Alcohol and other Drugs (ESPAD) In de afgelopen 30 dagen cannabis gebruikt; ooit harddrugs gebruikt (percentages) Europese scholieren van 15 en 16 jaar

    ESPADKraus et al., 2016

     

    Bronnen en literatuur

    Literatuur

    1. van Rooij AJ, Schoenmakers TM, van de Mheen D. Nationaal Prevalentie Onderzoek Middelengebruik 2009: kerncijfers 2009. Rotterdam: IVO; 2011. Bron