Volksgezondheidenzorg.info

Zoekveld

Diabetes mellitusRegionaal & InternationaalRegionaal

Cijfers & Context

Grote toename diabetespatiënten laatste 20 jaar

Regionaal & Internationaal

Prevalentie in NL gelijk aan prevalentie in EU

Kosten

Kosten van zorg bijna 1,6 miljard euro in 2015

Preventie & Zorg

Gemiddelde opnameduur in ziekenhuis 8,3 dagen

Gebruikers diabetesmiddelen per zorgkantoorregio

Gebruikers diabetesmiddelen 2014

per zorgkantoorregio, gecorrigeerd voor leeftijd en geslacht
Gebruikers diabetesmiddelen per zorgkantoorregio 2014
Gebruikers diabetesmiddelen 2014
Zorgkantoorregio2014
Groningen56,2
Friesland45,5
Drenthe49,0
Zwolle47,1
Twente51,0
Apeldoorn/Zutphen44,3
Arnhem44,7
Nijmegen46,0
Utrecht46,9
Flevoland52,5
't Gooi45,6
Noord Holland Noord42,7
Kennemerland41,4
Zaanstreek/Waterland48,6
Amsterdam61,2
Amstelland en De Meerlanden44,7
Zuid Holland Noord42,3
Haaglanden60,0
Delft/Westland/Oostland44,5
Midden-Holland42,2
Rotterdam65,2
Nieuwe Waterweg Noord53,5
Zuid Hollandse Eilanden47,9
Waardenland51,2
Zeeland41,6
West Brabant45,9
Midden-Brabant47,7
Noord-Oost Brabant42,7
Zuid Oost Brabant42,2
Noord- en Midden Limburg43,8
Zuid-Limburg48,0
Midden-IJssel45,4

Bron: GIP databank (Zorginstituut Nederland)

View all detail data

Rotterdam, Amsterdam, Haaglanden en Groningen meer gebruik van diabetesmiddelen

De regio's Rotterdam, Amsterdam, Haaglanden en Groningen hebben ruim meer gebruikers van diabetesmiddelden dan het landelijke gemiddelde (meer dan 10%). In de regio's Kennemerland, Zeeland, Midden-Holland, Zuidoost-Brabant, Noordoost-Brabant, Noord-Holland Noord is het aantal gebruikers ruim onder het gemiddelde.

Landelijk 49 gebruikers per 1.000 Zvw-verzekerden

In 2014 hebben van iedere 1.000 Zvw-verzekerden 49 verzekerden ten minste een keer diabetesmiddelen verkregen dat werd vergoed op basis van de Zorgverzekeringswet. In 2014 zijn er 800.000 gebruikers van diabetesmiddelen. Voor meer informatie over de gebruikte gegevens zie: Bronverantwoording en Definities.

Vergelijk met andere kaart

Meer informatie

Gebruikers diabetesmiddelen per gemeente

Gebruikers diabetesmiddelen 2011

per gemeente
Gebruikers diabetesmiddelen per gemeente 2011
Gebruikers diabetesmiddelen 2011
GemeenteAantal per 1000 inwoners
Sint-Oedenrode40,8
Oirschot36,1
Utrecht37,5
Oisterwijk40,8
Soest39,4
Oosterhout44,4
Rhenen42,8
Oss43,5
Renswoude33,5
Rucphen48,9
Montfoort34,8
Schijndel45,3
Lopik32,6
Valkenswaard42,8
Leusden32,9
Woudenberg33,3
Houten33,0
Someren34,9
Eemnes37,1
Son en Breugel38,0
Bunschoten38,2
Steenbergen49,4
Bunnik37,4
Waterland44,5
De Bilt38,5
Tilburg46,4
Baarn39,0
Uden39,5
Ermelo44,0
Sint-Michielsgestel37,7
Haaren35,3
Bloemendaal34,2
Eersel34,0
Blaricum42,3
Eindhoven43,4
Beverwijk47,8
Etten-Leur43,1
Bergen (NH.)40,5
Geertruidenberg48,6
Beemster36,5
Gilze en Rijen46,2
Graft-De Rijp40,9
Goirle44,4
Amsterdam45,5
Veenendaal50,4
Heusden43,2
Neerijnen43,7
Mill en Sint Hubert44,4
Wijk bij Duurstede42,3
Loon op Zand47,9
IJsselstein44,6
Grave37,9
Zeist42,2
Amstelveen41,7
Nieuwegein49,2
's-Hertogenbosch42,0
Aalsmeer41,6
Helmond45,8
Alkmaar43,5
Nuenen, Gerwen en Nederwetten37,1
Hilvarenbeek36,0
Lochem40,7
Renkum42,2
Gennep45,2
Putten42,3
Heerlen60,2
Oldebroek48,1
Kerkrade63,7
Nijmegen38,5
Maastricht46,4
Nijkerk42,3
Meerssen45,9
Millingen aan de Rijn45,0
Mook en Middelaar35,6
Amersfoort37,2
Nederweert35,3
Bergen (L.)48,9
Nuth47,9
Heumen37,0
Roermond50,1
Heerde50,6
Schinnen44,7
Hattem41,3
Simpelveld46,9
Harderwijk43,4
Stein46,5
Groesbeek43,7
Vaals49,9
Geldermalsen41,8
Venlo50,2
Maasdriel43,1
Westervoort35,3
Veghel42,8
Dronten37,2
Veldhoven37,8
Nunspeet42,8
Vught35,0
Zutphen40,8
Waalre37,9
Zevenaar46,4
Waalwijk48,5
Zaltbommel42,2
Werkendam38,6
Wijchen39,6
Woensdrecht43,5
Brunssum59,1
Ubbergen40,1
Pekela75,3
Rozendaal33,6
Beesel40,5
Scherpenzeel37,0
Beek45,6
Winterswijk47,8
Landgraaf58,9
Woudrichem39,2
Bernisse40,8
Voorst46,3
Wormerland40,9
Wageningen33,5
Zundert42,9
Rheden48,2
Tiel45,0
Barendrecht35,6
Dordrecht50,1
Cromstrijen39,5
Delft43,9
Spijkenisse54,7
Capelle aan den IJssel48,5
Albrandswaard35,7
Brielle42,3
Westvoorne41,8
Boskoop39,7
Strijen41,3
Drechterland32,6
Vianen46,5
Dongen47,0
Vlaardingen47,3
Schoonhoven41,1
Vlist33,6
Alphen aan den Rijn40,4
Voorschoten37,0
Alblasserdam51,2
Waddinxveen41,2
Zaanstad48,4
Wassenaar36,7
Zeevang37,2
Woerden36,5
Zandvoort42,5
Zoetermeer48,0
Schermer32,3
Zoeterwoude35,1
Bergambacht34,2
Hillegom41,0
Appingedam70,2
Maassluis52,3
Nieuwkoop35,5
Lisse41,8
Noordwijk36,6
Leiderdorp39,6
Noordwijkerhout38,9
Leiden35,3
Oegstgeest31,2
Leerdam52,0
Oud-Beijerland37,1
Krimpen aan den IJssel46,9
Binnenmaas41,0
Sliedrecht50,2
Hellevoetsluis47,9
Velsen45,1
Gouda44,5
Schiedam50,8
's-Gravenhage53,1
Rijswijk56,5
Katwijk45,2
Rotterdam56,1
Korendijk39,3
Ridderkerk55,8
Hendrik-Ido-Ambacht40,9
Papendrecht44,5
Stede Broec38,7
Oudewater33,8
Gorinchem46,3
Hardinxveld-Giessendam43,0
Haarlemmermeer39,5
Weesp47,1
Hoorn41,9
Lingewaal43,4
Hilversum41,0
De Ronde Venen37,8
Den Helder54,8
Tytsjerksteradiel43,0
Heiloo35,3
Aalburg42,8
Heerhugowaard40,4
Asten38,1
Heemstede36,3
Baarle-Nassau46,0
Huizen40,7
Enkhuizen42,4
Onderbanken52,5
Castricum35,7
Deurne42,2
Diemen46,2
Breda43,2
Heemskerk45,1
Boxtel41,7
Bergen op Zoom48,9
Boxmeer42,8
Haarlem40,2
Boekel34,2
Haarlemmerliede c.a.38,7
Best36,4
Veere35,4
Edam-Volendam38,8
Kapelle32,3
Bussum36,0
Nederlek44,1
Uithoorn39,8
Ouderkerk38,1
Uitgeest28,4
Gaasterlân-Sleat48,8
Texel42,8
Borsele31,6
Schagen38,8
Goes38,1
Purmerend51,3
West Maas en Waal40,3
Ouder-Amstel38,3
Vlissingen45,1
Reimerswaal38,5
Landsmeer45,5
Tholen46,1
Langedijk33,6
Terneuzen58,1
Laren42,1
Hulst45,5
Medemblik39,9
Opmeer38,8
Muiden33,2
Giessenlanden34,5
Naarden36,4
Middelburg35,4
Oostzaan41,4
Zwijndrecht54,6
Zederik39,1
Schiermonnikoog51,0
Losser57,5
Venray36,0
Echt-Susteren45,1
Assen43,0
Sluis47,7
Weststellingwerf48,3
Drimmelen45,7
Vlieland74,9
Bernheze36,7
Terschelling41,8
Ferwerderadiel37,5
Emmen53,1
Alphen-Chaam41,0
Steenwijkerland51,3
Bergeijk40,0
Opsterland41,1
Bladel37,0
Ooststellingwerf48,9
Gulpen-Wittem49,7
Lemsterland43,6
Tynaarlo45,3
Leeuwarderadeel41,4
Midden-Drenthe47,8
Leeuwarden43,9
Overbetuwe37,5
Kollumerland en Nieuwkruisland44,9
Smallingerland47,7
Deventer42,1
Aa en Hunze47,9
Kampen40,7
Borger-Odoorn52,2
Hengelo (O.)48,7
Cuijk41,2
Hellendoorn45,2
Landerd35,9
Hardenberg45,0
De Wolden49,3
Haaksbergen38,9
Noord-Beveland49,5
Moerdijk44,3
Wijdemeren41,7
Neder-Betuwe47,9
Noordenveld52,0
Dalfsen39,8
Twenterand53,6
Borne47,0
Westerveld44,6
Almelo57,0
Sint Anthonis33,0
Littenseradiel37,6
Lingewaard38,5
Meppel45,9
Cranendonck36,3
Hoogeveen53,3
Enschede49,2
Hollands Kroon41,7
Stadskanaal73,3
Zwartewaterland35,7
Almere39,5
Súdwest Fryslân42,8
Marum50,0
Bodegraven-Reeuwijk35,4
Loppersum57,7
Eijsden-Margraten40,9
Leek50,7
Stichtse Vecht43,3
Hoogezand-Sappemeer68,8
Hof van Twente50,0
Haren38,6
Peel en Maas38,7
Grootegast48,2
Leidschendam-Voorburg51,2
Groningen36,5
Goeree-Overflakkee50,4
Delfzijl73,4
Pijnacker-Nootdorp31,0
Ten Boer47,8
Molenwaard32,4
Bellingwedde68,5
Montferland51,5
Bedum40,3
Menterwolde57,8
Menameradiel43,8
Berkelland45,6
Coevorden53,6
Harlingen49,3
Rijssen-Holten40,7
Franekeradeel44,1
Geldrop-Mierlo46,2
het Bildt40,0
Olst-Wijhe42,5
Ameland38,8
Dinkelland43,0
Achtkarspelen50,4
Westland39,5
Dongeradeel43,4
Oldambt64,8
Zuidhorn40,3
Slochteren52,9
Boarnsterhim42,0
Bronckhorst50,5
Winsum44,8
Sittard-Geleen53,7
Skarsterlân35,1
Kaag en Braassem36,2
Zeewolde30,2
Dantumadiel50,9
Vlagtwedde66,6
Zuidplas36,8
Veendam62,4
Heerenveen44,0
Midden-Delfland31,8
Horst aan de Maas42,5
Zwolle37,2
Heeze-Leende39,6
Doesburg51,1
Wierden48,7
Oude IJsselstreek52,1
Doetinchem48,6
Valkenburg aan de Geul48,1
De Marne53,8
Culemborg41,6
Druten41,1
Tubbergen38,9
Reusel-De Mierden33,9
Lelystad49,7
Duiven39,1
Staphorst40,1
Roerdalen46,1
Urk31,9
Eemsmond58,5
Lansingerland30,1
Barneveld38,2
Beuningen38,9
Leudal40,9
Koggenland32,0
Arnhem42,7
Maasgouw44,8
Teylingen35,1
Apeldoorn45,6
Halderberge50,9
Oost Gelre38,4
Buren45,8
Aalten40,0
Gemert-Bakel37,2
Utrechtse Heuvelrug43,7
Rijnwaarden52,2
Laarbeek44,7
Brummen46,7
Ede42,0
Weert43,2
Rijnwoude37,1
Epe50,0
Noordoostpolder35,8
Maasdonk34,5
Oldenzaal48,8
Raalte37,3
Elburg45,8
Roosendaal46,1
Schouwen-Duiveland50,4
Ommen47,1
Voerendaal46,4
View all detail data

Veel gemeenten in het noordoosten meer gebruikers diabetesmiddelen

In 2011 zijn per 1.000 inwoners zijn er in Nederland bijna 45 diabetespatiënten (Type 1 en type 2), gebaseerd op het aantal gebruikers van medicatie. Er zijn grote regionale verschillen. Met name in het noordoosten zijn gebieden te vinden met een hoger aantal diabetespatiënten. Daarnaast is in het algemeen het aantal patiënten in meer stedelijke gebieden hoger, iets dat vooral duidelijk wordt in de kaart met gebruikers diabetesmiddelen per vierpositie postcodegebied

Meer diabetes in gemeenten met relatief meer ouderen

Verschillen tussen gemeenten in het aantal diabetespatiënten kunnen deels te maken hebben met de bevolkingssamenstelling. Dit betreft vooral gemeenten met relatief veel ouderen, omdat diabetes vaker voorkomt in de hogere leeftijdscategoriëen, zie Cijfers & Context.

Voorkomen van diabetes gebaseerd op gebruik van medicatie

Voor deze kaart is gebruik gemaakt van gegevens die afkomstig zijn uit registratiegegevens van zorgverzekeraars (FIS & BASIC). Op basis van deze registratie waren er in 2011 770.000 diabetespatiënten. Voor informatie over het voorkomen van diabetes mellitus in de huisartsenregistratie, zie Cijfers & Context.

Meer informatie

Bronnen en literatuur

Bronnen

  1. FIS, Farmacie Informatie Systeem. zorggegevens.nl
  2. BASIC, Basisverzekering Informatiesysteem. zorggegevens.nl

Sterfte aan diabetes mellitus per GGD-regio

Sterfte aan diabetes mellitus 2013-2016

Per GGD-regio, gecorrigeerd voor leeftijd en geslacht
Sterfte aan diabetes mellitus 2013-2016
GGD-regioCMFAfwijking tov NL
GGD Amsterdam134boven, 99% zeker
GGD Brabant-Zuidoost91onder, 95% zeker
GGD Drenthe97geen
GGD Flevoland129boven, 99% zeker
GGD Fryslân112boven, 95% zeker
GGD Gelderland-Midden97geen
GGD Gelderland-Zuid97geen
GGD Gooi en Vechtstreek85onder, 95% zeker
GGD Groningen121boven, 99% zeker
GGD Haaglanden106geen
GGD Hart voor Brabant89onder, 99% zeker
GGD Hollands Midden81onder, 99% zeker
GGD Hollands Noorden96geen
GGD IJsselland117boven, 99% zeker
GGD Kennemerland88onder, 95% zeker
GGD Limburg-Noord89onder, 95% zeker
GGD Noord- en Oost-Gelderland105geen
GGD regio Utrecht96geen
GGD Rotterdam-Rijnmond102geen
GGD Twente114boven, 99% zeker
GGD West-Brabant97geen
GGD Zaanstreek-Waterland94geen
GGD Zeeland88onder, 95% zeker
GGD Zuid-Holland Zuid92geen
GGD Zuid-Limburg92geen

Bron: CBS Doodsoorzakenstatistiek, gegevens bewerkt door RIVM

  • Comparative Mortality Figure (CMF)
  • ICD-10 codes E10-E14
View all detail data

Hoogste diabetes sterfte in Amsterdam

De hoogste sterfte aan diabetes mellitus is geregistreerd in de regio Amsterdam. In de doodsoorzakenstatistiek wordt voor regio Hollands-Midden de laagste sterfte aan diabetes mellitus gemeld. In vooral het westen en zuiden van het land vinden we, buiten de grote steden, meerdere regio's met een lage sterfte aan diabetes. In Nederland zijn volgens de CBS Doodsoorzakenstatistiek in de periode 2013 t/m 2016 ruim 11.400 mensen een diabetes mellitus overleden. Dat zijn jaarlijks gemiddeld 2.850 sterfgevallen.

Toelichting regionale verschillen

De regionale spreiding is getoetst ten opzichte van het landelijk gemiddelde. Deze significantieniveaus zijn via de kaart op te vragen. Significantie geeft een nadere verklaring van de waarde die we mogen hechten aan de gepresenteerde verschillen. 

Meer informatie

  • Methoden: Berekening totale sterfte en sterfte naar doodsoorzaak per regio

Deelname Nationale Diabetes Challenge

Nationale Diabetes Challenge 2018

Per gemeente
Nationale Diabetes Challenge 2018
Gemeentenaam2018
Aa en Hunze 
Aalburg 
Aalsmeer1
Aalten 
Achtkarspelen 
Alblasserdam 
Albrandswaard 
Alkmaar2
Almelo 
Almere4
Alphen aan den Rijn2
Alphen-Chaam 
Ameland 
Amersfoort 
Amstelveen2
Amsterdam23
Apeldoorn1
Appingedam 
Arnhem4
Assen 
Asten 
Baarle-Nassau 
Baarn 
Barendrecht 
Barneveld 
Bedum 
Beek1
Beemster 
Beesel 
Berg en Dal 
Bergeijk 
Bergen (L.) 
Bergen (NH.) 
Bergen op Zoom 
Berkelland 
Bernheze 
Best 
Beuningen1
Beverwijk 
Binnenmaas 
Bladel 
Blaricum 
Bloemendaal1
Bodegraven-Reeuwijk 
Boekel 
Borger-Odoorn 
Borne 
Borsele 
Boxmeer1
Boxtel 
Breda8
Brielle 
Bronckhorst1
Brummen 
Brunssum 
Bunnik 
Bunschoten 
Buren 
Capelle aan den IJssel 
Castricum 
Coevorden1
Cranendonck 
Cromstrijen 
Cuijk 
Culemborg 
Dalfsen 
Dantumadiel 
De Bilt 
De Fryske Marren 
De Marne 
De Ronde Venen1
De Wolden 
Delft 
Delfzijl 
Den Bosch9
Den Haag11
Den Helder 
Deurne 
Deventer 
Diemen 
Dinkelland 
Doesburg1
Doetinchem 
Dongen 
Dongeradeel 
Dordrecht 
Drechterland 
Drimmelen 
Dronten 
Druten 
Duiven 
Echt-Susteren 
Edam-Volendam 
Ede 
Eemnes 
Eemsmond 
Eersel 
Eijsden-Margraten 
Eindhoven5
Elburg 
Emmen2
Enkhuizen 
Enschede 
Epe 
Ermelo 
Etten-Leur4
Ferwerderadiel 
Geertruidenberg 
Geldermalsen 
Geldrop-Mierlo1
Gemert-Bakel 
Gennep 
Giessenlanden 
Gilze en Rijen 
Goeree-Overflakkee1
Goes 
Goirle 
Gooise Meren 
Gorinchem 
Gouda 
Grave 
Groningen1
Grootegast 
Gulpen-Wittem 
Haaksbergen 
Haaren 
Haarlem4
Haarlemmerliede en Spaarnwoude 
Haarlemmermeer1
Halderberge 
Hardenberg 
Harderwijk 
Hardinxveld-Giessendam 
Haren 
Harlingen 
Hattem 
Heemskerk1
Heemstede 
Heerde 
Heerenveen 
Heerhugowaard 
Heerlen 
Heeze-Leende 
Heiloo 
Hellendoorn 
Hellevoetsluis 
Helmond1
Hendrik-Ido-Ambacht1
Hengelo 
Heumen1
Heusden 
Hillegom 
Hilvarenbeek 
Hilversum2
Hof van Twente 
Hollands Kroon 
Hoogeveen1
Hoorn 
Horst aan de Maas 
Houten4
Huizen 
Hulst 
IJsselstein 
Kaag en Braassem 
Kampen1
Kapelle 
Katwijk 
Kerkrade 
Koggenland 
Kollumerland en Nieuwkruisland 
Korendijk 
Krimpen aan den IJssel 
Krimpenerwaard 
Laarbeek 
Landerd 
Landgraaf 
Landsmeer 
Langedijk 
Lansingerland 
Laren 
Leek1
Leerdam 
Leeuwarden 
Leiden1
Leiderdorp1
Leidschendam-Voorburg1
Lelystad 
Leudal 
Leusden1
Lingewaal 
Lingewaard 
Lisse 
Lochem 
Loon op Zand 
Lopik 
Loppersum 
Losser 
Maasdriel 
Maasgouw 
Maassluis 
Maastricht 
Marum 
Medemblik 
Meerssen 
Meierijstad 
Meppel3
Middelburg 
Midden-Delfland 
Midden-Drenthe 
Midden-Groningen 
Mill en Sint Hubert 
Moerdijk 
Molenwaard 
Montferland 
Montfoort 
Mook en Middelaar 
Neder-Betuwe 
Nederweert 
Neerijnen 
Nieuwegein1
Nieuwkoop 
Nijkerk1
Nijmegen3
Nissewaard1
Noord-Beveland 
Noordenveld 
Noordoostpolder 
Noordwijk 
Noordwijkerhout 
Nuenen, Gerwen en Nederwetten 
Nunspeet 
Nuth 
Oegstgeest 
Oirschot 
Oisterwijk 
Oldambt 
Oldebroek 
Oldenzaal 
Olst-Wijhe 
Ommen 
Onderbanken 
Oost Gelre 
Oosterhout 
Ooststellingwerf 
Oostzaan 
Opmeer 
Opsterland 
Oss 
Oud-Beijerland 
Oude IJsselstreek 
Ouder-Amstel 
Oudewater 
Overbetuwe 
Papendrecht 
Peel en Maas 
Pekela 
Pijnacker-Nootdorp 
Purmerend 
Putten 
Raalte 
Reimerswaal 
Renkum2
Renswoude 
Reusel-De Mierden 
Rheden2
Rhenen 
Ridderkerk1
Rijssen-Holten 
Rijswijk 
Roerdalen 
Roermond 
Roosendaal 
Rotterdam3
Rozendaal 
Rucphen 
Schagen 
Scherpenzeel 
Schiedam 
Schiermonnikoog 
Schinnen 
Schouwen-Duiveland2
Simpelveld 
Sint Anthonis 
Sint-Michielsgestel 
Sittard-Geleen 
Sliedrecht 
Sluis 
Smallingerland 
Soest 
Someren 
Son en Breugel 
Stadskanaal 
Staphorst 
Stede Broec 
Steenbergen 
Steenwijkerland1
Stein 
Stichtse Vecht 
Strijen 
Súdwest-Fryslân 
Ten Boer 
Terneuzen 
Terschelling 
Texel 
Teylingen 
Tholen 
Tiel3
Tilburg 
Tubbergen 
Twenterand 
Tynaarlo 
Tytsjerksteradiel 
Uden1
Uitgeest 
Uithoorn1
Urk 
Utrecht4
Utrechtse Heuvelrug 
Vaals 
Valkenburg aan de Geul 
Valkenswaard 
Veendam 
Veenendaal 
Veere 
Veldhoven 
Velsen1
Venlo 
Venray 
Vianen 
Vlaardingen 
Vlieland 
Vlissingen 
Voerendaal 
Voorschoten 
Voorst 
Vught 
Waadhoeke 
Waalre 
Waalwijk1
Waddinxveen 
Wageningen 
Wassenaar 
Waterland 
Weert 
Weesp 
Werkendam1
West Maas en Waal 
Westerveld 
Westervoort 
Westerwolde 
Westland 
Weststellingwerf 
Westvoorne 
Wierden 
Wijchen1
Wijdemeren 
Wijk bij Duurstede 
Winsum 
Winterswijk 
Woensdrecht 
Woerden 
Wormerland 
Woudenberg1
Woudrichem 
Zaanstad1
Zaltbommel 
Zandvoort 
Zederik 
Zeewolde 
Zeist1
Zevenaar 
Zoetermeer1
Zoeterwoude 
Zuidhorn 
Zuidplas 
Zundert 
Zutphen 
Zwartewaterland 
Zwijndrecht 
Zwolle3

Bron: BvdGF

View all detail data

Zo'n 200 deelnemende locaties aan de Nationale Diabetes Challenge

In de kaart staan per gemeente voor 2018 het aantal locaties die deelnemen aan de Nationale Diabetes Challenge (NDC). Er nemen 201 locaties deel met in totaal 4.328 geregistreerde deelnemers, verspreid over 104 gemeenten. In de gemeente Amsterdam is het aantal locaties het grootst (23), gevolgd door Den Haag (11). In de noordelijke provincies, Limburg en Zeeland zijn weinig locaties te vinden.

Wat is de NDC?

Met ondersteuning van de Bas van de Goor Foundation organiseren lokale zorgverleners (zoals huisartsen, praktijkondersteuners, fysiotherapeuten, diëtisten, diabetes- en wijkverpleegkundigen) wekelijks een wandeling voor mensen met diabetes. Dit gebeurt in samenwerking met sportprofessionals en professionals uit het sociale domein. Zo helpen ze hen op weg naar een gezonde leefstijl. In kleine stappen trainen de deelnemers, samen mét hun zorgverlener, 16 tot 20 weken voor de Nationale Diabetes Challenge Week. De doelstelling is om in die week vier dagen achtereen te wandelen. Drie dagen in de eigen omgeving en de laatste dag op het Challenge Diabetes Festival waar alle deelnemers uit het hele land de laatste kilometers afleggen en finishen.

De NDC in de afgelopen jaren

In 2015 begon de NDC bescheiden, maar in 2016 en 2017 nam het aantal deelnemers een flinke vlucht. Van 125 deelnemende locaties in 2016 tot 162 deelnemende locaties in 2017. In 2017 wandelden op het Slotfestival ruim 3.000 mensen de afsluitende kilometers.

Vergelijk met andere kaart

Met informatie

Verantwoording

Definities
  • Wat is diabetes mellitus?

    Diabetes mellitus, ofwel suikerziekte, is een chronische stofwisselingsziekte die gepaard gaat met een te hoog glucosegehalte in het bloed. Bij diabetes mellitus is het lichaam niet meer in staat om glucose goed te verwerken. Dat komt omdat er te weinig of geen insuline wordt aangemaakt of omdat het lichaam ongevoelig is geworden voor de insuline. Insuline is nodig voor het transport van glucose uit het bloed naar de lichaamsweefsels. Bij geen of onvoldoende insuline heeft het lichaam moeite om de glucose uit het bloed te krijgen en stijgen de bloedglucosewaarden. Hierdoor ontstaan allerlei klachten en uiteindelijk complicaties van hart en vaten, ogen, nieren en zenuwen.

  • Diabetes type 1 en type 2 meest voorkomende vormen van diabetes

    De twee meest voorkomende vormen van diabetes mellitus met elk een eigen oorzaak zijn type 1 en type 2 diabetes. Zwangerschapsdiabetes kan als een aparte categorie aangeduid worden. Deze categorie wordt overigens ook beschouwd als een risicofactor voor type 2 diabetes. Vanwege de stijgende incidentie wereldwijd van deze vorm van diabetes, komt ook zwangerschapsdiabetes op VZinfo aan de orde.

  • Ziekteverschijnselen van diabetes

    Type 1

    De eerste tekenen van type 1 diabetes zijn veel drinken, vaak urineren en vermageren gedurende enkele weken. Type 1 diabetes kan ook geconstateerd worden naar aanleiding van een sterk verhoogd glucosegehalte in het bloed en de daarbij behorende verzuring van het bloed (keto-acidose).

    Type 2

    Type 2 diabetes ontstaat geleidelijker dan type 1 diabetes en de eerste klachten zijn vaak vaag. Daardoor wordt de diabetes vaak pas na jaren herkend en gediagnosticeerd. Deze klachten zijn veel drinken, veel eten, vaak urineren, moeheid en duizeligheid.

    Zwangerschapsdiabetes

    De eerste symptomen van zwangerschapsdiabetes zijn hetzelfde als van type 2 diabetes: veel dorst en vaak moeten plassen. Soms is er sprake van een versnelde groei van het ongeboren kind (begin van macrosomie: het gewicht van de pasgeborene is te hoog voor de duur van de zwangerschap). Versnelde groei is een indicatie voor een orale glucosetolerantietest (OGTT).

  • Behandeling van diabetes

    Prediabetes

    De kans dat mensen met prediabetes diabetes ontwikkelen is hoog, maar het is in principe mogelijk om die kans met preventieve maatregelen, zoals leefstijlinterventies, te verlagen en het ontstaan van diabetes uit te stellen of te voorkomen.

    Type 2

    Bij patiënten met type 2 diabetes en overgewicht is het soms mogelijk door middel van gewichtsreductie een verbetering te bewerkstelligen. Die verbetering wordt afgemeten aan een daling van het bloedglucosegehalte. Deze personen zullen echter ondanks het (tijdelijk) herstel in zekere mate bij de huisarts onder controle blijven. Als afvallen niet lukt of het bloedglucosegehalte onvoldoende daalt, wordt de behandeling uitgebreid met medicatie, meestal pillen, om de bloedglucose te verlagen. Bij een deel van de patiënten met type 2 diabetes is uiteindelijk ook behandeling met insuline nodig om de bloedglucose voldoende te verlagen.

    Zwangerschapsdiabetes

    De behandeling van zwangerschapsdiabetes bestaat uit leefstijladviezen of medicatie zoals insuline, afhankelijk van het bloedglucosegehalte en de daling na behandeling (Waugh et al., 2010; NVOG, 2010). Glucoseverlagende pillen worden meestal pas vanaf het tweede trimester van de zwangerschap voorgeschreven (NVOG, 2010).

    Bronnen en literatuur

    Literatuur

    1. Waugh N, Royle P, Clar C, Henderson R, Cummins E, Hadden D, et al. Screening for hyperglycaemia in pregnancy: a rapid update for the National Screening Committee. Health Technol Assess. 2010;14(45):1-183. Pubmed | DOI
    2. NVOG. Diabetes Mellitus en Zwangerschap. Versie 2.0. Utrecht: Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie; 2010. Bron
  • Gebruiker geneesmiddelen

    Een gebruiker is in de GIP databank gedefinieerd als een patiënt die gedurende een kalenderjaar minstens één voorschrift voor het betreffende geneesmiddel heeft ontvangen. Omdat iemand in een jaar verschillende geneesmiddelen kan gebruiken, kunnen gebruikersaantallen niet zomaar worden opgeteld. Een patiënt die een voorschrift voor zowel simvastatine als atorvastatine heeft ontvangen, telt mee als gebruiker van simvastatine én als gebruiker van atorvastatine; op het niveau van de cholesterolverlagers telt hij maar eenmaal mee.

  • Standaarddagdosering (DDD)

    Het aantal gebruikers zegt niets over de gebruikte hoeveelheid van geneesmiddelen: de hoeveelheid geneesmiddelen kan per gebruiker variëren. Voor het meten en vergelijken van de gebruikte hoeveelheid wordt daarom gebruik gemaakt van het aantal standaarddagdoseringen. Een standaarddagdosering (DDD, Defined Daily Dose) is de hoeveelheid werkzame stof die een volwassene per dag krijgt voor de onderhoudsbehandeling van een ziekte of een aandoening. De standaarddagdosering wordt jaarlijks vastgesteld door het Collaborating Centre for Drug Statistics Methodology.  

  • ATC-codes

    Het classificatiesysteem van de World Health Organization deelt een geneesmiddel in door aan elke werkzame stof of combinaties daarvan een eigen code toe te kennen. Het antidepressivum Fluoxetine (Merknaam: Prozac®) heeft bijvoorbeeld de ATC-code: N 06 AB 03. De eerste letter (N) staat voor de anatomische hoofdgroep, in dit geval die van het zenuwstelsel (Nervous system). In combinatie met het tweecijferige getal (06) achter de N ontstaat de code voor de therapeutische subgroep. N06 is de code voor de therapeutische subgroep van de psychoanaleptica. De tweede letter (A) staat voor de farmacologische subgroep, de farmacologische subgroep N06A is die van de antidepressiva. In combinatie met de derde letter (B) onstaat de code voor de chemische subgroep. N06AB is de code voor de chemische subgroep van selectieve serotonine heropnameremmers (SSRI's). Het laatste getal staat uiteindelijk voor de specifieke werkzame stof binnen de chemische subgroep. In dit geval dus fluoxetine. Op de GIP databank wordt het ATC-classificatiesysteem gebruikt dat door de WHO is vastgesteld in het meest recente rapportagejaar. Deze indeling is toegepast op alle voorgaande jaren, zodat de gegevens over alle jaren op dezelfde wijze zijn geclassificeerd.

     

    Geneesmiddelgroep

    ATC-codes

    Maagmiddelen

    A02BA01, A02BA02, A02BA03, A02BA04, A02BB01, A02BC01, A02BC02, A02BC03, A02BC04, A02BC05, A02BD04, A02BX02, A02BX05

    Cholesterolverlagers

    C10AA01, C10AA03, C10AA04, C10AA05, C10AA07, C10AB02, C10AB04, C10AB08, C10AC01, C10AC04, C10AD06, C10AX09, C10BA02

    Diabetesmiddelen totaal

    A10AB01, A10AB04, A10AB05, A10AB06, A10AC01, A10AD01, A10AD04, A10AD05, A10AE04, A10AE05, A10AE06, A10BA02, A10BB01, A10BB03, A10BB09, A10BB12, A10BD02, A10BD05, A10BD07, A10BD08, A10BD10, A10BD11, A10BD15, A10BF01, A10BG03, A10BH01, A10BH02, A10BH03, A10BH05, A10BX02, A10BX04, A10BX07, A10BX09, A10BX10, A10BX11, A10BX12

    Diabetesmiddelen, oraal

    A10BA02, A10BB01, A10BB03, A10BB09, A10BB12, A10BD02, A10BD05, A10BD07, A10BD08, A10BD10, A10BD11, A10BD15, A10BF01, A10BG03, A10BH01, A10BH02, A10BH03, A10BH05, A10BX02, A10BX04, A10BX07, A10BX09, A10BX10, A10BX11, A10BX12

    Diabetesmiddelen, insuline

    A10AB01, A10AB04, A10AB05, A10AB06, A10AC01, A10AD01, A10AD04, A10AD05, A10AE04, A10AE05, A10AE06

    Astma- en COPD-middelen

    R03AC02, R03AC03, R03AC12, R03AC13, R03AC18, R03AC19, R03AK06, R03AK07, R03AK08, R03AK10, R03AK11, R03AL01, R03AL02, R03AL03 R03AL04, R03BA01, R03BA02, R03BA05, R03BA08, R03BB01, R03BB04, R03BB05, R03BB06, R03BC01, R03BC03, R03BX, R03CC02, R03DA04, R03DC03, R05CB12, R05CB13

    Antidepressiva

    N06AA02, N06AA04, N06AA09, N06AA10, N06AA12, N06AA16, N06AA21, N06AB03, N06AB04, N06AB05, N06AB06, N06AB08, N06AB10, N06AF03, N06AF04, N06AG02, N06AX03, N06AX05, N06AX11, N06AX12, N06AX16, N06AX21, N06AX22, N06AX26

    Antipsychotica

    N05AA01, N05AB02, N05AB03, N05AC01, N05AD01, N05AD05, N05AD06, N05AE03, N05AE05, N05AF01, N05AF03, N05AF05, N05AG01, N05AG02, N05AG03, N05AH02, N05AH03, N05AH04, N05AL01, N05AL03, N05AN01, N05AX08, N05AX12, N05AX13

    Slaap- en kalmeringsmiddelen

    N05BA01, N05BA02, N05BA04, N05BA05, N05BA06, N05BA08, N05BA09, N05BA11, N05BA12, N05CD01, N05CD02, N05CD03, N05CD06, N05CD07, N05CD08, N05CD09, N05CD11, N05CF01, N05CF02

    ADHD-middelen

    N06BA02, N06BA04, N06BA09

Bronverantwoording
  • Tabel: Bronnen bij de cijfers over diabetes mellitus

    Bron Indicator in VZinfo Gepresenteerde populatie VZinfo Meer informatie
    Nivel Zorgregistraties eerste lijn

    Jaarprevalentie; Aantal nieuwe gevallen

    Nederlandse bevolking NZR
    FaMe-net

    Jaarprevalentie; Aantal nieuwe gevallen; Aandeel diabetes 1 van totaal

    Nederlandse bevolking FaMe-net 
    RNH-Limburg Jaarprevalentie; Aantal nieuwe gevallen Nederlandse bevolking RNH-Limburg
    Nederland de Maat genomen

    Niet-gediagnosticeerde patiënten

    Nederlandse bevolking van 30 tot 70 jaar Nederland de Maat genomen
    Gezondheidsenquête, voorheen POLS, gezondheid en welzijn

    Prevalentie (zelfgerapporteerd)

    Nederlandse bevolking vanaf 25 jaar Gezondheidsenquête
    Gezondheidsmonitor Volwassenen GGD-en, CBS en RIVM

    Prevalentie (zelfgerapporteerd)

    Nederlandse bevolking vanaf 25 jaar Gezondheidsmonitor GGD'en, CBS en RIVM
    CBS Doodsoorzakenstatistiek

    Aantal sterfgevallen

    Nederlandse bevolking CBS Doodsoorzakenstatistiek
    Landelijke Medische Registratie (LMR)

    Klinische opnamedagen; Klinische opnamen; Gemiddelde opnameduur
    met Diabetes als hoofdontslagdiagnose

    Nederlandse bevolking LMR
    Kosten van Ziektenstudie Kosten van zorg voor diabetes Nederlandse bevolking Kosten van Ziekten database
    GIP-databank Gebruikers diabetes middelen Nederlandse verzekerden volgens de Zorgverzekringswet GIP-databank
    FIS & BASIC Gebruikers diabetes middelen Nederlandse bevolking FIS & BASIC
    ECHIM Prevalentie Europese bevolking vanaf 15 jaar Thelen et al., 2012

     

    Bronnen en literatuur

    Literatuur

    1. Thelen J, Kirsch NH, Finger J, von der Lippe E, Ryl L. ECHIM Pilot Data Collection, Analyses and Dissemination. Berlin: Robert Koch Institute; 2012. Bron
Methoden
  • Methoden en technieken

    Standaardisatie

    De omvang en de leeftijdsverdeling van de bevolking verschillen per regio en land. Daarnaast treden in de loop van de tijd veranderingen op in de omvang en leeftijdsverdeling. Om ziekte- en sterftecijfers van verschillende regio’s en landen, of van opeenvolgende jaren met elkaar te kunnen vergelijken, wordt hier rekening mee gehouden. Daarbij worden de cijfers gecorrigeerd voor deze verschillen of veranderingen in de bevolking. Hierbij wordt uitgegaan van de omvang en de leeftijdsverdeling van een gekozen standaardpopulatie. Dit wordt standaardisatie genoemd.

    Indexatie

    Vooral bij de weergave van trends in de tijd zijn de trendcijfers vaak geïndexeerd. Een geïndexeerde trend laat ontwikkelingen in de tijd zien ten opzichte van een gekozen basisjaar. Dit gebeurt door de cijfers van alle jaren weer te geven als percentage van het cijfer in een gekozen basisjaar. Het cijfer in het basisjaar is gelijk gesteld aan 100(%). Indexatie maakt zichtbaar hoe groot de percentuele toe- of afname is ten opzichte van dat basisjaar. Door als basisjaar het eerste jaar in de grafiek te kiezen, kun je snel zien wat de verandering over de hele weergegeven periode is en ook of er grote verschillen zijn voor de onderscheiden groepen (mannen en vrouwen bijvoorbeeld).

    Indexatie kan ook gebruikt worden voor het weergeven van regionale verschillen. Hierbij wordt het landelijke cijfer bijvoorbeeld gelijk gesteld aan 100(%). Een regionaal cijfer boven of onder de 100 duidt erop dat het respectievelijk hoger of lager is dan het landelijke cijfer. Voorafgaand aan indexatie worden de cijfers vaak gecorrigeerd voor verschillen in samenstelling van de populaties.