Volksgezondheidenzorg.info

Zoekveld

ContacteczeemCijfers & ContextTrends

Cijfers & Context

Meer vrouwen dan mannen met contacteczeem

Regionaal & Internationaal

Internationaal vergelijkbare cijfers ontbreken

Kosten

Zorguitgaven contacteczeem 112 miljoen euro

Preventie & Zorg

Relatief weinig klinische opnamen

Trend in aantal mensen met contacteczeem

Trend in prevalentie van contacteczeem, 1990-2015

MannenVrouwen
1991100100
1992105109
1993107116
1994111122
1995114129
1996120137
1997123143
1998127147
1999128148
2000128150
2001130156
2002132162
2003138174
2004144184
2005152193
2006156197
2007158201
2008154201
2009154201
2010156202
2011158206
2012159209
2013158210
2014158211

Bron: RNH-Limburg

  • 3-jaars voortschrijdend gemiddelde
  • Gestandaardiseerd naar de bevolking van Nederland in 2010
  • Geïndexeerd (1991 = 100)
  • ICPC-code S88

Stijging aantal patiënten met contacteczeem

Het aantal patiënten met contacteczeem (prevalentie) is in de periode 1990-2015 gestegen. Voor mannen is de prevalentie met bijna 60% toegenomen en voor vrouwen is de prevalentie verdubbeld (RNFM, voorheen RNH-Limburg-Limburg). De weergegeven trend is gecorrigeerd voor veranderingen in de omvang en leeftijdssamenstelling van de bevolking (standaardisatie).

Mogelijk vertekend beeld van de stijging

Mogelijk is een deel van de stijging toe te schrijven aan de manier van registeren. De RNH-huisartsenregistratie werkt met zogenaamde probleemlijsten waarop over het algemeen alleen langdurige problemen worden geregistreerd. Het zou kunnen zijn dat personen na plaatsing op de probleemlijst, ondanks het verdwijnen van de klachten, toch op de lijst blijven staan. Dit kan een vertekend beeld van de stijging geven.

Meer informatie

Experts en redactie

Bronnen en literatuur

Bronnen

  1. RNFM, voorheen RNH-Limburg, Research Network Family Medicine (RNFM) Maastricht voorheen: Registratienet Huisartspraktijken Limburg. zorggegevens.nl

Trend in aantal nieuwe gevallen van contacteczeem

Trend in aantal nieuwe gevallen van contacteczeem, 1990-2015

MannenVrouwen
1991100100
19927197
19934993
19946793
19956589
19966995
19975491
19985881
19994861
20004459
20014169
20024075
20034990
20045992
200573103
200663100
200760102
20084990
20095680
20105566
20115166
20124457
20133755
20143553

Bron: RNH-Limburg

  • 3-jaars voortschrijdend gemiddelde
  • Gestandaardiseerd naar de bevolking van Nederland in 2010
  • Geïndexeerd (1991 = 100)
  • ICPC-code S88

Daling in aantal nieuwe gevallen van contacteczeem

In de periode 1990-2015 stijgen en dalen de incidentiecijfers voor contacteczeem. Deze schommelingen hebben waarschijnlijk te maken met het kleine aantal nieuwe gevallen dat gediagnosticeerd wordt met contacteczeem. Over de gehele periode is het aantal nieuwe gevallen van contacteczeem gedaald. Voor mannen daalde het cijfer iets meer dan voor vrouwen (RNFM, voorheen RNH-Limburg-Limburg). De weergegeven trend is gecorrigeerd voor veranderingen in de omvang en leeftijdssamenstelling van de bevolking (standaardisatie).

Diverse ontwikkelingen beïnvloeden het aantal nieuwe patiënten

Diverse ontwikkelingen in de risicofactoren voor contacteczeem hebben in het verleden de trend in het aantal nieuwe patiënten beïnvloed. Zo zorgen ongunstige ontwikkelingen als toegenomen gebruik van zonnecrèmes, cosmetica, toiletartikelen en reinigings- en ontsmettingsmiddelen voor meer nieuwe patiënten. Door gunstige ontwikkelingen als verbetering in de samenstelling van cosmetica, toiletartikelen en sierraden​ en de verschuiving van ambachtelijke arbeidsprocessen naar geautomatiseerde productie zijn er juist minder patiënten.

Meer informatie

Experts en redactie

Bronnen en literatuur

Bronnen

  1. RNFM, voorheen RNH-Limburg, Research Network Family Medicine (RNFM) Maastricht voorheen: Registratienet Huisartspraktijken Limburg. zorggegevens.nl

Trend in aantal meldingen contacteczeem

Trend in meldingen van contacteczeem 2007-2017

Irritatief contacteczeemAllergisch contacteczeemCombinatie
200710958
20089363
20099863
20108645
20116856
201210131
201374498
2014964231
2015101606
2016713028
2017292820

Bron: NCvB, 2018

Contacteczeem meest gemelde arbeidsdermatose

In de periode 2007-2016 schommelde het aantal meldingen van contacteczeem door bedrijfsartsen aan het Nederlands Centrum voor Beroepsziekten (NCvB) tussen de 129 en 169 meldingen. Met name in 2017 is het aantal meldingen sterk afgenomen. In 2017 was het totaal aantal meldingen van beroepshuidaandoeningen (arbeidsdermatosen) bij het NCvB 103, hiervan betroffen 77 meldingen (75%) contacteczeem. Contacteczeem blijft hiermee de meest gemelde arbeidsdermatose. De sterke daling van het aantal meldingen wordt veroorzaakt door het wegvallen van de meldingen vanuit de bouwsector. Over het algemeen komen er veel meldingen van arbeidsdermatosen uit de sectoren gezondheidszorg, industrie en de bouw. Beroepen in de tandheelkundige zorg, kappersbranche en de zorgsector (zoals verpleegkundigen) zijn risicovol voor de huid. Bij de helft van alle meldingen van arbeidsdermatosen is sprake van tijdelijk verzuim en bij 1/8 resulteert de arbeidsdermatose in blijvende arbeidsongeschiktheid (meestal gedeeltelijk) (NCvB, 2018).

Meer informatie

Experts en redactie

Datum publicatie

25-01-2019

Bronnen en literatuur

Literatuur

  1. NCvB. Beroepsziekten in Cijfers 2018. Amsterdam: Nederlands Centrum voor Beroepsziekten; 2018. Bron
  2. NCvB. Beroepsziekten in Cijfers 2014. Amsterdam: Nederlands Centrum voor Beroepsziekten; 2014. Bron

Toekomstige trend contacteczeem door demografische ontwikkelingen

Verwachte stijging aantal mensen met contacteczeem door alleen demografie

Op basis van uitsluitend demografisch ontwikkelingen zal het absoluut aantal mensen met contacteczeem (jaarprevalentie) in de periode 2015-2040 naar verwachting met 13% stijgen. De verwachte stijging bedraagt 16% voor mannen en 10% voor vrouwen. De toename zal groter of kleiner kunnen zijn door veranderingen in factoren die de kans op het ontstaan van contacteczeem beïnvloeden (epidemiologische ontwikkelingen). De toekomstige trend op basis van epidemiologische ontwikkelingen is niet gekwantificeerd.

Meer informatie

Verantwoording

Definities
  • Contacteczeem is ontsteking van de huid door bepaalde stoffen

    Contacteczeem (ICD-9-code 692; ICD-10-code L23-L25) is een ontsteking van de huid, die ontstaat wanneer de huid in aanraking komt met bepaalde stoffen. De klachten kunnen af en toe de kop opsteken, maar kunnen ook continu aanwezig zijn. Soms heeft iemand langere tijd slechts lichte klachten, waarna de klachten weer verergeren. Contacteczeem komt vooral voor op handen, voeten of in het gezicht.

    Er worden twee vormen van contacteczeem onderscheiden:

    1. Irritatie (ortho-ergisch) contacteczeem: hierbij overtreft de (duur van de) aanraking met irriterende stoffen de belastbaarheid en het herstelvermogen van de huid. Zo kan bijvoorbeeld langdurig contact met water, zeep, oplosmiddelen en zuren eczeem veroorzaken bij bijvoorbeeld kapsters, metaalbewerkers, verpleegkundigen en huisvrouwen.
    2. Allergisch contacteczeem: hierbij is de huid overgevoelig geworden voor een bepaalde stof of groep van structureel verwante stoffen (sensibilisatie) door voorafgaande blootstelling. Bij mensen met een dergelijke overgevoeligheid zal kortdurend contact met deze specifieke stof al voldoende zijn voor het optreden of instandhouden van het eczeem op de contactplaats. Het eczeem kan lange tijd blijven bestaan. Allergisch contacteczeem is soms moeilijk te onderscheiden van constitutioneel eczeem.

    Symptomen bij acuut en chronisch contacteczeem verschillen

    Contacteczeem kan in een acute vorm of in een chronische vorm voorkomen. Deze indeling heeft te maken met het klinische beeld en niet met het type eczeem (irritatie of allergisch contacteczeem). Bij acuut contacteczeem treden sterk jeukende, met vocht gevulde blaasjes met een diffuse, rode en vurige zwelling (oedeem) op. De blaasjes barsten op den duur open, waardoor er vochtige plekken op de huid ontstaan. Deze plekken kunnen door bacteriële besmetting gaan ontsteken (secundaire infectie). Een kenmerk van chronisch contacteczeem is extreem droge huid, rood en schilferig. Verder is de huid verdikt en stug (lichenificatie), wat soms samengaat met kloofjes. Chronisch eczeem komt meestal aan de handen voor. Iemand met chronisch eczeem heeft vaak meer last van kloofjes en pijn dan van jeuk.

    Contacteczeem komt vaak weer terug

    Bij veel patiënten keert het contacteczeem over een periode van enkele jaren regelmatig terug. Omdat de huid vaak is blootgesteld aan huidirriterende stoffen, zoals zeep en water, of incidentele contacten met alom tegenwoordige allergenen, komen contacteczemen frequent terug. Dit geldt vooral voor contacteczeem aan de handen, deze eczemen komen bij 60-80% van de patiënten regelmatig terug (Hogan et al., 1990).

    Bronnen en literatuur

    Literatuur

    1. Hogan DJ, Dannaker CJ, Maibach HI. The prognosis of contact dermatitis. J Am Acad Dermatol. 1990;23(2 Pt 1):300-7. Pubmed
Bronverantwoording
  • Tabel: Bronnen bij de cijfers over contacteczeem

    Bron

    Indicator in VZinfo

    Gepresenteerde populatie VZinfo

    Meer informatie

    NIVEL Zorgregistraties eerste lijn

    Jaarprevalentie, aantal nieuwe gevallen

    Nederlandse bevolking

    NZR

    Nederlands Centrum voor Beroepsziekten (NCvB)

    Aantal meldingen beroepsziekten

    Nederlandse beroepsbevolking

    NCvB, 2018

    Landelijke Medische Registratie (LMR)

    Klinische opnamedagen, klinische opnamen, gemiddelde opnameduur met contacteczeem als hoofdontslagdiagnose

    Nederlandse bevolking

    LMR

    Registratienet Huisartspraktijken Limburg (RNH-Limburg)

    Jaarprevalentie, aantal nieuwe gevallen

    Nederlandse bevolking

    RNH-Limburg

    Kosten van Ziektenstudie

    Kosten van zorg voor contacteczeem

    Nederlandse bevolking

    Kosten van Ziekten

     

    Bronnen en literatuur

    Literatuur

    1. NCvB. Beroepsziekten in Cijfers 2018. Amsterdam: Nederlands Centrum voor Beroepsziekten; 2018. Bron
Methoden
  • Methoden en technieken

    Standaardisatie

    De omvang en de leeftijdsverdeling van de bevolking verschillen per regio en land. Daarnaast treden in de loop van de tijd veranderingen op in de omvang en leeftijdsverdeling. Om ziekte- en sterftecijfers van verschillende regio’s en landen, of van opeenvolgende jaren met elkaar te kunnen vergelijken, wordt hier rekening mee gehouden. Daarbij worden de cijfers gecorrigeerd voor deze verschillen of veranderingen in de bevolking. Hierbij wordt uitgegaan van de omvang en de leeftijdsverdeling van een gekozen standaardpopulatie. Dit wordt standaardisatie genoemd.

    Indexatie

    Vooral bij de weergave van trends in de tijd zijn de trendcijfers vaak geïndexeerd. Een geïndexeerde trend laat ontwikkelingen in de tijd zien ten opzichte van een gekozen basisjaar. Dit gebeurt door de cijfers van alle jaren weer te geven als percentage van het cijfer in een gekozen basisjaar. Het cijfer in het basisjaar is gelijk gesteld aan 100(%). Indexatie maakt zichtbaar hoe groot de percentuele toe- of afname is ten opzichte van dat basisjaar. Door als basisjaar het eerste jaar in de grafiek te kiezen, kun je snel zien wat de verandering over de hele weergegeven periode is en ook of er grote verschillen zijn voor de onderscheiden groepen (mannen en vrouwen bijvoorbeeld).

    Indexatie kan ook gebruikt worden voor het weergeven van regionale verschillen. Hierbij wordt het landelijke cijfer bijvoorbeeld gelijk gesteld aan 100(%). Een regionaal cijfer boven of onder de 100 duidt erop dat het respectievelijk hoger of lager is dan het landelijke cijfer. Voorafgaand aan indexatie worden de cijfers vaak gecorrigeerd voor verschillen in samenstelling van de populaties.