Volksgezondheidenzorg.info

Zoekveld

BorstvoedingCijfers & ContextOorzaken en gevolgen

Cijfers & Context

Meer moeders geven langer borstvoeding

Regionaal & Internationaal

Hongaarse baby's krijgen het langst borstvoeding

Kosten

Preventie & Zorg

Begeleiding eerstelijnszorg van belang voor succes

Positieve gezondheidsgevolgen van borstvoeding

Beschermende effecten van borstvoeding op ziekten en aandoeningen

Mate van bewijs

Kind

Moeder

Overtuigend

  • Maagdarminfecties
  • Middenoorontsteking
  • Luchtweginfecties

 

Waarschijnlijk

  • Astma
  • Obesitas
  • Piepen op de borst
  • Diabetes II
  • Reumatoïde artritis
  • Verhoogde bloeddruk

Mogelijk

  • Diabetes I en II
  • Inflammatoire darmziekten
  • Kinderkanker
  • Leukemie
  • Motorische en geestelijke ontwikkeling
  • Ulceratieve colitis
  • Wiegendood
  • Ziekte van Crohn
  • Gewichtsbehoud na zwangerschap
  • Heupfractuur
  • Ovariumkanker

Positieve effecten voor moeder en kind

Borstvoeding heeft verschillende positieve effecten op de gezondheid van zowel zuigeling als moeder. Zo is overtuigend aangetoond dat borstgevoede zuigelingen minder kans op maagdarminfecties en middenoorontsteking hebben. Het gunstige effect werkt bovendien door nadat met borstvoeding is gestopt. Borstgevoede kinderen hebben waarschijnlijk een lager risico op overgewicht, luchtweginfecties, astma en een piepende ademhaling, en hun moeders op diabetes type II, reumatoide artritis en een hoge bloeddruk. Dit blijkt uit onderzoek van het RIVM op basis van wetenschappelijke studies naar gezondheidseffecten van borstvoeding (Buijssen et al., 2015). In andere studies is bewijs gevonden voor het beschermende effect van borstvoeding op het ontwikkelen van borstkanker, en ook aanwijzingen voor een beschermend effect op eierstokkanker (Victora et al., 2016).

Positieve effecten door samenstelling moedermelk en hechting

De positieve effecten voor het kind kunnen voortkomen uit de samenstelling van de moedermelk (essentiële vetzuren, sodium en andere componenten), het huid op huid contact en de specifieke aandacht van de moeder voor het kind tijdens het voeden. De samenstelling van de moedermelk werkt direct op de darmflora van het kind en kan het immuunsysteem versterken en infecties voorkomen. Het contact tussen moeder en kind en daarbij specifiek het huidcontact kan gunstig zijn voor de hechting en de ontwikkeling van het kind (Horta et al., 2007; Monasta et al., 2010).

Bronnen en literatuur

Literatuur

  1. Buijssen M, Jajou R, van Kessel FGB, Vonk Noordegraaf-Schouten MJM, Zeilmaker MJ, Wijga AH, et al. Health effects of breastfeeding: an update. Systematic literature review. Bilthoven: Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM); 2015. Bron
  2. Victora CG, Bahl, iv R, Barros AJD, França GVA, Horton S, Krasevec J, et al. Breastfeeding in the 21st century: epidemiology, mechanisms, and lifelong effect. Lancet. 2016;387(10017):475-90. Pubmed | DOI
  3. Horta BL, Bahl R, Martines JC, Victora CG. Evidence on the long-term effects of breastfeeding: systematic review and meta-analyses. Geneva: WHO; 2007. Bron
  4. Monasta L, Batty GD, Cattaneo A, Lutje V, Ronfani L, van Lenthe FJ, et al. Early-life determinants of overweight and obesity: a review of systematic reviews. Obes Rev. 2010;11(10):695-708. Pubmed | DOI

Negatieve gezondheidsgevolgen van borstvoeding

Milieucontaminanten in moedermelk nadelig voor zuigeling

Met het geven van borstvoeding kan een moeder enkele verontreinigende stoffen, zoals vetoplosbare dioxinen en pcb's overbrengen op haar kind. Blootstelling aan relatief hoge concentraties dioxinen en pcb's hangt samen met een slechtere score in tests voor neurologische en cognitieve ontwikkeling. De effecten zijn echter niet groot en worden klinisch als weinig relevant beschouwd (Vreugdenhil, 2003). In Nederland nemen de concentraties dioxinen in moedermelk de laatste jaren af (LaKind, 2007). Het nadelige effect van mogelijk aanwezige milieucontaminanten in moedermelk weegt niet op tegen de gezondheidsvoordelen van borstvoeding (Kramers & van Leeuwen, 2004).

Moedermelk voorziet niet in voldoende vitamine K

Borstvoeding bevat minder vitamine K (1 à 2 µg/l) dan flesvoeding (ongeveer 60 µg/l). In Nederland krijgen alle voldragen pasgeborenen direct na de geboorte 1 mg vitamine K toegediend. Ouders van borstgevoede kinderen krijgen bovendien het advies hun kind vanaf dag acht tot drie maanden dagelijks 150 µg te geven. Ouders van flesgevoede zuigelingen krijgen dit advies niet. Een tekort aan vitamine K kan bij pasgeborenen leiden tot bloedingen (Gezondheidsraad, 2010).

Afweging borstvoeding bij medicijngebruik of infectieziekte

Via de borstvoeding kunnen ook virussen en medicijnen via de moedermelk bij het kind terechtkomen. Een individuele afweging van de positieve en negatieve effecten is dan noodzakelijk. Dit kan het geval zijn wanneer er bij de moeder sprake is van bepaalde infectieziekten zoals aids en hiv-infectie, medicijngebruik (bijvoorbeeld antidepressiva) of extreme blootstelling aan milieucontaminanten (van Harskamp et al., 2005). In Nederland worden hiv-geïnfecteerde vrouwen geadviseerd geen borstvoeding te geven, maar wordt flesvoeding aanbevolen.

Bronnen en literatuur

Literatuur

  1. Vreugdenhil J. Psychiatric disorders among incarcerated male adolescents in The Netherlands. Amsterdam: Vrije Universiteit; 2003. Bron
  2. LaKind JS. Recent global trends and physiologic origins of dioxins and furans in human milk. J Expo Sci Environ Epidemiol. 2007;17(6):510-24. Pubmed | DOI
  3. Kramers PGN, van Leeuwen FXR. De afweging gezond versus veilig in gewone voedingsmiddelen. Houten: Bohn Stafleu Van Loghum; 2004. Bron
  4. Gezondheidsraad. Briefadvies Vitamine K-suppletie bij zuigelingen. Den Haag: Gezondheidsraad; 2010. Bron
  5. van Harskamp F, Buchner FL, Hoekstra J. Quantification of health effects of breastfeeding - Review of the literature and model simulation. Bilthoven: Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM); 2005. Bron

Verantwoording

Bronverantwoording
  • Tabel: Bronnen bij de cijfers over borstvoeding

    Bron Indicator in VZinfo Gepresenteerde populatie VZinfo Meer informatie
    TNO Peiling melkvoeding van zuigelingen Zuigelingen die borst- of kunstvoeding krijgen Zuigelingen tot en met 6 maanden Peeters et al., 2015
    WHO European Health for All Database (WHO-HFA) Zuigelingen die borstvoeding krijgen bij 6 maanden Zuigelingen van 6 maanden WHO-HFA

     

    Bronnen en literatuur

    Literatuur

    1. Peeters D, Lanting CI, van Wouwe JP. Peiling melkvoeding van zuigelingen 2015. Leiden: TNO; 2015. Bron