Volksgezondheidenzorg.info

Zoekveld

ArtroseRegionaal & InternationaalInternationaal

Cijfers & Context

Bijna 1,5 miljoen mensen met artrose

Regionaal & Internationaal

Meeste mensen met artrose in West-Nederland

Kosten

Zorguitgaven artrose 1,2 miljard euro in 2017

Preventie & Zorg

Vrouwen vaker opgenomen in ziekenhuis dan mannen

Internationale vergelijking niet goed mogelijk

Vergelijking met buitenlandse studies is moeilijk

Betrouwbare internationale vergelijkingen zijn moeilijk, doordat er geen uniforme criteria zijn en er grote beoordelingsverschillen kunnen optreden tussen verschillende onderzoekers (Petersson, 1996). Bovendien zijn er geen recente internationaal vergelijkbare gegevens. Daardoor is ook de positie van Nederland in een internationale vergelijking niet goed vast te stellen.

Aanzienlijke verschillen tussen landen in vóórkomen van artrose

Uit een wat gedateerde vergelijking van leeftijdsspecifieke prevalentiecijfers blijkt dat er aanzienlijke verschillen tussen landen bestaan (van Saase et al., 1989). Zo komen de noduli van Heberden (kleine knobbeltjes aan de zijkanten van de vingergewrichten aan het uiteinde van de vingers), een aanwijzing voor mogelijk artrose, minder vaak voor in Afrika dan in Europa. Heupartrose komt in Aziatische landen minder vaak voor dan in Europa. In elk land neemt artrose duidelijk in vergelijkbare mate met de leeftijd toe.

Meer informatie

Bronnen en literatuur

Literatuur

  1. Petersson IF. Occurrence of osteoarthritis of the peripheral joints in European populations. Ann Rheum Dis. 1996;55(9):659-61. Pubmed
  2. van Saase JL, van Romunde LK, Cats A, Vandenbroucke JP, Valkenburg HA. Epidemiology of osteoarthritis: Zoetermeer survey. Comparison of radiological osteoarthritis in a Dutch population with that in 10 other populations. Ann Rheum Dis. 1989;48(4):271-80. Pubmed

Verantwoording

Definities
  • Wat is artrose?

    Artrose of gewrichtsslijtage (ICD-10-code M15-M19) is een van de meest voorkomende gewrichtsaandoeningen van het bewegingsapparaat en komt vooral voor bij ouderen. De belangrijkste objectief waarneembare kenmerken zijn structuurverandering en verlies van kraakbeen en reactieve botwoekeringen (osteofyten) in het gewricht. Dit leidt tot verlies van de normale verhoudingen in het gewricht, met als gevolg (pijn)klachten, ochtend- en startstijfheid en beperkingen in het bewegen.

    Indeling naar locatie en aantal aangedane gewrichten

    Artrose wordt ingedeeld naar het gewricht dat is aangedaan (knie, heup, overig) en het aantal gewrichten dat is aangedaan. Hier wordt alleen perifere artrose (artrose in gewrichten van ledematen: heup, knie, handen, voeten) besproken. Dit is conform de ICD-indeling. Artrose van de nek en rug worden in de ICD-10 onder code M47-48 (spondylose en verwante aandoeningen) geclassificeerd. Informatie hierover staat bij Nek- en rugklachten.

Bronverantwoording
  • Tabel: Bronnen bij de cijfers over artrose

    Bron

    Indicator in VZinfo

    Gepresenteerde populatie VZinfo

    Meer informatie

    NIVEL Zorgregistraties eerste lijn 

    Jaarprevalentie, aantal nieuwe gevallen

    Nederlandse bevolking

    NZR

    CBS Doodsoorzakenstatistiek

    Aantal sterfgevallen

    Nederlandse bevolking 

    CBS Doodsoorzakenstatistiek

    Gezondheidsenquête, voorheen POLS, gezondheid en welzijn

    Prevalentie (zelfgerapporteerd)

    Nederlandse bevolking vanaf 25 jaar

    Gezondheidsenquête

    Research Network Family Medicine Maastricht, voorheen RNH-Limburg

    Jaarprevalentie, aantal nieuwe gevallen

    Nederlandse bevolking

    RNH-Limburg

    Kosten van Ziektenstudie

    Kosten van zorg voor artrose

    Nederlandse bevolking

    Kosten van Ziekten

    Landelijke Medische Registratie (LMR)

    Klinische opnamedagen, klinische opnamen, gemiddelde opnameduur met artrose als hoofdontslagdiagnose

    Nederlandse bevolking

    LMR

Methoden
  • Methode regionale verschillen: Gegevensverzameling gezondheidsenquête

    De doelpopulatie van de Gezondheidsenquête is de in Nederland woonachtige bevolking van 0 jaar of ouder in particuliere huishoudens (voor sommige onderwerpen bestaat een aparte leeftijdsgrens). De Gezondheidsenquête is gebaseerd op een personensteekproef uit de Gemeentelijke Basis Administratie. Alleen personen die wonen buiten instellingen en tehuizen in Nederland worden daadwerkelijk benaderd voor deelname aan het onderzoek.

    Op jaarbasis is de netto steekproefomvang circa 15.000 personen. De jaarlijkse respons bedraagt 60-65 procent. De non-respons kan selectief zijn. Daarom wordt een wegingsfactor berekent die corrigeert voor eventuele verschillen tussen de samenstelling van de steekproef en de doelpopulatie. Omdat de cijfers gebaseerd zijn op een steekproef zijn ze onderhevig aan toevalsfluctuaties en is er sprake van marges.

    Veranderde waarnemingsmethode

    Van 1997 tot en met 2009 maakte de enquête deel uit van het Permanent Onderzoek LeefSituatie (POLS) als de module Gezondheid. Met ingang van 2010 wordt de Gezondheidsenquête weer als op zichzelf staand onderzoek uitgevoerd. Deze andere waarnemingsmethode vanaf 2010 kan voor sommige uitkomsten leiden tot trendbreuken, zie het pdf-bestand over de methodebreuk op de website van het CBS voor meer informatie.

    Standaardfout

    Omdat de enquête een steekproef betreft, zijn de cijfers onderhevig aan toevalsfluctuaties. De betrouwbaarheidsmarges bij een bepaalde waarde (zoals een gemiddelde of percentage) kan worden berekend door middel van een standaardfout (se).

    De standaardfout is afhankelijk van het aantal waarnemingen en de grootte van een effect. Toetsing kan dan globaal plaatsvinden met de t-toets voor het verschil van 2 gemiddelden volgens de formule T=(p1-p2)/√(se1²+se2²). Een waarde groter of kleiner dan 2 duidt dan op een significant verschil op 95 procents niveau.

    Meer informatie:

    Bronnen en literatuur

    Bronnen

    1. CBS-Gezondheidsenquête, CBS-GE. zorggegevens.nl