Volksgezondheidenzorg.info

Zoekveld

ArtrosePreventie & ZorgZorg

Cijfers & Context

Bijna 1,5 miljoen mensen met artrose

Regionaal & Internationaal

Meeste mensen met artrose in het zuiden

Kosten

Zorguitgaven artrose 1,2 miljard euro in 2017

Preventie & Zorg

Vrouwen vaker opgenomen in ziekenhuis dan mannen

Ziekenhuisopnamen artrose

Ziekenhuisopnamen voor artrose 2019

 

Mannen

Vrouwen

Totaal

Aantal klinische opnamen

20.445

35.640

56.085

  • Aantal verpleegdagen

63.355

120.530

183.880

  • Gemiddelde opnameduur (dagen)

3,1

3,4

3,3

Aantal dagopnamen

2.785

4.235

7.020

Aantal observaties

10

10

20

Totaal opnamen

23.240

39.885

63.125

Bron: Landelijke Basisregistratie Ziekenhuiszorg (gedownload van CBS Statline in mei 2021)

  • ICD-10-codes: M15-M19
  • Aantal opnamen en verpleegdagen zijn afgerond op vijftallen 
  • Cijfers zijn voorlopig

 

56.000 klinische ziekenhuisopnamen voor artrose

In 2019 waren er 56.085 klinische ziekenhuisopnamen voor artrose. Vrouwen worden vaker opgenomen dan mannen. Het totaal aantal klinische ziekenhuisopnamen had betrekking op 183.880 opnamedagen, waarmee de gemiddelde opnameduur 3,3 dagen bedroeg.
Het aantal opnamen kan groter zijn dan het aantal opgenomen personen, omdat een persoon meerdere keren per jaar opgenomen kan zijn.

Meer informatie

Datum publicatie

21-10-2021

Ziekenhuisopnamen artrose naar leeftijd en geslacht

Ziekenhuisopnamen voor artrose 2019

LeeftijdMannen Vrouwen Totaal Mannen (absoluut)Vrouwen (absoluut)Totaal (absoluut)
0-4000000
5-9000000
10-14000000
15-19000101025
20-24000152035
25-29000252555
30-340,10,10,1504595
35-390,20,20,29080170
40-440,30,30,3165170335
45-490,80,90,94955351030
50-541,72,22108014202495
55-593,14,13,6191025304440
60-645,37,46,4293541057040
65-697,511,89,7370059009600
70-749,516,613,24295790512200
75-791119,915,7321565659780
80-849,817,914,4180543606165
85-895,810,68,854016852225
90-943,13,63,495255350
95+1,81,21,5102540

Bron: Landelijke Basisregistratie Ziekenhuiszorg (gedownload van CBS StatLine in mei 2021)

  • ICD-10-codes: M15-M19
  • Cijfers zijn voorlopig
  • Het absolute aantal ziekenhuisopnamen is zichtbaar in de tabelweergave

Aantal opnamen artrose neemt toe met leeftijd

In 2019 waren er 56.085 klinische ziekenhuisopnamen voor artrose in Nederland (mannen: 20.445 en vrouwen: 35.640). Dit aantal komt overeen met 3,2 opnamen per 1.000 personen (2,4 per 1.000 mannen en 4,1 per 1.000 vrouwen). Het aantal opnamen neemt toe met de leeftijd, maar op hoge leeftijd (80 jaar en ouder) neemt het aantal opnamen weer af. Voor alle leeftijdsklassen tussen 45 en 94 jaar is het aantal opnamen per 1.000 inwoners voor vrouwen hoger dan voor mannen. 

Meer informatie

Datum publicatie

21-10-2021

Trend ziekenhuisopnamen artrose

Ziekenhuisopnamen artrose 1981-2019

JaarMannen (per 1000 inwoners)Vrouwen (per 1000 inwoners)Totaal (per 1000 inwoners)Mannen (absoluut)Vrouwen (absoluut)Totaal (absoluut)
19810,51,10,83184820011384
19820,51,20,93429881412243
19830,51,30,93658914212800
19840,61,4140501017014220
19850,61,4140401042514465
19860,61,5140851109715182
19870,61,61,144491167716126
19880,61,61,145611198416545
19890,71,71,249161272417640
19900,71,71,252361311618352
19910,81,91,356771447320150
19920,821,459901534621336
19930,821,462141520121415
19940,92,21,564681716623634
19950,92,31,666061770824314
19960,92,31,668071806024867
19970,92,41,772961898926285
199812,41,774161934826764
199912,41,776231938627009
200012,61,882602054928809
20011,22,71,992142191631130
20021,332,1103332409934432
20031,43,12,3110832578136864
20041,53,32,4119032703038933
20051,63,52,6128232908541908
20061,73,72,7140923083744929
20071,93,82,9152823177347055
20081,943156613308948750
20092,143,1170563363550691
20102,24,23,2177733495052723
20112,24,23,2182903553853828
20122,24,33,3184993645954958
20132,143173653359550960
20142,243,1180753393052005
20152,243,1184753392052390
20162,243,1189003408052980
20172,343,2192553483054085
20182,343,2196103480554415
20192,44,13,2204453564056085

Bron: Landelijke Medische Registratie (1981-2012) en Landelijke Basisregistratie Ziekenhuiszorg (2013-2019). De cijfers zijn gedownload van CBS StatLine in mei 2021 en bewerkt door het RIVM.

  • ICD-9-codes: 715 (1981-2012); ICD-10-codes: M15-M19 (2013-2019)
  • Cijfers over 2019 zijn voorlopig
  • Gestandaardiseerd naar de bevolking van Nederland in 2019
  • De absolute cijfers (niet gestandaardiseerd) zijn zichtbaar in de tabelweergave

Aantal ziekenhuisopnamen artrose min of meer stabiel

In 2019 waren er 56.085 klinische ziekenhuisopnamen voor coronaire hartziekten in Nederland (3,2 per 1.000 personen). In de periode 1981-2012 is het aantal klinische opnamen voor zowel mannen als vrouwen toegenomen. Na een daling in 2013, is het totale aantal opnamen min of meer gestabiliseerd. Dit geldt ook voor het aantal opnamen voor vrouwen, voor mannen blijft het aantal opnamen licht stijgen. De weergegeven trends zijn gecorrigeerd voor ontwikkelingen in de omvang en leeftijdssamenstelling van de bevolking (standaardisatie). Het absoluut aantal ziekenhuisopnamen (niet gestandaardiseerd) is vanaf 2013 licht toegenomen: voor mannen van ruim 17.300 in 2013 naar 20.445 in 2019 en voor vrouwen van 33.595  in 2013 naar 35.640 in 2019.

Meer informatie

Datum publicatie

21-10-2021

Verantwoording

Definities
  • Wat is artrose?

    Artrose of gewrichtsslijtage (ICD-10-code M15-M19) is een van de meest voorkomende gewrichtsaandoeningen van het bewegingsapparaat en komt vooral voor bij ouderen. De belangrijkste objectief waarneembare kenmerken zijn structuurverandering en verlies van kraakbeen en reactieve botwoekeringen (osteofyten) in het gewricht. Dit leidt tot verlies van de normale verhoudingen in het gewricht, met als gevolg (pijn)klachten, ochtend- en startstijfheid en beperkingen in het bewegen.

    Indeling naar locatie en aantal aangedane gewrichten

    Artrose wordt ingedeeld naar het gewricht dat is aangedaan (knie, heup, overig) en het aantal gewrichten dat is aangedaan. Hier wordt alleen perifere artrose (artrose in gewrichten van ledematen: heup, knie, handen, voeten) besproken. Dit is conform de ICD-indeling. Artrose van de nek en rug worden in de ICD-10 onder code M47-48 (spondylose en verwante aandoeningen) geclassificeerd. Informatie hierover staat bij Nek- en rugklachten.

Bronverantwoording
  • Tabel: Bronnen bij de cijfers over artrose

    Bron

    Indicator in VZinfo

    Gepresenteerde populatie VZinfo

    Meer informatie

    NIVEL Zorgregistraties eerste lijn 

    Jaarprevalentie, aantal nieuwe gevallen

    Nederlandse bevolking

    NZR

    CBS Doodsoorzakenstatistiek

    Aantal sterfgevallen

    Nederlandse bevolking 

    CBS Doodsoorzakenstatistiek

    Gezondheidsenquête, voorheen POLS, gezondheid en welzijn

    Prevalentie (zelfgerapporteerd)

    Nederlandse bevolking vanaf 12 jaar

    Gezondheidsenquête

    Kosten van Ziektenstudie

    Kosten van zorg voor artrose

    Nederlandse bevolking

    Kosten van Ziekten

    Landelijke Medische Registratie (LMR)

    Klinische opnamedagen, klinische opnamen, gemiddelde opnameduur met artrose als hoofdontslagdiagnose

    Nederlandse bevolking

    LMR

Methoden
  • Methode regionale verschillen: Gegevensverzameling gezondheidsenquête

    De doelpopulatie van de Gezondheidsenquête is de in Nederland woonachtige bevolking van 0 jaar of ouder in particuliere huishoudens (voor sommige onderwerpen bestaat een aparte leeftijdsgrens). De Gezondheidsenquête is gebaseerd op een personensteekproef uit de Gemeentelijke Basis Administratie. Alleen personen die wonen buiten instellingen en tehuizen in Nederland worden daadwerkelijk benaderd voor deelname aan het onderzoek.

    Op jaarbasis is de netto steekproefomvang circa 15.000 personen. De jaarlijkse respons bedraagt 60-65 procent. De non-respons kan selectief zijn. Daarom wordt een wegingsfactor berekent die corrigeert voor eventuele verschillen tussen de samenstelling van de steekproef en de doelpopulatie. Omdat de cijfers gebaseerd zijn op een steekproef zijn ze onderhevig aan toevalsfluctuaties en is er sprake van marges.

    Veranderde waarnemingsmethode

    Van 1997 tot en met 2009 maakte de enquête deel uit van het Permanent Onderzoek LeefSituatie (POLS) als de module Gezondheid. Met ingang van 2010 wordt de Gezondheidsenquête weer als op zichzelf staand onderzoek uitgevoerd. Deze andere waarnemingsmethode vanaf 2010 kan voor sommige uitkomsten leiden tot trendbreuken, zie het pdf-bestand over de methodebreuk op de website van het CBS voor meer informatie.

    Standaardfout

    Omdat de enquête een steekproef betreft, zijn de cijfers onderhevig aan toevalsfluctuaties. De betrouwbaarheidsmarges bij een bepaalde waarde (zoals een gemiddelde of percentage) kan worden berekend door middel van een standaardfout (se).

    De standaardfout is afhankelijk van het aantal waarnemingen en de grootte van een effect. Toetsing kan dan globaal plaatsvinden met de t-toets voor het verschil van 2 gemiddelden volgens de formule T=(p1-p2)/√(se1²+se2²). Een waarde groter of kleiner dan 2 duidt dan op een significant verschil op 95 procents niveau.

    Meer informatie:

    Bronnen en literatuur

    Bronnen

    1. CBS-Gezondheidsenquête, CBS-GE. zorggegevens.nl
  • Methoden en technieken

    Standaardisatie

    De omvang en de leeftijdsverdeling van de bevolking verschillen per regio en land. Daarnaast treden in de loop van de tijd veranderingen op in de omvang en leeftijdsverdeling. Om ziekte- en sterftecijfers van verschillende regio’s en landen, of van opeenvolgende jaren met elkaar te kunnen vergelijken, wordt hier rekening mee gehouden. Daarbij worden de cijfers gecorrigeerd voor deze verschillen of veranderingen in de bevolking. Hierbij wordt uitgegaan van de omvang en de leeftijdsverdeling van een gekozen standaardpopulatie. Dit wordt standaardisatie genoemd.

    Indexatie

    Vooral bij de weergave van trends in de tijd zijn de trendcijfers vaak geïndexeerd. Een geïndexeerde trend laat ontwikkelingen in de tijd zien ten opzichte van een gekozen basisjaar. Dit gebeurt door de cijfers van alle jaren weer te geven als percentage van het cijfer in een gekozen basisjaar. Het cijfer in het basisjaar is gelijk gesteld aan 100(%). Indexatie maakt zichtbaar hoe groot de percentuele toe- of afname is ten opzichte van dat basisjaar. Door als basisjaar het eerste jaar in de grafiek te kiezen, kun je snel zien wat de verandering over de hele weergegeven periode is en ook of er grote verschillen zijn voor de onderscheiden groepen (mannen en vrouwen bijvoorbeeld).

    Indexatie kan ook gebruikt worden voor het weergeven van regionale verschillen. Hierbij wordt het landelijke cijfer bijvoorbeeld gelijk gesteld aan 100(%). Een regionaal cijfer boven of onder de 100 duidt erop dat het respectievelijk hoger of lager is dan het landelijke cijfer. Voorafgaand aan indexatie worden de cijfers vaak gecorrigeerd voor verschillen in samenstelling van de populaties.

    Toetsing trends

    Toetsing van de trend heeft plaatsgevonden op ongestandaardiseerde data door middel van een logistische regressie, waarbij is gecorrigeerd is voor leeftijd en geslacht. Daarbij wordt getoetst of er een statistisch significante toe- of afname is met een significantieniveau (p-waarde) van 0,05. Vaak is onderscheid gemaakt naar trends in verschillende subpopulaties: mannen, vrouwen en leeftijdsgroepen. Daarnaast is getoetst of de trend voor mannen en vrouwen statistisch significant verschilt.
    De kans op het vinden van een toevallige significante uitkomst neemt toe met het aantal uitgevoerde toetsen. Om hiervoor te corrigeren is een Benjamini‐Hochberg‐correctie op de p‐waardes uitgevoerd.