Volksgezondheidenzorg.info

Zoekveld

AngststoornissenRegionaal & InternationaalRegionaal

Cijfers & Context

Meer vrouwen dan mannen met angststoornis

Regionaal & Internationaal

Prevalentie in Nederland gelijk aan EU-gemiddelde

Kosten

Zorguitgaven angststoornissen 774 miljoen

Preventie & Zorg

Huisarts heeft belangrijke rol in zorg

Hoog risico op angststoornis of depressie per GGD-regio

Hoog risico op angststoornis of depressie 2020

Per GGD-regio, 18 jaar en ouder
Hoog risico op angststoornis of depressie 2020
NaamPercentage
GGD Amsterdam8,4
GGD Brabant-Zuidoost6,2
GGD Drenthe4,6
GGD Flevoland7,9
GGD Fryslân4,8
GGD Gelderland-Midden6,5
GGD Gelderland-Zuid6,6
GGD Gooi en Vechtstreek5,2
GGD Groningen5,6
GGD Haaglanden8,0
GGD Hart voor Brabant6,7
GGD Hollands Midden5,4
GGD Hollands Noorden5,2
GGD IJsselland5,0
GGD Kennemerland5,9
GGD Limburg-Noord5,9
GGD Noord- en Oost-Gelderland5,7
GGD regio Utrecht5,5
GGD Rotterdam-Rijnmond8,0
GGD Twente5,8
GGD West-Brabant6,3
GGD Zaanstreek-Waterland6,1
GGD Zeeland5,5
GGD Zuid-Holland Zuid5,8
GGD Zuid-Limburg8,5
  • De COVID-19 pandemie en de bijbehorende maatregelen hebben mogelijk de gezondheid, leefstijl en het welzijn van de respondenten beïnvloed.
View all detail data

GGD-regio's Zuid-Limburg en Amsterdam meeste mensen met hoog risico op een angststoornis of depressie

Regio's met een hoog percentage volwassenen van 18 jaar en ouder met hoog risico op een angststoornis of depressie liggen verspreid over het land. In GGD-regio's Zuid-Limburg en Amsterdam is het percentage het hoogst (respectievelijk 8,5% en 8,4%). In drie noordelijke regio's is het percentage volwassenen van 18 jaar en ouder het laagst met hoog risico op een angststoornis of depressie, met het laagste percentage in GGD-regio Drenthe (4,6%). In 2020 heeft gemiddeld 6,4% van de volwassenen een hoog risico op een angststoornis of een depressie in Nederland. Deze cijfers zijn gebaseerd op een veel gebruikte vragenlijst voor screening van angst en depressie (Kessler-10 vragenlijst). De antwoorden worden samengevat in een score. Voor meer informatie over deze vragenlijst, zie Methode. Het landelijk gemiddelde dat hier wordt gepresenteerd wijkt af van het landelijk gemiddelde bij het hoofdstuk Cijfers & Context. Dit komt door het gebruik van verschillende bronnen. Meer gegevens over dit onderwerp zijn te vinden door op de kaart te klikken.

Cijfers per gemeente

Meer informatie

Datum publicatie

09-09-2021

Hoog risico op angststoornis of depressie per gemeente

Hoog risico op angststoornis of depressie 2020

Per gemeente, 18 jaar en ouder
Hoog risico op angststoornis of depressie 2020
NaamPercentage
's-Gravenhage10
's-Hertogenbosch7
Aa en Hunze2
Aalsmeer4
Aalten6
Achtkarspelen4
Alblasserdam6
Albrandswaard5
Alkmaar6
Almelo8
Almere9
Alphen-Chaam4
Alphen aan den Rijn7
Altena5
Amersfoort6
Amstelveen5
Amsterdam9
Apeldoorn6
Appingedam7
Arnhem9
Assen4
Asten5
Baarle-Nassau5
Baarn6
Barendrecht6
Barneveld5
Beek6
Beekdaelen7
Beemster2
Beesel5
Berg en Dal6
Bergeijk5
Bergen (L.)5
Bergen (NH.)3
Bergen op Zoom6
Berkelland4
Bernheze5
Best6
Beuningen8
Beverwijk7
Bladel3
Blaricum4
Bloemendaal3
Bodegraven-Reeuwijk4
Boekel4
Borger-Odoorn5
Borne4
Borsele4
Boxmeer5
Boxtel5
Breda7
Brielle4
Bronckhorst5
Brummen8
Brunssum10
Bunnik4
Bunschoten3
Buren4
Capelle aan den IJssel7
Castricum3
Coevorden6
Cranendonck7
Cuijk6
Culemborg7
Dalfsen2
Dantumadiel5
De Bilt6
De Fryske Marren4
De Ronde Venen5
De Wolden2
Delft8
Delfzijl7
Den Helder7
Deurne6
Deventer8
Diemen8
Dinkelland4
Doesburg8
Doetinchem6
Dongen4
Dordrecht7
Drechterland4
Drimmelen4
Dronten5
Druten6
Duiven6
Echt-Susteren7
Edam-Volendam5
Ede5
Eemnes4
Eersel4
Eijsden-Margraten6
Eindhoven8
Elburg4
Emmen6
Enkhuizen6
Enschede9
Epe5
Ermelo4
Etten-Leur6
Friese Waddeneilanden5
Geertruidenberg6
Geldrop-Mierlo8
Gemert-Bakel5
Gennep8
Gilze en Rijen5
Goeree-Overflakkee5
Goes5
Goirle5
Gooise Meren5
Gorinchem6
Gouda7
Grave4
Groningen6
Gulpen-Wittem7
Haaksbergen4
Haaren3
Haarlem6
Haarlemmermeer6
Halderberge6
Hardenberg5
Harderwijk6
Hardinxveld-Giessendam5
Harlingen4
Hattem4
Heemskerk6
Heemstede5
Heerde4
Heerenveen3
Heerhugowaard8
Heerlen11
Heeze-Leende4
Heiloo3
Hellendoorn5
Hellevoetsluis7
Helmond8
Hendrik-Ido-Ambacht6
Hengelo5
Het Hogeland5
Heumen6
Heusden7
Hillegom5
Hilvarenbeek4
Hilversum6
Hoeksche Waard6
Hof van Twente4
Hollands Kroon4
Hoogeveen4
Hoorn7
Horst aan de Maas5
Houten5
Huizen7
Hulst7
IJsselstein5
Kaag en Braassem4
Kampen5
Kapelle5
Katwijk6
Kerkrade10
Koggenland4
Krimpen aan den IJssel5
Krimpenerwaard3
Laarbeek5
Landerd6
Landgraaf10
Landsmeer7
Langedijk5
Lansingerland4
Laren3
Leeuwarden6
Leiden7
Leiderdorp4
Leidschendam-Voorburg6
Lelystad10
Leudal4
Leusden4
Lingewaard5
Lisse4
Lochem6
Loon op Zand7
Lopik5
Loppersum5
Losser4
Maasdriel4
Maasgouw5
Maassluis7
Maastricht9
Medemblik4
Meerssen6
Meierijstad6
Meppel7
Middelburg5
Midden-Delfland3
Midden-Drenthe4
Midden-Groningen6
Mill en Sint Hubert4
Moerdijk7
Molenlanden4
Montferland6
Montfoort3
Mook en Middelaar2
Neder-Betuwe6
Nederweert5
Nieuwegein6
Nieuwkoop4
Nijkerk5
Nijmegen8
Nissewaard8
Noardeast-Fryslân5
Noord-Beveland6
Noordenveld5
Noordoostpolder5
Noordwijk4
Nuenen, Gerwen en Nederwetten4
Nunspeet5
Oegstgeest5
Oirschot5
Oisterwijk5
Oldambt7
Oldebroek8
Oldenzaal3
Olst-Wijhe5
Ommen4
Oost Gelre5
Oosterhout7
Ooststellingwerf4
Oostzaan5
Opmeer5
Opsterland4
Oss8
Oude IJsselstreek6
Ouder-Amstel5
Oudewater5
Overbetuwe6
Papendrecht4
Peel en Maas4
Pekela9
Pijnacker-Nootdorp5
Purmerend7
Putten5
Raalte3
Reimerswaal5
Renkum5
Renswoude3
Reusel-De Mierden4
Rheden7
Rhenen5
Ridderkerk5
Rijssen-Holten4
Rijswijk7
Roerdalen4
Roermond7
Roosendaal8
Rotterdam10
Rozendaal2
Rucphen8
Schagen4
Scherpenzeel6
Schiedam8
Schouwen-Duiveland5
Simpelveld7
Sint-Michielsgestel5
Sint Anthonis3
Sittard-Geleen9
Sliedrecht6
Sluis5
Smallingerland6
Soest5
Someren6
Son en Breugel6
Stadskanaal4
Staphorst4
Stede Broec4
Steenbergen7
Steenwijkerland5
Stein6
Stichtse Vecht4
Súdwest-Fryslân5
Terneuzen7
Texel4
Teylingen4
Tholen8
Tiel7
Tilburg9
Tubbergen3
Twenterand6
Tynaarlo2
Tytsjerksteradiel3
Uden8
Uitgeest3
Uithoorn5
Urk4
Utrecht7
Utrechtse Heuvelrug4
Vaals10
Valkenburg aan de Geul6
Valkenswaard7
Veendam7
Veenendaal6
Veere3
Veldhoven4
Velsen6
Venlo8
Venray6
Vijfheerenlanden5
Vlaardingen5
Vlissingen6
Voerendaal6
Voorschoten3
Voorst5
Vught4
Waadhoeke4
Waalre4
Waalwijk7
Waddinxveen5
Wageningen7
Wassenaar5
Waterland2
Weert6
Weesp6
West Betuwe7
West Maas en Waal5
Westerkwartier5
Westerveld3
Westervoort8
Westerwolde4
Westland5
Weststellingwerf5
Westvoorne4
Wierden4
Wijchen6
Wijdemeren4
Wijk bij Duurstede5
Winterswijk6
Woensdrecht4
Woerden4
Wormerland5
Woudenberg4
Zaanstad7
Zaltbommel6
Zandvoort7
Zeewolde4
Zeist5
Zevenaar6
Zoetermeer7
Zoeterwoude4
Zuidplas6
Zundert5
Zutphen8
Zwartewaterland4
Zwijndrecht6
Zwolle5
  • De COVID-19 pandemie en de bijbehorende maatregelen hebben mogelijk de gezondheid, leefstijl en het welzijn van de respondenten beïnvloed.
View all detail data

Hoog risico op angststoornis of depressie per gemeente

In 2020 heeft gemiddeld 6,4% van de volwassenen een hoog risico op een angststoornis of een depressie in Nederland. Per gemeente varieert het percentage van 2 tot 11%. Deze cijfers zijn gebaseerd op een veel gebruikte vragenlijst voor screening van angst en depressie (Kessler-10 vragenlijst). De antwoorden worden samengevat in een score. Voor meer informatie over deze vragenlijst, zie Methode. Het landelijk gemiddelde dat hier wordt gepresenteerd wijkt af van het landelijk gemiddelde bij het hoofdstuk Cijfers & Context. Dit komt door het gebruik van verschillende bronnen. Meer gegevens over dit onderwerp zijn te vinden door op de kaart te klikken.

Cijfers per regio

Meer informatie

Datum publicatie

09-09-2021

Hoog risico op angststoornis of depressie per wijk

Hoog risico op angststoornis of depressie per wijk 2016

Per wijk*, personen van 19 jaar en ouder
Hoog risico op angststoornis of depressie per wijk 2016
Gemeente
's-Gravenhage
's-Hertogenbosch
Aa en Hunze
Aalburg
Aalsmeer
Aalten
Achtkarspelen
Alblasserdam
Albrandswaard
Alkmaar
Almelo
Almere
Alphen-Chaam
Alphen aan den Rijn
Ameland
Amersfoort
Amstelveen
Amsterdam
Apeldoorn
Appingedam
Arnhem
Assen
Asten
Baarle-Nassau
Baarn
Barendrecht
Barneveld
Bedum
Beek
Beemster
Beesel
Bellingwedde
Berg en Dal
Bergeijk
Bergen (L.)
Bergen (NH.)
Bergen op Zoom
Berkelland
Bernheze
Best
Beuningen
Beverwijk
Binnenmaas
Bladel
Blaricum
Bloemendaal
Bodegraven-Reeuwijk
Boekel
Borger-Odoorn
Borne
Borsele
Boxmeer
Boxtel
Breda
Brielle
Bronckhorst
Brummen
Brunssum
Bunnik
Bunschoten
Buren
Capelle aan den IJssel
Castricum
Coevorden
Cranendonck
Cromstrijen
Cuijk
Culemborg
Dalfsen
Dantumadiel
De Bilt
De Fryske Marren
De Marne
De Ronde Venen
De Wolden
Delft
Delfzijl
Den Helder
Deurne
Deventer
Diemen
Dinkelland
Doesburg
Doetinchem
Dongen
Dongeradeel
Dordrecht
Drechterland
Drimmelen
Dronten
Druten
Duiven
Echt-Susteren
Edam-Volendam
Ede
Eemnes
Eemsmond
Eersel
Eijsden-Margraten
Eindhoven
Elburg
Emmen
Enkhuizen
Enschede
Epe
Ermelo
Etten-Leur
Ferwerderadiel
Franekeradeel
Geertruidenberg
Geldermalsen
Geldrop-Mierlo
Gemert-Bakel
Gennep
Giessenlanden
Gilze en Rijen
Goeree-Overflakkee
Goes
Goirle
Gooise Meren
Gorinchem
Gouda
Grave
Groningen
Grootegast
Gulpen-Wittem
Haaksbergen
Haaren
Haarlem
Haarlemmerliede en Spaarnwoude
Haarlemmermeer
Halderberge
Hardenberg
Harderwijk
Hardinxveld-Giessendam
Haren
Harlingen
Hattem
Heemskerk
Heemstede
Heerde
Heerenveen
Heerhugowaard
Heerlen
Heeze-Leende
Heiloo
Hellendoorn
Hellevoetsluis
Helmond
Hendrik-Ido-Ambacht
Hengelo
het Bildt
Heumen
Heusden
Hillegom
Hilvarenbeek
Hilversum
Hof van Twente
Hollands Kroon
Hoogeveen
Hoogezand-Sappemeer
Hoorn
Horst aan de Maas
Houten
Huizen
Hulst
IJsselstein
Kaag en Braassem
Kampen
Kapelle
Katwijk
Kerkrade
Koggenland
Kollumerland en Nieuwkruisland
Korendijk
Krimpen aan den IJssel
Krimpenerwaard
Laarbeek
Landerd
Landgraaf
Landsmeer
Langedijk
Lansingerland
Laren
Leek
Leerdam
Leeuwarden
Leeuwarderadeel
Leiden
Leiderdorp
Leidschendam-Voorburg
Lelystad
Leudal
Leusden
Lingewaal
Lingewaard
Lisse
Littenseradiel
Lochem
Loon op Zand
Lopik
Loppersum
Losser
Maasdriel
Maasgouw
Maassluis
Maastricht
Marum
Medemblik
Meerssen
Menameradiel
Menterwolde
Meppel
Middelburg
Midden-Delfland
Midden-Drenthe
Mill en Sint Hubert
Moerdijk
Molenwaard
Montferland
Montfoort
Mook en Middelaar
Neder-Betuwe
Nederweert
Neerijnen
Nieuwegein
Nieuwkoop
Nijkerk
Nijmegen
Nissewaard
Noord-Beveland
Noordenveld
Noordoostpolder
Noordwijk
Noordwijkerhout
Nuenen, Gerwen en Nederwetten
Nunspeet
Nuth
Oegstgeest
Oirschot
Oisterwijk
Oldambt
Oldebroek
Oldenzaal
Olst-Wijhe
Ommen
Onderbanken
Oost Gelre
Oosterhout
Ooststellingwerf
Oostzaan
Opmeer
Opsterland
Oss
Oud-Beijerland
Oude IJsselstreek
Ouder-Amstel
Oudewater
Overbetuwe
Papendrecht
Peel en Maas
Pekela
Pijnacker-Nootdorp
Purmerend
Putten
Raalte
Reimerswaal
Renkum
Renswoude
Reusel-De Mierden
Rheden
Rhenen
Ridderkerk
Rijnwaarden
Rijssen-Holten
Rijswijk
Roerdalen
Roermond
Roosendaal
Rotterdam
Rozendaal
Rucphen
Schagen
Scherpenzeel
Schiedam
Schiermonnikoog
Schijndel
Schinnen
Schouwen-Duiveland
Simpelveld
Sint-Michielsgestel
Sint-Oedenrode
Sint Anthonis
Sittard-Geleen
Sliedrecht
Slochteren
Sluis
Smallingerland
Soest
Someren
Son en Breugel
Stadskanaal
Staphorst
Stede Broec
Steenbergen
Steenwijkerland
Stein
Stichtse Vecht
Strijen
Súdwest-Fryslân
Ten Boer
Terneuzen
Terschelling
Texel
Teylingen
Tholen
Tiel
Tilburg
Tubbergen
Twenterand
Tynaarlo
Tytsjerksteradiel
Uden
Uitgeest
Uithoorn
Urk
Utrecht
Utrechtse Heuvelrug
Vaals
Valkenburg aan de Geul
Valkenswaard
Veendam
Veenendaal
Veere
Veghel
Veldhoven
Velsen
Venlo
Venray
Vianen
Vlaardingen
Vlagtwedde
Vlieland
Vlissingen
Voerendaal
Voorschoten
Voorst
Vught
Waalre
Waalwijk
Waddinxveen
Wageningen
Wassenaar
Waterland
Weert
Weesp
Werkendam
West Maas en Waal
Westerveld
Westervoort
Westland
Weststellingwerf
Westvoorne
Wierden
Wijchen
Wijdemeren
Wijk bij Duurstede
Winsum
Winterswijk
Woensdrecht
Woerden
Wormerland
Woudenberg
Woudrichem
Zaanstad
Zaltbommel
Zandvoort
Zederik
Zeewolde
Zeist
Zevenaar
Zoetermeer
Zoeterwoude
Zuidhorn
Zuidplas
Zundert
Zutphen
Zwartewaterland
Zwijndrecht
Zwolle

*Deze wijkcijfers kunnen afwijken van door de GGD of gemeente gepubliceerde enquêtecijfers. Klik hier voor een overzicht van de regio's met eigen cijfers op wijkniveau.

Deze cijfers kunnen afwijken van door de GGD of gemeente gepubliceerde enquêtecijfers. Klik hier voor een overzicht van de regio's met eigen cijfers op wijkniveau.

View all detail data

Hoog risico op angststoornis of depressie per wijk

De kaart presenteert cijfers over het risico op een angststoornis of depressie onder personen van 19 jaar en ouder. Dit is gebaseerd op een veel gebruikte vragenlijst voor screening van angst en depressie (Kessler-10 vragenlijst). De antwoorden worden samengevat in een score. Voor meer informatie over deze vragenlijst, zie Methode.

Het RIVM heeft cijfers over gezondheid en leefstijl berekend voor alle wijken en buurten in Nederland op basis van ruim 457.000 respondenten van de Gezondheidsmonitor volwassenen 2016 van GGD’en, CBS en RIVM. Omdat er vaak te weinig respondenten per wijk of buurt zijn, gebruikt het RIVM een model waarmee de cijfers berekend kunnen worden. Dit zijn zogenaamde kleine-domeinschatters (van de Kassteele et al., 2017).

Verschillende GGD’en hebben voor de Gezondheidsmonitor 2016 de steekproef opgehoogd om wijkcijfers te kunnen presenteren. De cijfers in de kaart hiernaast kunnen afwijken van de door de GGD gepubliceerde cijfers, omdat deze op een andere manier zijn berekend. 

Cijfers op buurtniveau

De getoonde wijkcijfers worden ook hier gepresenteerd. Behalve wijkcijfers worden hier ook buurtcijfers in kaart gebracht. Voor elke gemeente wordt een kaart getoond met cijfers voor alle wijken of voor alle buurten in die gemeente.

Wanneer komen nieuwe cijfers?

Vanaf eind juni 2021 zijn landelijke en regionale cijfers beschikbaar op basis van de Gezondheidsmonitor Volwassen en Ouderen 2020 (zie ook RIVM-Statline). Cijfers op wijk- en buurtniveau zullen in het vierde kwartaal van 2021 worden gepubliceerd.

Vergelijk deze kaart met

Meer informatie

Bronnen en literatuur

Literatuur

  1. van de Kassteele J, Zwakhals L, Breugelmans O, Ameling C, van den Brink C. Estimating the prevalence of 26 health-related indicators at neighbourhood level in the Netherlands using structured additive regression. International Journal of Health Geographics. 2017;(1). Bron | DOI

Contact met psycholoog of psychiater per GGD-regio

Jaarlijks contact met psycholoog of psychiater 2017-2019

Per GGD-regio, 4 jaar en ouder
Jaarlijks contact met psycholoog of psychiater 2017-2019
GGD-regioPercentageSignificantiePercentage (gecorrigeerd voor geslacht en leeftijdSignificantie (gecorrigeerd voor geslacht en leeftijd
GGD Amsterdam12,7Boven (99% zeker)11,9Boven (99% zeker)
GGD Brabant-Zuidoost8Onder (95% zeker)8Onder (95% zeker)
GGD Drenthe8,3Wijkt niet significant af8,9Wijkt niet significant af
GGD Flevoland8,5Wijkt niet significant af7,9Wijkt niet significant af
GGD Fryslân9,2Wijkt niet significant af9,7Wijkt niet significant af
GGD Gelderland-Midden10Wijkt niet significant af10Wijkt niet significant af
GGD Gelderland-Zuid10,9Wijkt niet significant af10,6Wijkt niet significant af
GGD Gooi en Vechtstreek10,2Wijkt niet significant af10,1Wijkt niet significant af
GGD Groningen10,4Wijkt niet significant af9,7Wijkt niet significant af
GGD Haaglanden10Wijkt niet significant af9,7Wijkt niet significant af
GGD Hart voor Brabant8,5Wijkt niet significant af8,5Wijkt niet significant af
GGD Hollands Midden8,6Wijkt niet significant af8,5Wijkt niet significant af
GGD Hollands Noorden9,4Wijkt niet significant af9,9Wijkt niet significant af
GGD IJsselland8,4Wijkt niet significant af7,8Onder (95% zeker)
GGD Kennemerland8Wijkt niet significant af8,2Wijkt niet significant af
GGD Limburg-Noord9,9Wijkt niet significant af10Wijkt niet significant af
GGD Noord- en Oost-Gelderland9,6Wijkt niet significant af9,8Wijkt niet significant af
GGD regio Utrecht10,6Wijkt niet significant af10,4Wijkt niet significant af
GGD Rotterdam-Rijnmond9,3Wijkt niet significant af8,9Wijkt niet significant af
GGD Twente7,9Onder (95% zeker)8Wijkt niet significant af
GGD West-Brabant9,1Wijkt niet significant af9Wijkt niet significant af
GGD Zaanstreek-Waterland11,1Wijkt niet significant af10,7Wijkt niet significant af
GGD Zeeland8,6Wijkt niet significant af9,1Wijkt niet significant af
GGD Zuid-Holland Zuid8,3Wijkt niet significant af8,1Wijkt niet significant af
GGD Zuid-Limburg11,4Wijkt niet significant af11,5Wijkt niet significant af
Nederland9,6Wijkt niet significant af9,5Wijkt niet significant af
View all detail data

Meeste contact met de psycholoog in Amsterdam

In de regio Amsterdam gaan de meeste inwoners (van 4 jaar en ouder) in de periode 2017-2019 naar een psycholoog of psychiater (12,7%). Dit percentage ligt significant boven het Nederlands gemiddelde. In de regio Twente (7,9%) en Hart voor Brabant (8%) zijn significant de minste bezoeken aan een psycholoog of psychiater. Gemiddeld heeft 9,6% van alle inwoners (van 4 jaar en ouder) van Nederland minstens één keer per jaar contact met een psycholoog of psychiater.

Toelichting regionale verschillen

Selecteer een regio in de kaart voor meer informatie over significantie per GGD-regio. Significantie geeft een nadere verklaring van de waarde die we mogen hechten aan de gepresenteerde verschillen. De verschillen zouden onder andere verklaard kunnen worden door regionale variaties in leeftijd en geslacht. Deze gestandaardiseerde cijfers zijn ook via de kaart op te vragen.

Meer informatie

Verantwoording

Definities
  • Definitie van angststoornissen

    Wanneer heftige angstklachten optreden zonder een reële bedreiging is er mogelijk sprake van een angststoornis. Een angststoornis onderscheidt zich van normale gevoelens van angst of vrees als de angst geen reële grond heeft en iemand er sociale problemen door ondervindt. De symptomen zijn in beide gevallen hetzelfde: hartkloppingen, een droge mond, een beklemd gevoel, nerveuze spanning, prikkelbaarheid, rusteloosheid, verhoogde spierspanning of slaap- en concentratieproblemen. 

  • Onderverdeling angststoornissen meestal volgens DSM-IV

    De onderverdeling van angststoornissen wordt meestal weergegeven volgens de DSM-IV. Deze indeling loopt in grote lijnen parallel aan de indeling in de ICD-10. In de ICD-10 vormen angststoornissen echter niet een apart hoofdstuk, maar maken deel uit van het hoofdstuk 'neurotische, stressgerelateerde en somatoforme stoornissen'. 

     

    Onderverdeling van angststoornissen volgens de DSM-IV.

    Type angststoornis

    DSM-IV code

    Paniekstoornis zonder agorafobie

    300.01

    Gegeneraliseerde angststoornis (met inbegrip van overmatige angststoornis in de kinderleeftijd)

    300.02

    Paniekstoornis met agorafobie

    300.21

    Agorafobie zonder paniekstoornis in de voorgeschiedenis

    300.22

    Sociale fobie

    300.23

    Specifieke fobie

    300.29

    Obsessieve-compulsieve stoornis

    300.3

    Posttraumatische stressstoornis

    309.81

    Acute stressstoornis

    308.3

    Angststoornis niet anderzins omschreven

    300.00

Bronverantwoording
  • Huisartsenregistraties angststoornissen

    Voor bepaling van de prevalentie en het aantal nieuwe gevallen van angststoornissen (huidige situatie en trends) zijn gegevens gebruikt van de NIVEL Zorgregistraties eerste lijn. De in de huisartsenregistraties gebruikte ICPC-codes zijn P74 voor angststoornis en P79 voor angstig/angstgevoelens.

  • Angststoornissen in bevolkingsonderzoek NEMESIS

    Op bevolkingsniveau zijn gegevens over het voorkomen van angststoornissen beschikbaar uit het NEMESIS-onderzoek onder 18- tot 65-jarigen (Bijl et al., 1997; Bijl et al., 1997; de Graaf et al., 2010). NEMESIS-1 was gebaseerd op een landelijke steekproef onder 7.076 personen bij wie in 1996 een psychiatrisch interview is afgenomen met behulp van de CIDI (Composite International Diagnostic Interview). Dezelfde respondenten zijn daarna nog tweemaal benaderd voor een follow-upmeting tussen 1997 en 1999.

    NEMESIS-2 is gebaseerd op een landelijke steekproef onder 6.646 personen bij wie tussen 2007 en 2009 een psychiatrisch interview is afgenomen met behulp van de CIDI 3.0. Dezelfde respondenten zijn tussen 2010 en 2012 nogmaals benaderd voor follow-updeelname. De cijfers over het voorkomen van angststoornissen zijn afkomstig uit de eerste meting; de cijfers over incidentie zijn afkomstig uit de tweede meting. Alle cijfers zijn vervolgens door het RIVM omgerekend naar het jaar 2011.

    Bronnen en literatuur

    Bronnen

    1. NEMESIS-2, Netherlands Mental Health Survey and Incidence Study-2. zorggegevens.nl

    Literatuur

    1. Bijl RV, van Zessen G, Ravelli ACJ, de Rijk C, Langendoen Y. Psychiatrische morbiditeit onder volwassenen in Nederland: het NEMESIS-onderzoek. I. Doelstellingen, opzet en methoden. Ned Tijdschr Geneeskd. 1997;141:2448-52. Bron
    2. Bijl RV, van Zessen G, Ravelli ACJ. Psychiatrische morbiditeit onder volwassenen in Nederland: het NEMESIS-onderzoek. II. Prevalentie van psychiatrische stoornissen. Ned Tijdschr Geneeskd. 1997;141:2453-60. Bron
    3. de Graaf R, ten Have MM, van Dorsselaer S. De psychische gezondheid van de Nederlandse bevolking. NEMESIS-2: Opzet en eerste resultaten. Utrecht: Trimbos-instituut; 2010. Bron
  • Angststoornissen in bevolkingsonderzoek LASA

    Het LASA (Longitudinal Aging Study Amsterdam)-onderzoek werd uitgevoerd in 2008/2009 onder 1.601 mensen. 1.286 van de deelnemers aan het onderzoek waren 65 jaar of ouder. Een CIDI is afgenomen als de mensen in 2008 /2009 boven de cut-off scoorden op de screeningslijsten voor angst (HADS-A > 8) of wanneer ze op de baseline meting van LASA een CES-D van 16 of hoger hadden. Bij het berekenen van de prevalenties in de hele groep is de steekproef teruggewogen naar de samenstelling van de bevolking op grond van leeftijd en geslacht in 2011.

    Bronnen en literatuur

    Bronnen

    1. LASA, Longitudinal Aging Study Amsterdam. zorggegevens.nl
  • Kosten van angststoornissen

    De kosten van angststoornissen zijn afkomstig van de Kosten van Ziektenstudie. De voor angststoonissen gebruikte ICD-9-codes zijn 300.0, 300.10-300.15, 300.2-300.3, 300.5, 308 en 309.8. 

  • Gezondheidsmonitor GGD’en, CBS en RIVM

    De ‘Gezondheidsmonitor GGD’en, CBS en RIVM, 2012’ bestaat uit gegevens die in 2012 onder mensen van 19 jaar en ouder zijn verzameld door het CBS en 28 GGD’en. In de ‘Gezondheidsmonitor GGD’en, CBS en RIVM, 2012’ staan na opschoning de gegevens van 387.195 mensen waarvan 376.384 (97,2%) zijn geënquêteerd door de GGD’en en 10.811 (2,8%) door het CBS. Het meest recente jaar is 2012. De ‘Gezondheidsmonitor GGD’en, CBS en RIVM’ verschijnt elke vier jaar; de eerstvolgende bevat dus in 2016 door het CBS en de GGD’en verzamelde gegevens.

    Meer informatie
    Zorggegevens: Gezondheidsmonitor Volwassenen 2012, GGD'en, CBS en RIVM GGD’en, CBS en RIVM

    Bronnen en literatuur

    Bronnen

    1. Gezondheidsmonitor Volwassenen 2012, GGD'en, CBS en RIVM, Gezondheidsmonitor Volwassenen 2012. zorggegevens.nl
Methoden
  • Regionale verschillen: Schattingen per wijk

    Aanleiding
    Vanwege de decentralisaties in het sociaal domein is steeds meer informatie nodig over gezondheid gerelateerde indicatoren op kleinere geografische niveaus. Daarom heeft het RIVM een model ontwikkeld om cijfers te kunnen berekenen op wijk- en buurtniveau op basis van de Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen van GGD’en, CBS en RIVM. Ondanks dat de Gezondheidsmonitor een enorm databestand is, bevat het onvoldoende respondenten om met behulp van weegmethoden cijfers te berekenen voor alle wijken en buurten in Nederland. In 2012 zijn de eerste wijk- en buurtcijfers gepresenteerd. Op basis van de Gezondheidsmonitor 2016 zijn nieuwe cijfers berekend.

    Methode
    In het kader van de Gezondheidsmonitor zijn via vragenlijsten gegevens over gezondheid en leefstijl verzameld over volwassenen van 19 jaar en ouder. De ruim 457.000 deelnemers aan de Gezondheidsmonitor zijn anoniem in een beveiligde omgeving gekoppeld aan registratiebestanden van het CBS. Deze bestanden bevatten informatie over een reeks achtergrondkenmerken, zoals leeftijd, geslacht, herkomst, huishoudsamenstelling, opleidingsniveau, inkomen en woningtype. Er is een statistisch model gebruikt om de gezondheid en leefstijl te relateren aan deze achtergrondkenmerken. Ook wordt informatie uit de naastgelegen gebieden meegenomen. Door middel van deze relatie is het daarna mogelijk om voor alle volwassenen hun verwachte gezondheid en leefstijl te berekenen. De uitkomsten worden vervolgens gemiddeld over de betreffende wijk of buurt.

    Schattingen
    De cijfers op wijk- en buurtniveau moeten met voorzichtigheid worden gebruikt. Met het model wordt de werkelijkheid zo goed mogelijk benaderd, maar de cijfers blijven schattingen van de werkelijkheid. Daarom worden de uitkomsten ook als hele cijfers (dus zonder decimalen) gepresenteerd. 
    De cijfers uit de Gezondheidsmonitor die zijn verkregen met behulp van weegmethoden zijn echter ook een benadering van de werkelijkheid. De weging is nodig vanwege o.a. selectieve non-respons. Net zoals bij de berekeningen van de wijk- en buurtcijfers zijn de weegfactoren van het CBS ook gebaseerd op achtergrondkenmerken van de respondenten. 

    Verschil tussen cijfers
    Verschillende GGD’en hebben voor de Gezondheidsmonitor 2016 de steekproef opgehoogd om voldoende respondenten te hebben om cijfers op wijkniveau te kunnen presenteren. Omdat deze cijfers op een andere manier zijn berekend, kunnen ze afwijken van de cijfers die hier worden gepresenteerd. Niet alleen het onderliggende model is anders, ook het aantal achtergrondkenmerken dat wordt gebruikt verschilt; bij de RIVM schattingen wordt meer informatie over de bevolking gebruikt. Over het algemeen leiden de RIVM schattingen tot kleinere verschillen tussen gebieden dan de cijfers die verkregen zijn door middel van weegmethoden. 

    Let op: de gepresenteerde gemeentecijfers zijn berekend via de weegmethode van het CBS. De gepresenteerde wijk- en buurtcijfers zijn daardoor niet direct vergelijkbaar met deze gemeentecijfers.

    Grote aantallen nodig

    Voor het doen van dit soort schattingen zijn grote aantallen respondenten nodig. Het is dus niet zo dat het ontwikkelde model de Gezondheidsmonitors kan vervangen. Hoe meer respondenten er zijn, hoe minder er geschat hoeft te worden en hoe beter de cijfers zijn.

    Samenwerking
    De cijfers zijn berekend in het kader van het Strategisch Programma RIVM (SPR), een programma voor onderzoek, innovatie en kennisontwikkeling. Een werkgroep van epidemiologen van GGD’en en GGD GHOR NL is er bij betrokken. 

    Meer weten?
    Een uitgebreide toelichting op de gebruikte methode is beschreven in een artikel (van de Kassteele et al., 2017). Voor de cijfers van 2016 zijn enkele aanpassingen gedaan aan het model.

    Voor vragen kunt u contact opnemen met carolien.van.den.brink@rivm.nl.

    Bronnen en literatuur

    Literatuur

    1. van de Kassteele J, Zwakhals L, Breugelmans O, Ameling C, van den Brink C. Estimating the prevalence of 26 health-related indicators at neighbourhood level in the Netherlands using structured additive regression. International Journal of Health Geographics. 2017;(1). Bron | DOI
  • Methoden en technieken

    Standaardisatie

    De omvang en de leeftijdsverdeling van de bevolking verschillen per regio en land. Daarnaast treden in de loop van de tijd veranderingen op in de omvang en leeftijdsverdeling. Om ziekte- en sterftecijfers van verschillende regio’s en landen, of van opeenvolgende jaren met elkaar te kunnen vergelijken, wordt hier rekening mee gehouden. Daarbij worden de cijfers gecorrigeerd voor deze verschillen of veranderingen in de bevolking. Hierbij wordt uitgegaan van de omvang en de leeftijdsverdeling van een gekozen standaardpopulatie. Dit wordt standaardisatie genoemd.

    Indexatie

    Vooral bij de weergave van trends in de tijd zijn de trendcijfers vaak geïndexeerd. Een geïndexeerde trend laat ontwikkelingen in de tijd zien ten opzichte van een gekozen basisjaar. Dit gebeurt door de cijfers van alle jaren weer te geven als percentage van het cijfer in een gekozen basisjaar. Het cijfer in het basisjaar is gelijk gesteld aan 100(%). Indexatie maakt zichtbaar hoe groot de percentuele toe- of afname is ten opzichte van dat basisjaar. Door als basisjaar het eerste jaar in de grafiek te kiezen, kun je snel zien wat de verandering over de hele weergegeven periode is en ook of er grote verschillen zijn voor de onderscheiden groepen (mannen en vrouwen bijvoorbeeld).

    Indexatie kan ook gebruikt worden voor het weergeven van regionale verschillen. Hierbij wordt het landelijke cijfer bijvoorbeeld gelijk gesteld aan 100(%). Een regionaal cijfer boven of onder de 100 duidt erop dat het respectievelijk hoger of lager is dan het landelijke cijfer. Voorafgaand aan indexatie worden de cijfers vaak gecorrigeerd voor verschillen in samenstelling van de populaties.

    Toetsing trends

    Toetsing van de trend heeft plaatsgevonden op ongestandaardiseerde data door middel van een logistische regressie, waarbij is gecorrigeerd is voor leeftijd en geslacht. Daarbij wordt getoetst of er een statistisch significante toe- of afname is met een significantieniveau (p-waarde) van 0,05. Vaak is onderscheid gemaakt naar trends in verschillende subpopulaties: mannen, vrouwen en leeftijdsgroepen. Daarnaast is getoetst of de trend voor mannen en vrouwen statistisch significant verschilt.
    De kans op het vinden van een toevallige significante uitkomst neemt toe met het aantal uitgevoerde toetsen. Om hiervoor te corrigeren is een Benjamini‐Hochberg‐correctie op de p‐waardes uitgevoerd.

  • Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen: hoog risico op een angststoornis of depressie

    Deze indicator is gebaseerd op de Nederlandse versie van de Kessler-10 vragenlijst (K10), een veel gebruikte vragenlijst voor screening van angst en depressie. 

    Iedere vraag heeft 5 antwoordcategorieën: 1 'Altijd'; 2 'Meestal'; 3 'Soms'; 4 'Af en toe'; 5 'Nooit' 9 'onbekend'
    Bij antwoord 1 'altijd' krijg je in dit geval de hoogste score 5, bij antwoord 5 'nooit' krijg je de laagste score 1.
    (Bij 3 of meer items missing, krijgt de indicator de waarde missing. Bij 1 of 2 items missing wordt de waarde geïmputeerd obv de gemiddelde score op dat item)

    De volgende vragen gaan over hoe u zich voelde in de afgelopen 4 weken?

    • Hoe vaak voelde u zich erg vermoeid zonder duidelijke reden?
    • Hoe vaak voelde u zich zenuwachtig?
    • Hoe vaak was u zo zenuwachtig dat u niet tot rust kon komen?
    • Hoe vaak voelde u zich hopeloos?
    • Hoe vaak voelde u zich rusteloos of ongedurig?
    • Hoe vaak voelde u zich zo rusteloos dat u niet meer stil kon zitten?
    • Hoe vaak voelde u zich somber of depressief?
    • Hoe vaak had u het gevoel dat alles veel moeite kostte?
    • Hoe vaak voelde u zich zo somber dat niets hielp om u op te vrolijken?
    • Hoe vaak vond u zichzelf afkeurenswaardig, minderwaardig of waardeloos?

    De antwoorden op de K10 worden samengevat in een score tussen de 10-50.
    10 t/m 15: geen of laag risico
    16 t/m 29: matig risico
    30 t/m 50: hoog risico op een angststoornis of depressie.