Volksgezondheidenzorg.info

Zoekveld

AlcoholgebruikRegionaal & InternationaalRegionaal

Cijfers & Context

Bijna één op de vijf scholieren is binge drinker

Regionaal & Internationaal

Minste overmatige drinkers in Flevoland

Kosten

Kosten-baten alcohol 2,3 tot 2,9 miljard

Preventie & Zorg

Meer ziekenhuisopnamen bij mannen dan vrouwen

Overmatige drinkers per GGD-regio

Overmatige drinkers 2020

Per GGD-regio, 18 jaar en ouder
Overmatige drinkers 2020
NaamBetrouwbaarheidsinterval (95%)
GGD Amsterdam6,4 - 7,4
GGD Brabant-Zuidoost6,2 - 7,0
GGD Drenthe5,8 - 7,3
GGD Flevoland3,6 - 4,9
GGD Fryslân6,8 - 7,9
GGD Gelderland-Midden5,8 - 7,0
GGD Gelderland-Zuid5,7 - 6,6
GGD Gooi en Vechtstreek6,6 - 7,9
GGD Groningen5,7 - 7,1
GGD Haaglanden4,6 - 5,4
GGD Hart voor Brabant5,8 - 6,5
GGD Hollands Midden6,3 - 7,1
GGD Hollands Noorden6,4 - 7,4
GGD IJsselland5,9 - 7,1
GGD Kennemerland6,1 - 7,0
GGD Limburg-Noord5,7 - 6,5
GGD Noord- en Oost-Gelderland5,7 - 6,7
GGD regio Utrecht5,5 - 6,0
GGD Rotterdam-Rijnmond5,1 - 5,8
GGD Twente7,2 - 8,4
GGD West-Brabant5,6 - 6,4
GGD Zaanstreek-Waterland5,6 - 6,6
GGD Zeeland5,3 - 6,2
GGD Zuid-Holland Zuid4,5 - 5,5
GGD Zuid-Limburg5,5 - 6,1
  • De COVID-19 pandemie en de bijbehorende maatregelen hebben mogelijk de gezondheid, leefstijl en het welzijn van de respondenten beïnvloed.
View all detail data

Meeste overmatige drinkers in GGD-regio Twente

Het percentage overmatige drinkers is het hoogst in GGD-regio Twente (7,8%). In GGD-regio Flevoland is het percentage het laagst, namelijk 4,2%. In 2020 is gemiddeld 6,2% van de volwassenen van 18 jaar en ouder in Nederland een overmatige drinker. Je bent een overmatige drinker als je meer dan 14 glazen per week (vrouwen) of 21 glazen per week (mannen) drinkt. Het landelijk gemiddelde dat hier wordt gepresenteerd wijkt af van het landelijk gemiddelde bij het hoofdstuk Cijfers & Context. Dit komt door het gebruik van verschillende bronnen. Meer gegevens over dit onderwerp zijn te vinden door op de kaart te klikken.

Cijfers per gemeente

Vergelijk met andere kaart

Meer informatie

Datum publicatie

09-09-2021

Overmatige drinkers per gemeente

Overmatige drinkers 2020

Per gemeente, 18 jaar en ouder
Overmatige drinkers 2020
NaamPercentage
's-Gravenhage5
's-Hertogenbosch6
Aa en Hunze5
Aalsmeer5
Aalten7
Achtkarspelen8
Alblasserdam5
Albrandswaard4
Alkmaar7
Almelo7
Almere4
Alphen-Chaam9
Alphen aan den Rijn6
Altena5
Amersfoort4
Amstelveen5
Amsterdam7
Apeldoorn6
Appingedam6
Arnhem7
Assen4
Asten9
Baarle-Nassau7
Baarn6
Barendrecht4
Barneveld6
Beek5
Beekdaelen5
Beemster5
Beesel5
Berg en Dal6
Bergeijk7
Bergen (L.)7
Bergen (NH.)8
Bergen op Zoom6
Berkelland10
Bernheze7
Best6
Beuningen6
Beverwijk7
Bladel8
Blaricum8
Bloemendaal9
Bodegraven-Reeuwijk5
Boekel6
Borger-Odoorn6
Borne8
Borsele7
Boxmeer8
Boxtel7
Breda7
Brielle5
Bronckhorst7
Brummen6
Brunssum5
Bunnik6
Bunschoten6
Buren5
Capelle aan den IJssel5
Castricum8
Coevorden7
Cranendonck9
Cuijk5
Culemborg5
Dalfsen7
Dantumadiel6
De Bilt7
De Fryske Marren8
De Ronde Venen8
De Wolden8
Delft7
Delfzijl4
Den Helder6
Deurne7
Deventer5
Diemen6
Dinkelland12
Doesburg6
Doetinchem6
Dongen5
Dordrecht5
Drechterland6
Drimmelen8
Dronten6
Druten5
Duiven7
Echt-Susteren5
Edam-Volendam8
Ede4
Eemnes9
Eersel7
Eijsden-Margraten6
Eindhoven6
Elburg5
Emmen5
Enkhuizen6
Enschede6
Epe6
Ermelo5
Etten-Leur6
Friese Waddeneilanden12
Geertruidenberg4
Geldrop-Mierlo8
Gemert-Bakel8
Gennep5
Gilze en Rijen6
Goeree-Overflakkee5
Goes5
Goirle4
Gooise Meren8
Gorinchem4
Gouda5
Grave7
Groningen8
Gulpen-Wittem7
Haaksbergen7
Haaren8
Haarlem6
Haarlemmermeer6
Halderberge6
Hardenberg8
Harderwijk4
Hardinxveld-Giessendam5
Harlingen8
Hattem5
Heemskerk6
Heemstede8
Heerde8
Heerenveen5
Heerhugowaard5
Heerlen6
Heeze-Leende7
Heiloo7
Hellendoorn9
Hellevoetsluis6
Helmond6
Hendrik-Ido-Ambacht4
Hengelo8
Het Hogeland7
Heumen8
Heusden4
Hillegom7
Hilvarenbeek9
Hilversum6
Hoeksche Waard5
Hof van Twente10
Hollands Kroon6
Hoogeveen8
Hoorn6
Horst aan de Maas7
Houten4
Huizen7
Hulst5
IJsselstein6
Kaag en Braassem9
Kampen6
Kapelle3
Katwijk9
Kerkrade5
Koggenland9
Krimpen aan den IJssel5
Krimpenerwaard6
Laarbeek8
Landerd7
Landgraaf5
Landsmeer8
Langedijk6
Lansingerland7
Laren11
Leeuwarden8
Leiden7
Leiderdorp7
Leidschendam-Voorburg6
Lelystad4
Leudal6
Leusden6
Lingewaard6
Lisse9
Lochem6
Loon op Zand8
Lopik5
Loppersum8
Losser9
Maasdriel5
Maasgouw6
Maassluis6
Maastricht8
Medemblik9
Meerssen5
Meierijstad7
Meppel9
Middelburg6
Midden-Delfland6
Midden-Drenthe9
Midden-Groningen5
Mill en Sint Hubert6
Moerdijk7
Molenlanden7
Montferland5
Montfoort7
Mook en Middelaar7
Neder-Betuwe4
Nederweert5
Nieuwegein5
Nieuwkoop7
Nijkerk8
Nijmegen8
Nissewaard5
Noardeast-Fryslân6
Noord-Beveland6
Noordenveld8
Noordoostpolder4
Noordwijk9
Nuenen, Gerwen en Nederwetten6
Nunspeet6
Oegstgeest6
Oirschot10
Oisterwijk8
Oldambt6
Oldebroek5
Oldenzaal6
Olst-Wijhe8
Ommen7
Oost Gelre10
Oosterhout5
Ooststellingwerf7
Oostzaan7
Opmeer10
Opsterland6
Oss7
Oude IJsselstreek7
Ouder-Amstel7
Oudewater6
Overbetuwe6
Papendrecht4
Peel en Maas8
Pekela4
Pijnacker-Nootdorp5
Purmerend5
Putten6
Raalte8
Reimerswaal6
Renkum6
Renswoude6
Reusel-De Mierden7
Rheden6
Rhenen5
Ridderkerk6
Rijssen-Holten10
Rijswijk4
Roerdalen7
Roermond6
Roosendaal5
Rotterdam6
Rozendaal10
Rucphen6
Schagen8
Scherpenzeel7
Schiedam5
Schouwen-Duiveland6
Simpelveld4
Sint-Michielsgestel6
Sint Anthonis7
Sittard-Geleen5
Sliedrecht4
Sluis7
Smallingerland7
Soest7
Someren7
Son en Breugel5
Stadskanaal6
Staphorst7
Stede Broec6
Steenbergen6
Steenwijkerland8
Stein5
Stichtse Vecht7
Súdwest-Fryslân8
Terneuzen7
Texel7
Teylingen7
Tholen5
Tiel5
Tilburg6
Tubbergen13
Twenterand7
Tynaarlo7
Tytsjerksteradiel6
Uden7
Uitgeest6
Uithoorn7
Urk7
Utrecht7
Utrechtse Heuvelrug5
Vaals4
Valkenburg aan de Geul7
Valkenswaard7
Veendam4
Veenendaal4
Veere7
Veldhoven6
Velsen7
Venlo6
Venray5
Vijfheerenlanden4
Vlaardingen5
Vlissingen4
Voerendaal5
Voorschoten6
Voorst8
Vught6
Waadhoeke8
Waalre6
Waalwijk5
Waddinxveen5
Wageningen7
Wassenaar8
Waterland7
Weert6
Weesp6
West Betuwe5
West Maas en Waal5
Westerkwartier5
Westerveld8
Westervoort6
Westerwolde4
Westland5
Weststellingwerf8
Westvoorne6
Wierden6
Wijchen5
Wijdemeren10
Wijk bij Duurstede8
Winterswijk6
Woensdrecht5
Woerden5
Wormerland7
Woudenberg4
Zaanstad6
Zaltbommel7
Zandvoort10
Zeewolde6
Zeist6
Zevenaar8
Zoetermeer4
Zoeterwoude6
Zuidplas6
Zundert9
Zutphen5
Zwartewaterland8
Zwijndrecht6
Zwolle6
  • De COVID-19 pandemie en de bijbehorende maatregelen hebben mogelijk de gezondheid, leefstijl en het welzijn van de respondenten beïnvloed.
View all detail data

Overmatige drinkers per gemeente

In 2020 is gemiddeld 6,2% van de volwassenen van 18 jaar en ouder in Nederland een overmatige drinker. Per gemeente varieert het percentage van 3 tot 13%. Je bent een overmatige drinker als je meer dan 14 glazen per week (vrouwen) of 21 glazen per week (mannen) drinkt. Het landelijk gemiddelde dat hier wordt gepresenteerd wijkt af van het landelijk gemiddelde bij het hoofdstuk Cijfers & Context. Dit komt door het gebruik van verschillende bronnen. Meer gegevens over dit onderwerp zijn te vinden door op de kaart te klikken.

Cijfers per regio

Vergelijk met andere kaart

Meer informatie

Datum publicatie

09-09-2021

Alcoholgebruik volgens richtlijn per GGD-regio

Drinkers volgens richtlijn 2020

Per GGD-regio, 18 jaar en ouder
Drinkers volgens richtlijn 2020
NaamPercentage
GGD Amsterdam41,0
GGD Brabant-Zuidoost39,8
GGD Drenthe43,2
GGD Flevoland52,6
GGD Fryslân41,4
GGD Gelderland-Midden43,8
GGD Gelderland-Zuid41,6
GGD Gooi en Vechtstreek39,2
GGD Groningen42,9
GGD Haaglanden48,1
GGD Hart voor Brabant39,8
GGD Hollands Midden42,7
GGD Hollands Noorden39,6
GGD IJsselland40,7
GGD Kennemerland39,9
GGD Limburg-Noord41,7
GGD Noord- en Oost-Gelderland43,4
GGD regio Utrecht42,3
GGD Rotterdam-Rijnmond50,0
GGD Twente40,3
GGD West-Brabant42,5
GGD Zaanstreek-Waterland42,5
GGD Zeeland48,6
GGD Zuid-Holland Zuid50,1
GGD Zuid-Limburg44,9
  • De COVID-19 pandemie en de bijbehorende maatregelen hebben mogelijk de gezondheid, leefstijl en het welzijn van de respondenten beïnvloed.
  • Het percentage drinkers dat niet drinkt of maximaal 1 glas per dag (richtlijn gezonde voeding (2015))
View all detail data

Meeste drinkers volgens de richtlijn in GGD-regio Flevoland

Het percentage drinkers dat niet drinkt of maximaal 1 glas per dag (richtlijn gezonde voeding (2015)) is het hoogst in Flevoland (52,6%). In de GGD-regio's Kennemerland, Brabant-Zuidoost, Hart voor Brabant, Hollands Noorden en Gooi- en Vechtstreek wordt het minst vaak volgens de richtlijn gedronken (minder dan 40,3%). In 2020 wordt gemiddeld door 43,4% van de volwassenen van 18 jaar en ouder in Nederland volgens de richtlijn gedronken. Het landelijk gemiddelde dat hier wordt gepresenteerd wijkt af van het landelijk gemiddelde bij het hoofdstuk Cijfers & Context. Dit komt door het gebruik van verschillende bronnen. Meer gegevens over dit onderwerp zijn te vinden door op de kaart te klikken.

Cijfers per gemeente

Vergelijk met andere kaart

Meer informatie

Datum publicatie

09-09-2021

Alcoholgebruik volgens richtlijn per gemeente

Drinkers volgens richtlijn 2020

Per gemeente, 18 jaar en ouder
Drinkers volgens richtlijn 2020
NaamPercentage
's-Gravenhage51
's-Hertogenbosch39
Aa en Hunze41
Aalsmeer40
Aalten41
Achtkarspelen40
Alblasserdam56
Albrandswaard45
Alkmaar41
Almelo46
Almere54
Alphen-Chaam36
Alphen aan den Rijn44
Altena50
Amersfoort43
Amstelveen46
Amsterdam41
Apeldoorn47
Appingedam53
Arnhem43
Assen49
Asten36
Baarle-Nassau41
Baarn43
Barendrecht50
Barneveld47
Beek45
Beekdaelen44
Beemster38
Beesel47
Berg en Dal39
Bergeijk36
Bergen (L.)40
Bergen (NH.)37
Bergen op Zoom44
Berkelland36
Bernheze38
Best39
Beuningen37
Beverwijk42
Bladel35
Blaricum39
Bloemendaal31
Bodegraven-Reeuwijk44
Boekel34
Borger-Odoorn48
Borne38
Borsele50
Boxmeer37
Boxtel39
Breda39
Brielle41
Bronckhorst39
Brummen43
Brunssum49
Bunnik45
Bunschoten37
Buren47
Capelle aan den IJssel52
Castricum36
Coevorden38
Cranendonck38
Cuijk41
Culemborg47
Dalfsen38
Dantumadiel42
De Bilt43
De Fryske Marren39
De Ronde Venen39
De Wolden36
Delft42
Delfzijl48
Den Helder45
Deurne36
Deventer42
Diemen44
Dinkelland31
Doesburg42
Doetinchem41
Dongen39
Dordrecht52
Drechterland36
Drimmelen35
Dronten45
Druten42
Duiven40
Echt-Susteren47
Edam-Volendam30
Ede50
Eemnes33
Eersel39
Eijsden-Margraten38
Eindhoven42
Elburg49
Emmen43
Enkhuizen41
Enschede44
Epe44
Ermelo48
Etten-Leur43
Friese Waddeneilanden36
Geertruidenberg40
Geldrop-Mierlo40
Gemert-Bakel32
Gennep46
Gilze en Rijen43
Goeree-Overflakkee52
Goes52
Goirle38
Gooise Meren36
Gorinchem52
Gouda50
Grave40
Groningen36
Gulpen-Wittem42
Haaksbergen36
Haaren35
Haarlem38
Haarlemmermeer44
Halderberge49
Hardenberg39
Harderwijk49
Hardinxveld-Giessendam55
Harlingen42
Hattem38
Heemskerk40
Heemstede33
Heerde46
Heerenveen44
Heerhugowaard43
Heerlen51
Heeze-Leende36
Heiloo41
Hellendoorn38
Hellevoetsluis48
Helmond46
Hendrik-Ido-Ambacht53
Hengelo43
Het Hogeland44
Heumen39
Heusden39
Hillegom38
Hilvarenbeek33
Hilversum40
Hoeksche Waard47
Hof van Twente35
Hollands Kroon40
Hoogeveen46
Hoorn42
Horst aan de Maas37
Houten46
Huizen43
Hulst41
IJsselstein41
Kaag en Braassem36
Kampen48
Kapelle51
Katwijk42
Kerkrade50
Koggenland31
Krimpen aan den IJssel55
Krimpenerwaard47
Laarbeek34
Landerd36
Landgraaf48
Landsmeer40
Langedijk38
Lansingerland42
Laren29
Leeuwarden42
Leiden39
Leiderdorp44
Leidschendam-Voorburg47
Lelystad55
Leudal41
Leusden42
Lingewaard37
Lisse40
Lochem44
Loon op Zand39
Lopik41
Loppersum48
Losser33
Maasdriel35
Maasgouw44
Maassluis46
Maastricht39
Medemblik38
Meerssen42
Meierijstad37
Meppel39
Middelburg47
Midden-Delfland39
Midden-Drenthe43
Midden-Groningen46
Mill en Sint Hubert41
Moerdijk41
Molenlanden46
Montferland41
Montfoort40
Mook en Middelaar46
Neder-Betuwe53
Nederweert39
Nieuwegein48
Nieuwkoop40
Nijkerk42
Nijmegen38
Nissewaard51
Noardeast-Fryslân43
Noord-Beveland49
Noordenveld44
Noordoostpolder47
Noordwijk35
Nuenen, Gerwen en Nederwetten37
Nunspeet49
Oegstgeest42
Oirschot32
Oisterwijk34
Oldambt50
Oldebroek47
Oldenzaal33
Olst-Wijhe39
Ommen39
Oost Gelre31
Oosterhout42
Ooststellingwerf44
Oostzaan39
Opmeer35
Opsterland40
Oss44
Oude IJsselstreek40
Ouder-Amstel37
Oudewater40
Overbetuwe41
Papendrecht50
Peel en Maas36
Pekela54
Pijnacker-Nootdorp44
Purmerend44
Putten45
Raalte38
Reimerswaal54
Renkum45
Renswoude46
Reusel-De Mierden36
Rheden42
Rhenen49
Ridderkerk54
Rijssen-Holten42
Rijswijk51
Roerdalen45
Roermond43
Roosendaal47
Rotterdam50
Rozendaal34
Rucphen44
Schagen36
Scherpenzeel47
Schiedam53
Schouwen-Duiveland48
Simpelveld48
Sint-Michielsgestel36
Sint Anthonis38
Sittard-Geleen47
Sliedrecht50
Sluis46
Smallingerland42
Soest42
Someren34
Son en Breugel40
Stadskanaal52
Staphorst45
Stede Broec39
Steenbergen45
Steenwijkerland42
Stein45
Stichtse Vecht40
Súdwest-Fryslân39
Terneuzen48
Texel44
Teylingen40
Tholen53
Tiel51
Tilburg42
Tubbergen30
Twenterand42
Tynaarlo41
Tytsjerksteradiel42
Uden38
Uitgeest32
Uithoorn40
Urk54
Utrecht38
Utrechtse Heuvelrug46
Vaals43
Valkenburg aan de Geul41
Valkenswaard39
Veendam51
Veenendaal53
Veere46
Veldhoven42
Velsen40
Venlo41
Venray40
Vijfheerenlanden50
Vlaardingen50
Vlissingen51
Voerendaal43
Voorschoten39
Voorst40
Vught37
Waadhoeke41
Waalre42
Waalwijk47
Waddinxveen50
Wageningen42
Wassenaar42
Waterland37
Weert44
Weesp42
West Betuwe45
West Maas en Waal40
Westerkwartier45
Westerveld43
Westervoort47
Westerwolde48
Westland38
Weststellingwerf43
Westvoorne46
Wierden39
Wijchen41
Wijdemeren40
Wijk bij Duurstede39
Winterswijk39
Woensdrecht46
Woerden43
Wormerland38
Woudenberg49
Zaanstad46
Zaltbommel45
Zandvoort40
Zeewolde49
Zeist46
Zevenaar42
Zoetermeer53
Zoeterwoude41
Zuidplas50
Zundert37
Zutphen47
Zwartewaterland43
Zwijndrecht49
Zwolle38
  • De COVID-19 pandemie en de bijbehorende maatregelen hebben mogelijk de gezondheid, leefstijl en het welzijn van de respondenten beïnvloed.
  • Het percentage drinkers dat niet drinkt of maximaal 1 glas per dag (richtlijn gezonde voeding (2015))
View all detail data

Drinkers volgens de richtlijn per gemeente

In 2020 wordt gemiddeld door 43,4% van de volwassenen van 18 jaar en ouder in Nederland volgens de richtlijn (drinkt niet of maximaal 1 glas per dag (richtlijn gezonde voeding (2015)) gedronken. Per gemeente varieert het percentage van 29 tot 56%. Het landelijk gemiddelde dat hier wordt gepresenteerd wijkt af van het landelijk gemiddelde bij het hoofdstuk Cijfers & Context. Dit komt door het gebruik van verschillende bronnen. Meer gegevens over dit onderwerp zijn te vinden door op de kaart te klikken.

Cijfers per regio

Vergelijk met andere kaart

Meer informatie

Datum publicatie

09-09-2021

Alcoholgebruik volgens richtlijn per wijk

Alcoholgebruik volgens richtlijn 2016

Per wijk*, personen van 19 jaar en ouder
Alcoholgebruik volgens richtlijn 2016
GemeenteAlcoholrichtlijn (%)
's-Gravenhage 
's-Hertogenbosch 
Aa en Hunze 
Aalburg 
Aalsmeer 
Aalten 
Achtkarspelen 
Alblasserdam 
Albrandswaard 
Alkmaar 
Almelo 
Almere 
Alphen-Chaam 
Alphen aan den Rijn 
Ameland 
Amersfoort 
Amstelveen 
Amsterdam 
Apeldoorn 
Appingedam 
Arnhem 
Assen 
Asten 
Baarle-Nassau 
Baarn 
Barendrecht 
Barneveld 
Bedum 
Beek 
Beemster 
Beesel 
Bellingwedde 
Berg en Dal 
Bergeijk 
Bergen (L.) 
Bergen (NH.) 
Bergen op Zoom 
Berkelland 
Bernheze 
Best 
Beuningen 
Beverwijk 
Binnenmaas 
Bladel 
Blaricum 
Bloemendaal 
Bodegraven-Reeuwijk 
Boekel 
Borger-Odoorn 
Borne 
Borsele 
Boxmeer 
Boxtel 
Breda 
Brielle 
Bronckhorst 
Brummen 
Brunssum 
Bunnik 
Bunschoten 
Buren 
Capelle aan den IJssel 
Castricum 
Coevorden 
Cranendonck 
Cromstrijen 
Cuijk 
Culemborg 
Dalfsen 
Dantumadiel 
De Bilt 
De Fryske Marren 
De Marne 
De Ronde Venen 
De Wolden 
Delft 
Delfzijl 
Den Helder 
Deurne 
Deventer 
Diemen 
Dinkelland 
Doesburg 
Doetinchem 
Dongen 
Dongeradeel 
Dordrecht 
Drechterland 
Drimmelen 
Dronten 
Druten 
Duiven 
Echt-Susteren 
Edam-Volendam 
Ede 
Eemnes 
Eemsmond 
Eersel 
Eijsden-Margraten 
Eindhoven 
Elburg 
Emmen 
Enkhuizen 
Enschede 
Epe 
Ermelo 
Etten-Leur 
Ferwerderadiel 
Franekeradeel 
Geertruidenberg 
Geldermalsen 
Geldrop-Mierlo 
Gemert-Bakel 
Gennep 
Giessenlanden 
Gilze en Rijen 
Goeree-Overflakkee 
Goes 
Goirle 
Gooise Meren 
Gorinchem 
Gouda 
Grave 
Groningen 
Grootegast 
Gulpen-Wittem 
Haaksbergen 
Haaren 
Haarlem 
Haarlemmerliede en Spaarnwoude 
Haarlemmermeer 
Halderberge 
Hardenberg 
Harderwijk 
Hardinxveld-Giessendam 
Haren 
Harlingen 
Hattem 
Heemskerk 
Heemstede 
Heerde 
Heerenveen 
Heerhugowaard 
Heerlen 
Heeze-Leende 
Heiloo 
Hellendoorn 
Hellevoetsluis 
Helmond 
Hendrik-Ido-Ambacht 
Hengelo 
het Bildt 
Heumen 
Heusden 
Hillegom 
Hilvarenbeek 
Hilversum 
Hof van Twente 
Hollands Kroon 
Hoogeveen 
Hoogezand-Sappemeer 
Hoorn 
Horst aan de Maas 
Houten 
Huizen 
Hulst 
IJsselstein 
Kaag en Braassem 
Kampen 
Kapelle 
Katwijk 
Kerkrade 
Koggenland 
Kollumerland en Nieuwkruisland 
Korendijk 
Krimpen aan den IJssel 
Krimpenerwaard 
Laarbeek 
Landerd 
Landgraaf 
Landsmeer 
Langedijk 
Lansingerland 
Laren 
Leek 
Leerdam 
Leeuwarden 
Leeuwarderadeel 
Leiden 
Leiderdorp 
Leidschendam-Voorburg 
Lelystad 
Leudal 
Leusden 
Lingewaal 
Lingewaard 
Lisse 
Littenseradiel 
Lochem 
Loon op Zand 
Lopik 
Loppersum 
Losser 
Maasdriel 
Maasgouw 
Maassluis 
Maastricht 
Marum 
Medemblik 
Meerssen 
Menameradiel 
Menterwolde 
Meppel 
Middelburg 
Midden-Delfland 
Midden-Drenthe 
Mill en Sint Hubert 
Moerdijk 
Molenwaard 
Montferland 
Montfoort 
Mook en Middelaar 
Neder-Betuwe 
Nederweert 
Neerijnen 
Nieuwegein 
Nieuwkoop 
Nijkerk 
Nijmegen 
Nissewaard 
Noord-Beveland 
Noordenveld 
Noordoostpolder 
Noordwijk 
Noordwijkerhout 
Nuenen, Gerwen en Nederwetten 
Nunspeet 
Nuth 
Oegstgeest 
Oirschot 
Oisterwijk 
Oldambt 
Oldebroek 
Oldenzaal 
Olst-Wijhe 
Ommen 
Onderbanken 
Oost Gelre 
Oosterhout 
Ooststellingwerf 
Oostzaan 
Opmeer 
Opsterland 
Oss 
Oud-Beijerland 
Oude IJsselstreek 
Ouder-Amstel 
Oudewater 
Overbetuwe 
Papendrecht 
Peel en Maas 
Pekela 
Pijnacker-Nootdorp 
Purmerend 
Putten 
Raalte 
Reimerswaal 
Renkum 
Renswoude 
Reusel-De Mierden 
Rheden 
Rhenen 
Ridderkerk 
Rijnwaarden 
Rijssen-Holten 
Rijswijk 
Roerdalen 
Roermond 
Roosendaal 
Rotterdam 
Rozendaal 
Rucphen 
Schagen 
Scherpenzeel 
Schiedam 
Schiermonnikoog 
Schijndel 
Schinnen 
Schouwen-Duiveland 
Simpelveld 
Sint-Michielsgestel 
Sint-Oedenrode 
Sint Anthonis 
Sittard-Geleen 
Sliedrecht 
Slochteren 
Sluis 
Smallingerland 
Soest 
Someren 
Son en Breugel 
Stadskanaal 
Staphorst 
Stede Broec 
Steenbergen 
Steenwijkerland 
Stein 
Stichtse Vecht 
Strijen 
Súdwest-Fryslân 
Ten Boer 
Terneuzen 
Terschelling 
Texel 
Teylingen 
Tholen 
Tiel 
Tilburg 
Tubbergen 
Twenterand 
Tynaarlo 
Tytsjerksteradiel 
Uden 
Uitgeest 
Uithoorn 
Urk 
Utrecht 
Utrechtse Heuvelrug 
Vaals 
Valkenburg aan de Geul 
Valkenswaard 
Veendam 
Veenendaal 
Veere 
Veghel 
Veldhoven 
Velsen 
Venlo 
Venray 
Vianen 
Vlaardingen 
Vlagtwedde 
Vlieland 
Vlissingen 
Voerendaal 
Voorschoten 
Voorst 
Vught 
Waalre 
Waalwijk 
Waddinxveen 
Wageningen 
Wassenaar 
Waterland 
Weert 
Weesp 
Werkendam 
West Maas en Waal 
Westerveld 
Westervoort 
Westland 
Weststellingwerf 
Westvoorne 
Wierden 
Wijchen 
Wijdemeren 
Wijk bij Duurstede 
Winsum 
Winterswijk 
Woensdrecht 
Woerden 
Wormerland 
Woudenberg 
Woudrichem 
Zaanstad 
Zaltbommel 
Zandvoort 
Zederik 
Zeewolde 
Zeist 
Zevenaar 
Zoetermeer 
Zoeterwoude 
Zuidhorn 
Zuidplas 
Zundert 
Zutphen 
Zwartewaterland 
Zwijndrecht 
Zwolle 

*Deze wijkcijfers kunnen afwijken van door de GGD of gemeente gepubliceerde enquêtecijfers. Klik hier voor een overzicht van de regio's met eigen cijfers op wijkniveau.

Deze cijfers kunnen afwijken van door de GGD of gemeente gepubliceerde enquêtecijfers. Klik hier voor een overzicht van de regio's met eigen cijfers op wijkniveau.

View all detail data

Alcoholgebruik volgens richtlijn per wijk

De kaart presenteert cijfers over alcoholgebruik volgens richtlijn. Dit is het percentage personen van 19 jaar en ouder dat geen of maximaal een glas alcohol per dag drinkt.

Het RIVM heeft cijfers over gezondheid en leefstijl berekend voor alle wijken en buurten in Nederland op basis van ruim 457.000 respondenten van de Gezondheidsmonitor volwassenen 2016 van GGD’en, CBS en RIVM. Omdat er vaak te weinig respondenten per wijk of buurt zijn, gebruikt het RIVM een model waarmee de cijfers berekend kunnen worden. Dit zijn zogenaamde kleine-domeinschatters (van de Kassteele et al., 2017).

Verschillende GGD’en hebben voor de Gezondheidsmonitor 2016 de steekproef opgehoogd om wijkcijfers te kunnen presenteren. De cijfers in de kaart hiernaast kunnen afwijken van de door de GGD gepubliceerde cijfers, omdat deze op een andere manier zijn berekend. 

Cijfers op buurtniveau

De getoonde wijkcijfers worden ook hier gepresenteerd. Behalve wijkcijfers worden hier ook buurtcijfers in kaart gebracht. Voor elke gemeente wordt een kaart getoond met cijfers voor alle wijken of voor alle buurten in die gemeente.   

Wanneer komen nieuwe cijfers?

Vanaf eind juni 2021 zijn landelijke en regionale cijfers beschikbaar op basis van de Gezondheidsmonitor Volwassen en Ouderen 2020 (zie ook RIVM-Statline). Cijfers op wijk- en buurtniveau zullen in het vierde kwartaal van 2021 worden gepubliceerd.

Vergelijk deze kaart met

Meer informatie

Bronnen en literatuur

Literatuur

  1. van de Kassteele J, Zwakhals L, Breugelmans O, Ameling C, van den Brink C. Estimating the prevalence of 26 health-related indicators at neighbourhood level in the Netherlands using structured additive regression. International Journal of Health Geographics. 2017;(1). Bron | DOI

Alcoholgebruik middelbare scholieren (klas 2 en 4) per GGD-regio

Alcoholgebruik 2019

Per GGD-regio, middelbare scholieren (klas 2 en klas 4)
Alcoholgebruik 2019
GGD-regioPercentage
DGJ Zuid-Holland Zuid53,5
GGD Amsterdam35,3
GGD Brabant-Zuidoost53,0
GGD Drenthe57,2
GGD Flevoland46,8
GGD Fryslan63,1
GGD Gelderland Zuid52,4
GGD Gooi en Vechtstreek49,8
GGD Groningen64,2
GGD Haaglanden42,4
GGD Hart voor Brabant58,3
GGD Hollands Midden46,5
GGD Hollands Noorden63,3
GGD IJsselland53,1
GGD Kennemerland53,0
GGD Limburg-Noord51,9
GGD Noord-en Oost-Gelderland51,0
GGD regio Utrecht43,9
GGD Rotterdam-Rijnmond48,1
GGD Twente55,2
GGD West-Brabant57,9
GGD Zaanstreek-Waterland40,6
GGD Zeeland60,7
GGD Zuid-Limburg56,8
VG Gelderland-Midden52,9
View all detail data

Alcoholgebruik naar regio

In Nederland heeft 51,7% van de jongeren ooit een paar slokjes of heel glas of meer gedronken. Per regio varieert het percentage van 35,3 tot 64,2%. Van de jongeren heeft 18,4% in de afgelopen vier weken vijf of meer drankjes bij één gelegenheid gedronken (binge drinken). Percentage jongeren dat ooit dronken of aangeschoten is geweest, is 24,0%. Meer gegevens over dit onderwerp zijn te vinden door op de kaart te klikken.

Alcoholgebruik naar gemeente

In 19 GGD-regio’s waren voldoende tweede- en vierdeklassers uitgenodigd, zodat in die regio’s voor gemeenten (op 14 gemeenten na) ook prevalentiecijfers beschikbaar zijn. Zes regio’s (Amsterdam, Brabant-Zuidoost, Fryslân, Gelderland-Midden, Haaglanden en Hart voor Brabant) namen deel op regionaal niveau waardoor in deze regio’s geen gemeentecijfers beschikbaar zijn.

Gezondheidsmonitor Jeugd

De Gezondheidsmonitor Jeugd geeft inzicht in de leefstijl en het welzijn van middelbare scholieren. Alle 25 GGD'en in Nederland namen eind 2019 digitale vragenlijsten af bij tweede- en vierde-klassers van het voortgezet onderwijs. Meer dan 170.000 leerlingen beantwoordden vragen over hun gezondheid, geluk, psychosociaal welzijn, gebruik van sociale media, gamen, pesten, bewegen, suikerhoudende dranken, roken en drinken. Het onderzoek werd voor de tweede keer landelijk geharmoniseerd uitgevoerd (eerste keer was 2015).

Meer informatie

Datum publicatie

15-10-2020

Binge drinken middelbare scholieren (klas 2 en 4) per GGD-regio

Binge drinken 2019

Per GGD-regio, middelbare scholieren (klas 2 en klas 4)
Binge drinken 2019
GGD-regioPercentage
DGJ Zuid-Holland Zuid15,0
GGD Amsterdam 9,6
GGD Brabant-Zuidoost15,8
GGD Drenthe22,8
GGD Flevoland11,5
GGD Fryslan25,6
GGD Gelderland Zuid20,8
GGD Gooi en Vechtstreek20,1
GGD Groningen21,8
GGD Haaglanden10,7
GGD Hart voor Brabant23,1
GGD Hollands Midden16,6
GGD Hollands Noorden22,9
GGD IJsselland19,9
GGD Kennemerland17,1
GGD Limburg-Noord22,9
GGD Noord-en Oost-Gelderland22,9
GGD regio Utrecht15,0
GGD Rotterdam-Rijnmond13,4
GGD Twente26,0
GGD West-Brabant23,7
GGD Zaanstreek-Waterland12,7
GGD Zeeland22,3
GGD Zuid-Limburg20,3
VG Gelderland-Midden17,2
View all detail data

Binge drinken naar regio

Van de jongeren heeft 18,4% in de afgelopen vier weken vijf of meer drankjes bij één gelegenheid gedronken (binge drinken). Per regio varieert het percentage van 9,6 tot 26,0%. Percentage jongeren dat ooit dronken of aangeschoten is geweest, is 24,0%. Van de jongeren heeft 51,7% van de jongeren ooit een paar slokjes of heel glas of meer gedronken. Meer gegevens over dit onderwerp zijn te vinden door op de kaart te klikken.

Binge drinken naar gemeente

In 19 GGD-regio’s waren voldoende tweede- en vierdeklassers uitgenodigd, zodat in die regio’s voor gemeenten (op 14 gemeenten na) ook prevalentiecijfers beschikbaar zijn. Zes regio’s (Amsterdam, Brabant-Zuidoost, Fryslân, Gelderland-Midden, Haaglanden en Hart voor Brabant) namen deel op regionaal niveau waardoor in deze regio’s geen gemeentecijfers beschikbaar zijn.

Gezondheidsmonitor Jeugd

De Gezondheidsmonitor Jeugd geeft inzicht in de leefstijl en het welzijn van middelbare scholieren. Alle 25 GGD'en in Nederland namen eind 2019 digitale vragenlijsten af bij tweede- en vierde-klassers van het voortgezet onderwijs. Meer dan 170.000 leerlingen beantwoordden vragen over hun gezondheid, geluk, psychosociaal welzijn, gebruik van sociale media, gamen, pesten, bewegen, suikerhoudende dranken, roken en drinken. Het onderzoek werd voor de tweede keer landelijk geharmoniseerd uitgevoerd (eerste keer was 2015).

Meer informatie

Datum publicatie

15-10-2020

Verantwoording

Definities
  • Overmatige drinkers

    Onder overmatige drinkers wordt verstaan: personen die meer dan 14 glazen per week (voor vrouwen) en 21 (voor mannen) glazen alcohol drinken.

  • Zware drinkers

    Onder zware drinkers wordt verstaan: personen die minstens  één keer per week ten minste vier (voor vrouwen) en zes (voor mannen) glazen alcohol op één dag drinken.

  • Binge drinken

    Binge drinken wil zeggen het drinken van vijf glazen alcohol of meer tijdens één enkele gelegenheid.

  • Problematisch alcoholgebruik

    Onder problematisch alcoholgebruik wordt  verstaan:

    • Al het alcoholgebruik door jongeren onder de 18 jaar;
    • Al het alcoholgebruik door zwangere vrouwen;
    • Overmatig drinken;
    • Zwaar drinken;
    • Regelmatig binge drinken (d.w.z. minstens vijf glazen bij één gelegenheid minstens één keer per maand);
    • Een drinkpatroon dat leidt tot lichamelijke klachten en/of psychische of sociale problemen en dat een adequate aanpak van bestaande problemen verhindert.
  • Dronkenschap (ESPAD)

    De grafiek "Dronkenschap onder jongeren" gaat over het percentage jongeren dat zegt de afgelopen 30 dagen minimaal één keer dronken te zijn geweest.

    De onderliggende vraag in de vragenlijst is: "On how many occasions (if any) have you been intoxicated from drinking alcoholic beverages, for example staggered when walking, not being able to speak properly, throwing up or not remembering what happened?”

    Vrij vertaald: "Bij hoeveel gelegenheden (als die er waren) was je zodanig dronken door het drinken van alcohol, dat je bijvoorbeeld zwalkend liep, niet in staat was om normaal te praten, dat je moest overgeven of dat je je niet kon herinneren wat er was gebeurd?"

  • Alcoholgerelateerde ICD-10 codes

    ICD-10 Beschrijving
    F10 Psychische stoornissen en gedragsstoornissen door het gebruik van alcohol
    G31.2 Degeneratie van zenuwstelsel door alcoholgebruik
    G62.1 Alcoholische polyneuropathie
    I42.6 Alcoholische cardiomyopathie
    K29.2 Alcoholische gastritis
    K70.0 Alcoholische vetlever
    K70.1 Alcoholische hepatitis
    K70.2 Alcoholische leverfibrose en leversclerose
    K70.3 Alcoholische levercirrose
    K70.4 Alcoholische leverinsufficiëntie
    K70.9 Alcoholische leverziekten, ongespecificeerd
    K86.0 Alcoholische pancreasontsteking
    Q86.0 Foetaal-alcoholsyndroom (dysmorfisch)
    T51.0 Toxisch gevolg van ethanol
    T51.1 Toxisch gevolg van methanol
    X45 Onopzettelijke vergiftiging door en blootstelling aan alcohol
    X65 Opzettelijke auto-intoxicatie door en opzettelijke blootstelling aan alcohol
    Y15 Vergiftiging door en blootstelling aan alcohol - opzet niet bepaald

     

Bronverantwoording
  • Bronnen bij de cijfers over Alcoholgebruik

    Bron Indicator in VZinfo Gepresenteerde populatie VZinfo Meer informatie
    Leefstijlmonitor (LSM)/Gezondheidsenquête Overmatige drinkers, drinken volgens de richtlijn, zwaar drinken Nederlandse bevolking vanaf 18 jaar  LSMGezondheidsenquête
    Leefstijlmonitor (LSM)/ Peilstationsonderzoek Scholieren Ooit gedronken, afgelopen maand gedronken, binge drinken afgelopen maand Nederlandse scholieren van 12 t/m 16 jaar LSMPeilstationsonderzoek Scholieren Middelengebruik
    Leefstijlmonitor (LSM)/ HBSC-Nederland Ooit gedronken, afgelopen maand gedronken, binge drinken afgelopen maand Nederlandse scholieren van 12 t/m 16 jaar LSM, HBSC-Nederland
    Onderzoek middelengebruik studenten Ooit, afgelopen maand of overmatig gedronken in het weekend Nederlandse mbo en hbo studenten 16 t/m 18 jaar Factsheet Trimbos-instituut
    Gezondheidsmonitor Volwassenen GGD-en, CBS en RIVM 2020 Overmatig drinken, drinken volgens de richtlijn, zwaar drinken Nederlandse bevolking vanaf 18 jaar Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen GGD'en, CBS en RIVMRIVM-StatLine
    Gezondheidsmonitor Jeugd 2019 GGD'en en RIVM Ooit een slokje gedronken, binge drinken afgelopen maand Nederlandse scholieren in klas 2 en 4 Gezondheidsmonitor Jeugd op Zorggegevens, Website Gezondheidsmonitors
    Landelijke Basisregistratie Ziekenhuiszorg (LBZ), CBS Ziekenhuisopnamen door alcoholgebruik Nederlandse bevolking LBZ
    WHO European Health for All Database Alcoholgebruik in liters pure alcohol per jaar Europese bevolking vanaf 15 jaar WHO-HFA
    European School Survey on Alcohol and other Drugs (ESPAD) Percentage dat zegt in de afgelopen maand minimaal één keer dronken te zijn geweest Europese scholieren van 15 en 16 jaar

    ESPAD; ESPAD-Group, 2020

    WHO Global Health Observatory (GHO) Data Repository: Global Information System on Alcohol and Health (GISAH) Bingedrinken Europese bevolking vanaf 15 jaar  WHO GHO, GISAH

     

    Bronnen en literatuur

    Literatuur

    1. ESPAD-Group. ESPAD Report 2019 — Results from the European School Survey Project on Alcohol and Other Drugs. Luxembourg: EMCDDA/ESPAD; 2020. Bron | DOI
  • Aanvragen data voor wetenschappelijk onderzoek

    De Gezondheidsmonitor (doelgroep Volwassenen en Ouderen) is voor het eerst uitgevoerd in 2012 en opnieuw uitgevoerd in 2016 en 2020. De Gezondheidsmonitor Volwassenen 2012 en Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen 2016 bevatten informatie over de gezondheid, sociale situatie en leefstijl van de Nederlandse bevolking van negentien jaar en ouder. De Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen 2020 bevat informatie over de Nederlandse bevolking van achttien jaar en ouder. De Gezondheidsmonitor Volwassenen 2012 en de Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen 2016 en 2020 zijn uitgevoerd door de GGD’en, CBS en RIVM. In 2012, 2016 en 2020 deden respectievelijk ruim 387.000 personen, 457.000 personen en 539.900 personen mee aan het grootschalige vragenlijstonderzoek. De Gezondheidsmonitor Jeugd 2015 en Gezondheidsmonitor Jeugd 2019 bevatten informatie over de gezondheid, sociale situatie en leefstijl van leerlingen in klas 2 en klas 4 van het voortgezet onderwijs. De Gezondheidsmonitor Jeugd 2015 en 2019 zijn uitgevoerd door de GGD’en en RIVM. In 2015 hebben bijna 97.000 leerlingen en 377 scholen deelgenomen aan deze monitor. In 2019 waren dit 171.192 leerlingen en 707 scholen.

    Meer informatie over de Gezondheidsmonitors vind u hier en hier en voor Gezondheidsmonitors Jeugd vindt u hier. Gewoonlijk kunt u bij het digitale loket Gezondheidsmonitors data of cijfers aanvragen uit de Gezondheidsmonitors voor onderzoek en beleid op zowel lokaal als landelijk niveau. Omdat het digitale loket tijdelijk niet bereikbaar is, kunt u een aanvraag indienen via monitorgezondheid.nl. Momenteel zijn de data en cijfers beschikbaar uit de Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen 2012, Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen 2016 en uit de Gezondheidsmonitor Jeugd 2015, Gezondheidsmonitor Jeugd 2019. Data en cijfers uit de Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen 2020 zijn beschikbaar vanaf najaar 2021. Heeft u vragen of wilt u graag meer informatie over de aanvraag van cijfers of data uit de Gezondheidsmonitors? Stuur dan een e-mail.

Methoden
  • Vragenlijsten

    Alcoholgebruik wordt doorgaans met vragenlijsten onderzocht

    Om het alcoholgebruik bij verschillende groepen mensen te onderzoeken, worden meestal vragenlijsten afgenomen. Om een beeld te krijgen van het alcoholgebruik in de hele bevolking, wordt naast de informatie uit vragenlijsten ook wel verkoopinformatie gebruikt. Bij vragenlijstonderzoek is het risico op onderschatting van het alcoholgebruik groter dan het risico op het te hoog inschatten van het eigen alcoholgebruik, in het bijzonder bij de zwaardere drinkers (Garretsen, 1983). 

    Bronnen en literatuur

    Literatuur

    1. Garretsen HFL. Probleemdrinken: Prevalentiebepaling, beïnvloedende factoren en preventiemogelijkheden: Theoretische overwegingen en onderzoek in Rotterdam. Tilburg: Tilburg University; 1983. Bron
  • Dataverzameling Gezondheidsenquête 2020

    In 2020 is de dataverzameling voor de Gezondheidsenquête verstoord door de COVID-19-pandemie. Ongeveer een half jaar was het niet mogelijk om aan huis interviews af te nemen. Daardoor kwam er tijdens die periode alleen via internet respons binnen. Om te corrigeren voor het wegvallen van de interviews aan huis is gebruik gemaakt van een aangepast weegmodel met tijdreeksmodellen. Hierdoor zijn de cijfers te vergelijken met de eerdere jaren. Meer informatie over het aangepaste weegmodel kunt u vinden in deze nota.
    De COVID-19-pandemie en de bijbehorende maatregelen hebben mogelijk invloed gehad op het gedrag en de gezondheid van de geïnterviewden. Het is belangrijk hier rekening mee te houden bij het interpreteren van de cijfers van 2020.

  • Methoden en technieken

    Standaardisatie

    De omvang en de leeftijdsverdeling van de bevolking verschillen per regio en land. Daarnaast treden in de loop van de tijd veranderingen op in de omvang en leeftijdsverdeling. Om ziekte- en sterftecijfers van verschillende regio’s en landen, of van opeenvolgende jaren met elkaar te kunnen vergelijken, wordt hier rekening mee gehouden. Daarbij worden de cijfers gecorrigeerd voor deze verschillen of veranderingen in de bevolking. Hierbij wordt uitgegaan van de omvang en de leeftijdsverdeling van een gekozen standaardpopulatie. Dit wordt standaardisatie genoemd.

    Indexatie

    Vooral bij de weergave van trends in de tijd zijn de trendcijfers vaak geïndexeerd. Een geïndexeerde trend laat ontwikkelingen in de tijd zien ten opzichte van een gekozen basisjaar. Dit gebeurt door de cijfers van alle jaren weer te geven als percentage van het cijfer in een gekozen basisjaar. Het cijfer in het basisjaar is gelijk gesteld aan 100(%). Indexatie maakt zichtbaar hoe groot de percentuele toe- of afname is ten opzichte van dat basisjaar. Door als basisjaar het eerste jaar in de grafiek te kiezen, kun je snel zien wat de verandering over de hele weergegeven periode is en ook of er grote verschillen zijn voor de onderscheiden groepen (mannen en vrouwen bijvoorbeeld).

    Indexatie kan ook gebruikt worden voor het weergeven van regionale verschillen. Hierbij wordt het landelijke cijfer bijvoorbeeld gelijk gesteld aan 100(%). Een regionaal cijfer boven of onder de 100 duidt erop dat het respectievelijk hoger of lager is dan het landelijke cijfer. Voorafgaand aan indexatie worden de cijfers vaak gecorrigeerd voor verschillen in samenstelling van de populaties.

    Toetsing trends

    Toetsing van de trend heeft plaatsgevonden op ongestandaardiseerde data door middel van een logistische regressie, waarbij is gecorrigeerd is voor leeftijd en geslacht. Daarbij wordt getoetst of er een statistisch significante toe- of afname is met een significantieniveau (p-waarde) van 0,05. Vaak is onderscheid gemaakt naar trends in verschillende subpopulaties: mannen, vrouwen en leeftijdsgroepen. Daarnaast is getoetst of de trend voor mannen en vrouwen statistisch significant verschilt.
    De kans op het vinden van een toevallige significante uitkomst neemt toe met het aantal uitgevoerde toetsen. Om hiervoor te corrigeren is een Benjamini‐Hochberg‐correctie op de p‐waardes uitgevoerd.

  • Regionale verschillen: verschil in wijkcijfers

    Verschillende GGD’en hebben voor de Gezondheidsmonitor 2016 de steekproef opgehoogd om voldoende respondenten te hebben om cijfers op wijkniveau te kunnen presenteren. Omdat deze cijfers op een andere manier zijn berekend, kunnen ze afwijken van de cijfers die hier worden gepresenteerd. Niet alleen het onderliggende model is anders, ook het aantal achtergrondkenmerken dat wordt gebruikt verschilt; bij de RIVM schattingen wordt meer informatie over de bevolking gebruikt. Over het algemeen leiden de RIVM schattingen tot kleinere verschillen tussen gebieden dan de cijfers die verkregen zijn door middel van weegmethoden.

    Hieronder vindt u een lijstje van GGD'en met eigen wijkcijfers:

  • Regionale verschillen: Schattingen per wijk

    Aanleiding
    Vanwege de decentralisaties in het sociaal domein is steeds meer informatie nodig over gezondheid gerelateerde indicatoren op kleinere geografische niveaus. Daarom heeft het RIVM een model ontwikkeld om cijfers te kunnen berekenen op wijk- en buurtniveau op basis van de Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen van GGD’en, CBS en RIVM. Ondanks dat de Gezondheidsmonitor een enorm databestand is, bevat het onvoldoende respondenten om met behulp van weegmethoden cijfers te berekenen voor alle wijken en buurten in Nederland. In 2012 zijn de eerste wijk- en buurtcijfers gepresenteerd. Op basis van de Gezondheidsmonitor 2016 zijn nieuwe cijfers berekend.

    Methode
    In het kader van de Gezondheidsmonitor zijn via vragenlijsten gegevens over gezondheid en leefstijl verzameld over volwassenen van 19 jaar en ouder. De ruim 457.000 deelnemers aan de Gezondheidsmonitor zijn anoniem in een beveiligde omgeving gekoppeld aan registratiebestanden van het CBS. Deze bestanden bevatten informatie over een reeks achtergrondkenmerken, zoals leeftijd, geslacht, herkomst, huishoudsamenstelling, opleidingsniveau, inkomen en woningtype. Er is een statistisch model gebruikt om de gezondheid en leefstijl te relateren aan deze achtergrondkenmerken. Ook wordt informatie uit de naastgelegen gebieden meegenomen. Door middel van deze relatie is het daarna mogelijk om voor alle volwassenen hun verwachte gezondheid en leefstijl te berekenen. De uitkomsten worden vervolgens gemiddeld over de betreffende wijk of buurt.

    Schattingen
    De cijfers op wijk- en buurtniveau moeten met voorzichtigheid worden gebruikt. Met het model wordt de werkelijkheid zo goed mogelijk benaderd, maar de cijfers blijven schattingen van de werkelijkheid. Daarom worden de uitkomsten ook als hele cijfers (dus zonder decimalen) gepresenteerd. 
    De cijfers uit de Gezondheidsmonitor die zijn verkregen met behulp van weegmethoden zijn echter ook een benadering van de werkelijkheid. De weging is nodig vanwege o.a. selectieve non-respons. Net zoals bij de berekeningen van de wijk- en buurtcijfers zijn de weegfactoren van het CBS ook gebaseerd op achtergrondkenmerken van de respondenten. 

    Verschil tussen cijfers
    Verschillende GGD’en hebben voor de Gezondheidsmonitor 2016 de steekproef opgehoogd om voldoende respondenten te hebben om cijfers op wijkniveau te kunnen presenteren. Omdat deze cijfers op een andere manier zijn berekend, kunnen ze afwijken van de cijfers die hier worden gepresenteerd. Niet alleen het onderliggende model is anders, ook het aantal achtergrondkenmerken dat wordt gebruikt verschilt; bij de RIVM schattingen wordt meer informatie over de bevolking gebruikt. Over het algemeen leiden de RIVM schattingen tot kleinere verschillen tussen gebieden dan de cijfers die verkregen zijn door middel van weegmethoden. 

    Let op: de gepresenteerde gemeentecijfers zijn berekend via de weegmethode van het CBS. De gepresenteerde wijk- en buurtcijfers zijn daardoor niet direct vergelijkbaar met deze gemeentecijfers.

    Grote aantallen nodig

    Voor het doen van dit soort schattingen zijn grote aantallen respondenten nodig. Het is dus niet zo dat het ontwikkelde model de Gezondheidsmonitors kan vervangen. Hoe meer respondenten er zijn, hoe minder er geschat hoeft te worden en hoe beter de cijfers zijn.

    Samenwerking
    De cijfers zijn berekend in het kader van het Strategisch Programma RIVM (SPR), een programma voor onderzoek, innovatie en kennisontwikkeling. Een werkgroep van epidemiologen van GGD’en en GGD GHOR NL is er bij betrokken. 

    Meer weten?
    Een uitgebreide toelichting op de gebruikte methode is beschreven in een artikel (van de Kassteele et al., 2017). Voor de cijfers van 2016 zijn enkele aanpassingen gedaan aan het model.

    Voor vragen kunt u contact opnemen met carolien.van.den.brink@rivm.nl.

    Bronnen en literatuur

    Literatuur

    1. van de Kassteele J, Zwakhals L, Breugelmans O, Ameling C, van den Brink C. Estimating the prevalence of 26 health-related indicators at neighbourhood level in the Netherlands using structured additive regression. International Journal of Health Geographics. 2017;(1). Bron | DOI
  • Inkomensklassen in kwintielen

    Het inkomen van een persoon is uitgedrukt door het gestandaardiseerd besteedbare huishoudensinkomen. Het besteedbare huishoudensinkomen is het totaal aan loon, winst en inkomen uit vermogen, vermeerderd met uitkeringen en toelagen en verminderd met premies en belastingen. Gecorrigeerd voor omvang en samenstelling van het huishouden levert dat vervolgens het gestandaardiseerd besteedbare huishoudensinkomen. De inkomensklassen van personen zijn bepaald aan de hand van de kwintielscore van het huishouden waartoe de persoon (respondent) behoort op basis van het gestandaardiseerd besteedbare huishoudensinkomen. De kwintielscore volgt uit een rangschikking naar oplopend inkomen van alle huishoudens in Nederland met een bekend inkomen, waarna vijf groepen huishoudens van gelijke omvang worden gevormd.

    • De laagste inkomensklasse wordt gevormd door personen met een inkomen van maximaal het 20%-percentiel (het eerste kwintiel).
    • De laag midden inkomensklasse wordt gevormd door personen met een inkomen tussen het 20%-percentiel en het 40%-percentiel (het tweede kwintiel).
    • De midden inkomensklasse wordt gevormd door personen met een inkomen tussen het 40%-percentiel en het 60%-percentiel (het derde kwintiel).
    • De hoog midden inkomensklasse wordt gevormd door personen met een inkomen tussen het 60%-percentiel en het 80%-percentiel (het vierde kwintiel).
    • De hoogste inkomensklasse wordt gevormd door personen met een inkomen van minimaal het 80%-percentiel (het vijfde kwintiel).