Volksgezondheidenzorg.info

Zoekveld

Handleiding kosten van ziekten tool

In deze handleiding leest u hoe u zelf een tabel of grafiek kunt maken met de kosten van ziekten data. Dit doet u via de cijfertool van kosten van ziekten

Er moeten zes stappen doorlopen worden bij het zelf maken van een tabel of grafiek. Deze worden kort toegelicht. 

1. Kies de dimensies van de tabel of grafiek

De kosten van ziekten cijfers zijn beschikbaar in zeven dimensies: ziektediagnose, leeftijd, geslacht, zorgsector, zorgfunctie, financieringsbron en periode waarop kosten betrekking hebben (2003 of 2005). Standaard worden alleen de kosten over de periode 2005 weergegeven. In deze eerste stap bepaal je welke dimensies je tegen elkaar uit wilt zetten. Selecteer er twee als je een kruistabel wilt maken, of een lijn of staafgrafiek. Selecteer er een als je een eenkoloms-tabel of een taartgrafiek wilt maken. Het is ook mogelijk helemaal geen dimensie te kiezen. In dat geval wordt een simpele tabel met slechts een getal getoond. Wordt de optie 'geslacht als extra dimensie' gekozen, dan worden de kosten ook nog naar geslacht opgesplitst. Dit is alleen beschikbaar als geslacht nog niet is gekozen als dimensie.

2. Kies een uitkomstmaat

De kostencijfers kunnen op twee manieren worden weergegeven. Enerzijds als totaalkosten voor heel Nederland in het peiljaar, met als eenheid miljoen euro. Anderzijds als kosten per hoofd van de bevolking, in euro. Het tweede bedrag is berekend door de totale kosten te delen door het aantal inwoners waar deze kosten betrekking op hebben. Hoeveel inwoners dit zijn hangt af van de gemaakte selectie voor leeftijd en geslacht (zie stap 5). Maak je geen keuze in deze stap, dan krijg je standaard de totaalkosten te zien.

3. Kies een perspectief op zorgkosten

Bij het afbakenen van zorgkosten kunnen verschillende keuzes worden gemaakt. Die keuze wordt in deze stap gemaakt. Maak je geen keuze, dan worden kosten getoond volgens het perspectief van de Zorgrekeningen van het CBS. Dit is een brede definitie van zorgkosten, waaronder bijvoorbeeld ook alternatieve geneeswijzen, bedrijfsgezondheidszorg en betaalde kinderopvang vallen. Het is ook mogelijk de kosten te tonen volgens het Budgettair Kader Zorg (BKZ) van het Ministerie van volksgezondheid, welzijn en sport. Dit perspectief beperkt zich tot de zorgkosten waarover het ministerie verantwoording moet afleggen tegenover het parlement. Voor zorgverzekeringen betekent dit bijvoorbeeld dat alle kosten voor de basisverzekering wel mee genomen worden, maar niet de kosten waarvoor mensen zich vrijwillig bijverzekeren of die ze zelf betalen. Denk bijvoorbeeld aan de uitgaven voor brillen en contactlenzen, of de tandartszorg voor volwassenen. Een derde perspectief, het System of Health Accounts van de OECD gaat uit van een internationaal vergelijkbare definitie van zorgkosten, en verschilt van beide voorgaande definities. Het belangrijkste verschil met de Zorgrekeningen en het BKZ is dat een groot deel van de Nederlandse AWBZ-zorg internationaal niet als zorgkosten worden gezien. Dit perspectief is uitsluitend in een engelstalige versie beschikbaar. Een uitgebreidere toelichting op de perspectieven is te vinden in de publicatie 'Kosten van ziekten in Nederland 2003' (Slobbe et al., 2006).

4. Kies een weergave van de kosten

Standaard worden kosten weergegeven in lopende prijzen, wat wil zeggen dat de kosten worden getoond zoals ze in het betreffende jaar zijn gemaakt. Bij het vergelijken van de uitgaven over twee verschillende perioden kan het handig zijn om kosten in constante prijzen weer te geven, waarbij kosten voor verschillende perioden op eenzelfde prijsniveau worden weergegeven, er is dan gecorrigeerd voor prijsontwikkeling. Op de website zijn constante prijzen voor het prijsniveau 2005 beschikbaar. Voor de periode 2005 is de lopende prijs gelijk aan de constante prijs. Voor de periode 2003 is het verschil tussen lopende prijzen en constante prijzen 2005 gelijk aan de prijsontwikkeling tussen 2003 en 2005. Deze prijsontwikkeling verschilt per sector, en is gebaseerd op door CBS gemaakte schattingen van de prijsontwikkeling.

Het CBS maakt deze schatting door eerst de volume ontwikkeling (gebaseerd op een groei of daling van de hoeveelheid geleverde zorg: aantal bezoeken aan huisarts, aantal ligdagen) voor een sector in kaart te brengen, en daarna de prijsontwikkeling af te leiden als het verschil tussen de totale kosten-ontwikkeling en de volume-ontwikkeling. De aldus berekende prijsontwikkeling staat dus los van de consumentenprijsontwikkeling, of de prijsontwikkeling van specifieke zorgproducten die niet direct als volume-maat gebruikt worden. Door deze methodiek komen de effecten van bijvoorbeeld substitutie van dure merkgeneesmiddelen door equivalente maar goedkope generieke middelen in de prijsontwikkeling terecht, evenals de kosten-effecten van substitutie van hoger gekwalificeerd personeel door lager gekwalificeerd personeel. In een aantal sectoren neemt het CBS dan ook prijsdalingen waarbij substitutie-effecten in het algemeen de belangrijkste verklaring vormen.

5. Beperk desgewenst de selectie

Op elk van de dimesies kan desnoods nog een selectie-filter worden toegepast, middels keuzelijstjes.

Periode

Het filter periode staat standaard op het meest recente peiljaar (2005) ingesteld. Het is ook mogelijk kosten voor een eerder peiljaar (2003) weer te geven. Is periode geselecteerd als rij of kolomdimensie in de tabel, dan kun je ook kiezen voor 'alles' en worden kosten over 2003 en 2005 weergegeven, zodat vergelijking mogelijk is.

Diagnose

Er kan trapsgewijs worden gefilterd op diagnose. Kies eerst een hoofdgroep van diagnose, en daarna indien gewenst een ziekte binnen deze hoofdgroep. Kiezen voor 'alles' heft het eerder gemaakte filter weer op.

Sector

Er kan trapsgewijs worden gefilterd op sector. Kies eerst een hoofdsector, en daarna indien gewenst een subsector. Niet alle sectoren kennen subsectoren. Kiezen voor 'alles' heft het eerder gemaakte filter weer op.

Leeftijd

Kies eerst voor een gewenste opdeling van leeftijd (in 2, 4, 8 of 21 klassen). Beperk daarna desgewenst de selectie tot een klasse binnen de geselecteerde opdeling. Kiezen voor 'alles' heft het eerder gemaakte filter weer op.

Geslacht

Filter desgewenst voor mannen en vrouwen apart. Kiezen voor 'alles' heft het eerder gemaakte filter weer op.

Zorgfunctie

Filter desgwenst voor een van de drie onderscheiden zorgfuncties. Kiezen voor 'alles' heft het eerder gemaakte filter weer op.

Financiering

Filter desgewenst voor een van de vier onderscheiden financieringsvormen. Kiezen voor 'alles' heft het eerder gemaakte filter weer op.

6. Kies of je een tabel of grafiek wilt maken

Bepaal door middel van keuze-knoppen of je een tabel of grafiek wilt maken. De knop selectie opheffen is voor het resetten van onder stap 1 t/m 5 gemaakte keuzes, en zet deze terug naar de beginwaarden. Een reeds gemaakte tabel of grafiek wordt gewist. De vormgeving van de tabel kan niet worden gewijzigd, die van de grafiek wel. Nadat een grafiek wordt gemaakt verschijnen een aantal extra keuzemogelijkheden. Zo kunnen series uit een grafiek worden weggelaten en het kleurenpalet of het grafisch formaat worden gewijzigd. Standaard worden alle series getoond, en is het grafisch standaard-formaat .png. Wijzigingen van de grafische weergave moeten worden bevestigd met de knop 'bijwerken'.

Hoe kan ik mijn resultaten bewaren?

Grafieken kunnen worden bewaard door met de muis boven de figuur te gaan staan en op de rechtermuisknop te klikken. De opslag mogelijkheid is een optie in het keuzemenu. Tabellen en de gegevens uit de grafieken kunnen worden opgeslagen via enkele extra keuzemogelijkheden die na het maken van de grafiek of tabel onderaan de figuur worden getoond. De gegevens worden opgeslagen in .csv formaat, dat in vrijwel alle spreadsheet-programma's verder kan worden bewerkt.

Maak zelf een tabel of grafiek.